Η ονειρική υφή της πραγματικότητας

by Χρήστος Βακαλόπουλος, Κώστας Λιβιεράτος (Contributor )

Με το τέλος της δικτατορίας, οι εικόνες και οι ήχοι βρίσκονται εκτοπισμένοι σ' ένα άδηλο ακόμη πεδίο επικοινωνίας, στο περιθώριο του επίσημου πολιτικού λόγου. Μαζί με λίγους πρωτοπόρους κριτικούς και κόντρα σε πολλούς άλλους, ο Βακαλόπουλος θα βαλθεί να το κατακτήσει, δοκιμάζοντας τα τελευταία ρεύματα της μοντέρνας σκέψης -μαρξισμό, σημειολογία, ψυχανάλυση- σε σημαδιακά έργα της εποχής και σ' όλο το φάσμα της νεαρής ελληνικής τηλεόρασης: από τον Γκοντάρ, τον Βέντερς και τον Ντύλαν μέχρι τις εκπομπές του Φρέντυ Γερμανού ή τα σίριαλ της Αλίκης Βουγιουκλάκη κι από τη Γιουροβίζιον, τους Ολυμπιακούς του Μόντρεαλ ή το παρισινό Μπωμπούρ μέχρι το "Τραμ το τελευταίο" και τη "Ρεζέρβα". Όμως ο ιδειολογικός πόλεμος δεν θ' αργήσει να κοπάσει στη δεκαετία του '80, παραχωρώντας τη θέση του στον πολιτισμό της εικόνας, που προωθεί η αυτοκρατορία των μέσων. Αρχίζει τότε μια μοναχική περιπλάνηση σ' αυτόν τον θαυμαστό καινούργιο κόσμο, σε αναζήτηση παραδόσεων και προσώπων ικανών να αναμετρηθούν εκφραστικά μαζί του, αλλά και στα ίχνη μιας αόρατης Ελλάδας, όπου συγκλίνουν ξεχωριστοί κινηματογραφιστές, ηθοποιοί και μουσικοί: Δαμιανός, Τορνές, Ρομέρ και Τζάρμους· Σαπφώ Νοταρά και Βέγγος· Λένον και Σαββόπουλος· Βαν Μόρισον, Πορτοκάλογλου, Παπάζογλου, Ξυδάκης· The Clash και Χειμερινοί Κολυμβητές....

Στα διακόσια και πλέον κείμενα που συγκεντρώνονται και αναδημοσιεύονται για πρώτη φορά εδώ, η κριτική του Βακαλόπουλου ξετυλίγει μια ολοκληρωμένη θεώρηση της σύγχρονης επικοινωνίας και μαζί μια μοναδική περιπέτεια της σκέψης και των αισθήσεων: από τη θύελλα των ιδεών στο όνειρο μιας ζωής που ξαναβρίσκει τον χαμένο χρόνο και την τρομερή ηρεμία των πραγμάτων.

Genres: Essays

719 pages, Paperback

First published November 1, 2005

About the author

Christos Vakalopoulos

Ο Χρήστος Βακαλόπουλος σπούδασε οικονομικά στην ΑΣΟΕΕ και κινηματογράφο στο Παρίσι. Εργάστηκε ως κριτικός κινηματογράφου στην εφημερίδα "Αυγή" (1975-1985) και στα περιοδικά "Σύγχρονος Κινηματογράφος" και "Αντί".

Έγραψε σενάρια για τους Νίκο Παναγιωτόπουλο και Σταύρο Τσιώλη κι ένα μυθιστόρημα κατά παραγγελίαν, το "Υπόθεση μπεστ σέλλερ" (1980). Ακολούθησαν "Οι πτυχιούχοι" (1984), οι "Νέες αθηναϊκές ιστορίες" (1989) και "Η γραμμή του ορίζοντος" (1991).

Ταινίες: "Βεράντες" (1984), "Θέατρο" (1986) και οι μεγάλου μήκους ταινίες "Όλγα Ρόμπαρντς" (1989) και "Παρακαλώ, γυναίκες μην κλαίτε" (1992, συν-σκηνοθεσία με τον Σταύρο Τσιώλη). Εργάστηκε, επίσης, ως ηθοποιός, παραγωγός και παρουσιαστής ραδιοφωνικών εκπομπών.

Σε ηλικία 37 ετών πέθανε από καρκίνο του πνεύμονα και κηδεύτηκε στο Νεκροταφείο του Ζωγραφου. Tην ίδια χρονιά, ο φίλος του Κωστής Παπαγιώργης, έγραψε στην μνήμη του το βιβλίο "Γεια σου, Ασημάκη".

Reviews

[Giacomo Belbo · Rating 4 out of 5]

Η πιο εκτενής συλλογή κριτικών κείμενων του Βακαλοπούλου, καλύπτει ένα ευρύ φάσμα (κινηματογράφος, μουσική, ΜΜΕ, γεγονότα, κτλ) από το ξεκίνημα του στο Σύγχρονο Κινηματογράφο μέχρι τα τελευταία του κείμενα.

Πέρα από το πόσο επίκαιρα παραμενουν τα κείμενα του σήμερα 40 χρονια μετά, ίσως το πιο ενδιαφέρον είναι να παρακολουθεί κανεις την εξελιξη της σκέψης του από τα σχετικά απλοϊκα πρώτα του κείμενα μέχρι τα ώριμα τελευταία του. Σε αυτό βοηθάει και το εξαιρετικο πραγματικά επίμετρο του Κώστα Λιβιεράτου που ανατέμνει τη σκέψη του Βακαλοπούλου πίσω από συγκεκριμένα θέματα αναδεικνύοντας τα σημεία αναφοράς του. Ανάμεσα σε αυτά και η ονειρική προσέγγιση της πραγματικότητας που δίνει και τον τίτλο: η Καθημερινότητα