เพศ: จากธรรมชาติ สู่จริยธรรม จนถึงสุนทรียะ

by ธเนศ วงศ์ยานนาวา, ปิยะวิทย์ เทพอำนวยสกุล (Editor)

เพศเป็นเรื่องโรแมนติคที่ผู้คนพูดถึงกันอย่างรื่นรมย์ อีกทั้งยังเป็นเรื่องที่ไม่อาจพูดได้ในที่สาธารณะ ความลักลั่นดังกล่าวเป็นผลจากปัจจัยหลายอย่างทั้ง ศาสนา สังคม หรือแม้กระทั่งการเมือง ทั้งนี้ เงื่อนไขมีอยู่ว่า ประเด็นที่จะพูดถึงนั้น เกิดจากมุมมองเช่นใดและกระทบต่อสิ่งใด

ธเนศ วงศ์ยานนาวา ได้อธิบายเรื่องเพศในเชิงลึก โดยย้อนกลับไปขุดคุ้ยประวัติศาสตร์ของเพศในแต่ละดินแดน ผู้อ่านจะได้ความรู้ใหม่เกี่ยวกับเรื่องเพศที่ไม่เคยคาดคิดมาก่อน กล่าวโดยย่อคือ เพศเป็นผลผลิตของวัฒนธรรมที่เปลี่ยนผ่านตั้งแต่ยุคกรีกโบราณจนกระทั่งถึงยุครัฐประชาชาติ และที่ละเลยไปไม่ได้คือ อิทธิพลจากกรอบคิดของคริสต์ศาสนาซึ่งขยายขอบเขตในยุคล่าอาณานิคม ความซับซ้อนของเรื่องราวไม่ได้ผูกติดอยู่กับแค่ความสัมพันธ์ระหว่างคนสองคนดังกรอบคิดแห่งเสรีนิยม ทว่าในแง่หนึ่ง เรื่องเพศกลับเป็นเครื่องมือของรัฐเพื่อควบคุมให้คนอยู่ในกรอบ โดยอ้างเหตุผลทางจริยธรรม ศาสนา หรือแม้แต่เหตุผลทางการแพทย์

ธเนศได้ฉายภาพให้ชัดยิ่งขึ้นจากเหตุการณ์อันหลากหลาย เช่น คำเรียกอวัยวะเพศซึ่งเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย การพิจารณาความรักในแง่วิทยาศาสตร์ที่เป็นกลไกอันแห้งแล้ง การดิ้นรนต่อสู้ของเพศที่สามในปัจจุบัน หรือประเด็น 'ผัว เมีย' ที่อาจดูตื้นเขิน ทว่าเรื่องดังกล่าวกลับมีความสลับซับซ้อน ไม่ใช่เพียง 'ความรัก' ที่เกิดจากคนสองคนไม่ว่าเพศใดก็ตามอีกต่อไป

ฉะนั้น เรื่องเพศจึงมีความหลายหลากทั้งในแง่ความต่ำทราม การกดขี่ และสุนทรียะ การอ่านหนังสือเล่มนี้ จะทำให้ผู้อ่านเปลี่ยนมุมมองดั้งเดิมต่อเรื่องเพศไปอย่างสิ้นเชิง
---------------------------------------

บทนำ เพศ : ความซับซ้อนของสวรรค์และนรก
ภาค 1 เพศ : จากธรรมชาติ สู่จริยธรรม จนถึงสุนทรียะ
ภาค 2 คู่มือเรื่องเซ็กซ์ : อำนาจของผู้ชายและผู้หญิง
ภาค 3 (การร่วม) เพศนอกสถาบันการแต่งงานในฐานะ 'ระเบิด' :จากประวัติศาสตร์ 'การสำเร็จความใคร่ด้วยตนเอง' ถึง 'เพศศึกษา'...เมื่ออุดมการณ์ประสานกับวิทยาการทางการแพทย์
ภาค 4 การเสพติดเพศ: การแพทย์ และ ‘รัฐภิบาลทารก’

Genres: Nonfiction, Cultural Studies

336 pages, Paperback

Published June 1, 2013

About the author

เป็นนักวิชาการชาวไทยด้านสังคมศาสตร์ที่มีความถนัดและผลงานทางด้านปรัชญา, ทฤษฎีสังคม, อาหาร, เพศ และ ประวัติศาสตร์สังคม มีฉายาที่เป็นที่รู้จักกันในวงการวิชาการด้านสังคมศาสตร์ว่า "เจ้าพ่อโพสต์โมเดิร์น" ปัจจุบันเป็นผู้ช่วยศาสตราจารย์ ประจำสาขาการเมืองการปกครองคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และเป็นบรรณาธิการ "รัฐศาสตร์สาร" มีคอลัมน์เกี่ยวกับดนตรีและภาพยนตร์ในสยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์ โดยใช้นามปากกา "ธนา วงศ์ญาณณาเวช" และผลิตผลงานทางวิชาการมาอย่างต่อเนื่อง

จบการศึกษาระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาที่โรงเรียนอัสสัมชัญ บางรัก และสำเร็จการศึกษาสาขาสังคมวิทยาในระดับปริญญาตรีจากคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยจบการศึกษาในระดับปริญญาโทสาขา Sociology จาก มหาวิทยาลัยวิสคอนซิน แมดิสัน และสาขา Social & Political Theory จาก มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์

Reviews

[Whale52Hz · Rating 5 out of 5]

เปิดโลก เปิดทัศนะ หากวางขายในร้านหนังสือต้องมีบางกลุ่มคนที่ไม่กล้าที่จะหยิบขึ้นมาอ่าน มีอาการขวยเขิน ขึ้นชื่อว่าเพศ สังคมไทยยังมีความกระดากอายที่จะพูดกันตรงๆ แต่เล่มนี้ให้อะไรมากกว่าการสืบพันธุ์ ทุกสิ่งล้วนโยงใยกัน ไม่ว่าจะเป็นความเชื่อ ศาสนา วัฒนธรรม การผ่านยุคผ่านสมัยที่มีความแตกต่างกันไป อ่านไปก็อารามตื่นตาตื่นใจกับเนื้อหาของผู้เขียน ประเด็นเรื่องศิลปะการรัดและแขวน ความรัก เพศ และความตาย และความสุขทางเพศกับหุ่นยนต์ เป็นประเด็นที่ทำให้ความรู้สึกตอนอ่านอึ้งไปกับเนื้อหา และการตั้งคำถามที่ยังไม่มีคำตอบ

[Nuttawat Kalapat · Rating 5 out of 5]

ว่าด้วยเพศ: จากธรรมชาติ สู่จริยธรรม จนถึงสุนทรียะ และหุ่นยนต์
ผู้เขียน: ธเนศ วงศ์ยานนาวา
สำนักพิมพ์: สมมติ
จำนวนหน้า: 408 หน้า ปกอ่อน
พิมพ์ครั้งที่ 4 — เมษายน 2562
.
ว่าด้วยเพศตรงไปตรงมาและไม่ประนีประนอมจริงๆครับเล่มนี้ บอกเลยว่าอ่านสนุก แต่อ่านไม่ง่าย ใช้เวลาหลายวันเหมือนกัน
.
"เพศ" ใครหลายคนอาจจะรู้สึกว่าเป็นเรื่องน่ารังเกียจ ไม่สมควรเอ่ยถึง เพราะเรื่องเพศมักส่อไปในทางต่ำช้า เป็นสิ่งตรงข้ามกับศีลธรรม แต่ใครเล่าจะปฏิเสธธรรมชาติได้
.
หนังสือพาไปย้อนประวัติศาสตร์ ของหลากหลายประเทศ และพาไปดูแนวคิดของบุคคลชื่อดังเยอะเแยะมากมาย ที่เกี่ยวกับแนวคิดเรื่องเพศ ยันไปจนถึงอิทธพลของศาสนาและการเมืองที่มีต่อเพศ แต่ก็สอดแทรกมุมวิทยาศาสตร์มาบ้างนะ
.
.
เกร็ดข้อมูลเล็กน้อยที่หยิบมาจากหนังสือ (บางส่วนเนื้อหากระทบศาสนารุนแรงโปรดใช้ วิจารณญาณ)
- วัฒนธรรมรักร่วมเพศในศตวรรษที่ 19 ส่วนใหญ่เป็นเรื่องต้องห้ามอยู่
- การมีวินัยในการควบคุมร่างกายไม่ให้ตกอยู่ในความต้องการทางเทพศกลายเป็นเรื่องที่สูงส่งทางศาสนา
- พระเซนในญี่ปุ่นสมัยก่อน ที่มีsex กับเด็กชายถือว่าเป็นเรื่องปกติไม่ผิดอะไร
- อิทธิพลของหนังโป๊ฝรั่งที่มีต่อชายไทย ในแง่ความน้อยใจในขนาดเจ้าโลก
- การตกแต่งขนอวัยวะเพศมีมาตั้งแต่กรีกโบราณ
- ทำไมพระแม่มารีท้องไม่มีพ่อ (หมายถึงการที่ไม่เคยมีsex แล้วทำไมลูกคลอดออกมาได้)
- การขลิบอวัยวะเพศหญิง (ตัดปุ่มกระสัน) ทุกวันนี้ยังมีอยู่เกือบ 50 ประเทศทั่วโลก
- การจัดการเรื่องความรู้เรื่องเพสของประเทศไทยหลังสงครามโลกต้องขอบคุณนิตยสารคู่สร้างคู่สม และ cosmopolitan
- การไม่หลั่งน้ำอสุจิบ่อยทำให้เกิดมะเร็งต่อมลูกหมากสวนทางกับออนวคิดทางศาสนาที่บอกว่าไม่หลั่งแล้วจะอายุยืน
- การสารภาพบาปสมัยก่อนในศาสนาคริสต์ ผู้สารภาพ และ ผู้รับฟังนั้น สารภาพกันต่อหน้า face to face แต่เรื่องที่สารภาพเป็นเรื่องเพศซะเยอะ ทำให้บาทหลวงมีอารมณ์ จึงจำเป็นต้องเริ่มปีฉากกั้นระหว่างบาทหลวงและผู้สารภาพในปี 1614
- ความเชื่อเรื่องช่วยตัวเองเยอะแล้วจะตาบอดมีอยู่จริงในการแพทย์ไม่กี่ปีมานี้ เพิ่งมาบอกว่าไม่เกี่ยวเมื่อไม่นานมานี้
.
น่าสนใจใช่ไหมละครับ
.
.
ความเห็น
- เปิดมุมมองเรื่องเพศที่ไม่เคยรู้
- ลึกซึ้งมากในแง่การเมือง ศาสนา ความเชื่อ อำนาจ วัฒนธรรม ชนชั้นทางสังคม
- ย้ำว่านี่คืองานวิชาการ ต้องอาศัยประสบการณ์ในการอ่านพอสมควรครับ
- ทำให้เราเปิดกว้างเกี่ยวกับกรอบเรื่อองเพศตามยุคสมัย สถานที่ขึ้นเยอะ
.
.
8.5/10 ชอบครับ ชอบ

[Pawarut Jongsirirag · Rating 4 out of 5]

ได้ยินเสียงเล่าลือมานานว่างาน อ.ธเนศอ่านยาก พอมาอ่านจริงๆก็ เห้ยยยยยย ไม่ได้ยากแบบที่คิดไว้นี่หว่า

เวลาเราอ่านงานประเภทสังคมศาสตร์หรือประวัติศาสตร์ ผมว่าทุกคนคงจะเคยชินกับการเขียนแบบไล่ตามลำดับเวลา หรือ มีความชัดเจนของลำดับเรื่องราวที่แสดงให้เห็นพัฒนาการของเรื่องนั้นๆ จนเราคิดไปเองว่าการเขียนงานประเภทนี้เป็นไปได้เเค่รูปแบบเดียว ซึ่งงานของ อ.ธเนศไม่ได้เป็นแบบนั้น

ลักษณะงานของ อ. ต้องเกริ่นก่อนว่า งานเล่มนี้ ไม่ใช่งานที่เขียนขึ้นใหม่เพื่อทำเป็นหนังสือ แต่คือการรวบรวมบทความ หรือปาฐกฐา ที่มีธีมอันเดียวเอาไว้ด้วยกัน มีเขียนใหม่บ้างคือสองบทสุดท้ายที่ว่าด้วย ศิลปะการรัดแขวนและการร่วมเพศกับหุ่นยนต์

เมื่องานเล่มนี้ไม่ได้เกิดขึ้นจากการเขียนขึ้นใหม่ ทำให้ด้วยตัวเนื้อหาเเล้ว มันจะไม่ใช่การอธิบายอย่างเป็นเส้นตรง แต่จะเป็นการอธิบายเหมือนกับร่างแหหรือผืนแผ่นของลูกปัด ที่ในแต่ละประเด็นจะเชื่อมโยงกับประเด็นอื่นๆที่หลากหลายต่อเนื่องกันไป ทำให้งานของ อ. จะทำให้อ่านเเล้วเกิดความงงอยู่นิดๆว่า เรื่องไหนเป็นเหตุเป็นผลของเรื่องไหน หรือ ประเด็นไหนส่งผลต่อประเด็นไหน ซึ่งจะไม่มีการอธิบายแบบชัดเจนเรียงตามลำดับแบบที่เราคุ้นเคยกัน

ซึ่งการอธิบายแบบนี้เริ่มแรกอาจจะแปลกๆขัดอกขัดใจอยู่หน่อย แต่เมื่อคุ้นเคยต่อจังหวะการเล่าของ อ. แล้วจะพบว่ามันเป็นการอ่านงานที่สนุกมาก เพราะทำให้เห็นว่าทุกสิ่งทุกอย่างนั้นมันเชื่อมโยงต่อกันไปหมด ไม่มีเรื่องไหนที่โดดเดี่ยวปราศจากการเชื่อมโยงต่อสิ่งอื่นๆ เป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เราเกิดความสงสัยเพื่อไปศึกษาต่ออย่างลงลึกด้วยตัวเองต่อไป ซึ่ง อ.ได้ให้ภาพกว้างแก่เราเเล้ว เหมือนพาเราเหินขึ้นไปด้านบนแล้วมองลงมายังประเด็นที่ อ.นำเสนอ ภาพที่ได้คือการแสดงถึงเครือข่ายของความรู้ที่จำเป็นมากต่อการทำความเข้าใจเชิงลึกต่อเรื่องราวนั้นๆต่อไป

เล่มนี้มีความยาวเกือบ 400 หน้า เป็นอะไรที่ผมสงสัยมากในตอนแรกว่า มันมีประเด็นอะไรมากมายที่ทำให้เนื้อหามันหนาขนาดนี้ (หากเทียบกับขนาดตัวอักษรด้วยแล้ว นี่คือ 400 หน้าที่เข้มข้นมาก) ซึ่งพอเริ่มอ่านไปได้ซักพักก็พบว่ามันมีอะไรที่ทำให้เล่าได้เป็นพันหน้าเลยด้วยซ้ำถ้าต้องการจะเล่า เพราะเรื่องเพศ มันคือธรรมชาติของมนุษย์และแนบชิดกับมนุษย์ไปตั้งแต่เราถือกำเนิดมา แต่เมื่อผ่านกาลเวลา ศาสนา ความเชื่อ สังคม วิทยาศาสตร์ที่เกิดขึ้นในภายหลัง ซึ่งต่างพยายามเข้ามาเป็นนายใหญ่ในการกำกับความหมาย ศีลธรรมให้กับเรื่องเพศอยู่ตลอดเวลา ด้วยจุดประสงค์ที่แตกต่ากันบ้างหรือร่วมมือกันบ้าง ซึ่งหากให้สรุปใจความสำคัญจริงๆของหนังสือเล่มนี้คงสามารถสรุปได้ด้วยประโยคเดียว คือ

"เรื่องเพศ คือ เรื่องธรรมชาติ ที่ถูกทำให้ไม่ใช่เรื่องธรรมชาติอีกต่อไป"

ตัวอย่างประเด็นพีคๆ เช่น ทำไมเรื่องเพศจึงกลายเป็นสิ่งไม่ดี อะไรคือต้นเค้าความคิดที่่าผู้หญิงที่ดีคือผู้หญิงพรหมจรรย์ หรือ การจับมือกันระหว่างศสนาและการแพทย์ที่ทำให้การช่วยตัวเองคือความผิดที่ไม่ควรให้อภัย และอื่นๆอีกมากมายที่ทำให้เห็นว่า เพศ ถูกกำหนดคุณค่าและควบคุมมากมายเพียงใด

ส่วนใครเป็นผู้กระทำ กระทำอย่างไร ด้วยเหตุผลกลใด คือ สิ่งที่หนังสือเล่��นี้ต้องการบอกเล่าแก่ผู้อ่าน เพื่อทำให้รู้ว่าเรื่องเพศไม่ใช่แค่การสืบพันธุ์ แต่มันมีอะไรอีกมากกกกกกกกกกกกกกก ที่ส่งผลต่อการรับรู้ของเราต่อคุณค่า ความผิดชอบชั่วดี รวมถึงส่งผลต่อแบบแผนการกระทำของเราในเรื่องเพศ ที่หากพูดแบบหยาบๆแล้ว มันถูกสร้างและปั้นแต่งมานานผ่านกาลเวลาหลายพันปีจนสิ่งที่ดูเหมือนเรื่องธรรมชาติทั่วไป กลับกลายเป็นเรื่องราวสุดซับซ้อนที่ยังคงมีประเด็นให้ถกเถียงกันถึงทุกวันนี้

[Mint · Rating 4 out of 5]

เพศเป็นเรื่องธรรมชาติ แต่ทัศนคติและมุมมองที่มนุษย์มีต่อเพศล้วนเป็นสิ่งก่อสร้างทางวัฒนธรรม

[Phakawan Wongpetanan · Rating 5 out of 5]

เห็นหนังสือที่ดีมาก เปิดมุมมองเรื่องเพศในมุมต่างๆ ที่ไม่เคย ได้รับความรู้ในเรื่องมุมมองเรื่องเพศที่แตกต่างกันของแต่ละศาสนา แต่ละวัฒนธรรม ความเชื่อ ขึ้นชื่อว่าเรื่องเพศคงไม่เคยมีใครหยิบซื้อ หรืออ่าน ถ้าได้ลองอ่านดูหนังสือเล่มนี้เขียนเขียนได้สนุกและได้ความรู้มากๆ อ่านไปแล้วจะต้องร้องเห้ย..จริงหรือวะ มีงี้ด้วย อ๋อ แนะนำเลยค่ะ ขึ้นแท่น top 10 หนังสือในดวงใจ

[Loogpla Printa · Rating 5 out of 5]

unlearn/relearn ความรู้ ความเข้าใจ ความเชื่อต่างๆเกี่ยวกับเพศ ว่าจริงๆแล้วมันก็เริ่มจากธรรมชาติทั้งนั้น ที่เราเข้าใจในปัจจุบันมันก็มีเส้นทางมาตามศาสนา สังคม วัฒนธรรมต่างๆเข้ามาเป็นกรอบให้เพศ(ซึ่งจริงๆเป็นสิ่งลื่นไหลมากๆ) ชอบค่า เปิดหูเปิดตาดี บางตอนอ่านแล้วหายใจแรง บางตอนอ่านแล้วร้องเชี่ยจริงดิ

[MonoNoAware · Rating 5 out of 5]

เป็นการเปิดหูเปิดตาสำหรับเด็กสายวิทย์ ที่ไม่ค่อยได้อ่านหนังสือพวกสังคมศาสตร์และปรัชญามากนัก สุดท้ายเราก็พบว่าวิทยาศาสต์ทางการแพทย์ก็ไม่สามารถแยกออกจากสังคม การเมือง วัฒนธรรม และศาสนาได้ ทุกศาสตร์มักไปด้วยกันเสมอ มีความสัมพันธ์กัน

จากเรื่อง ‘เพศ’ ที่เคยรู้จักแค่ในมิติสองมิติ มิติหนึ่งคือความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ และอีกมิติคือในแง่ทางการแพทย์ หนังสือเล่มนี้ทำให้ได้สัมผัสด้านเพศที่ลึกซึ้งไปกว่านั้นมาก เรื่องเพศไม่ใช่แค่เรื่องส่วนบุคคลอย่างที่เคยเข้าใจ แต่มีความสัมพันธ์ทั้งในแง่การเมือง ศาสนา ความเชื่อ อำนาจ วัฒนธรรม ตั้งแต่ชนชั้นระดับกษัตย์ยันสามัญชน

[Thanaphon Chantharaphon · Rating 5 out of 5]

ชอบมาก สังคมกำหนดสิ่งต่างๆ เปิดโลก เปิดมุมมองผิดถูกมากๆ

[tongla · Rating 1 out of 5]

The book is unintelligible. It is extremely difficult to relate each sentence in each paragraph to one another, and impossible to relate paragraphs and chapters together. It reads like a random output of a language generator rather than an actual, meaningful text.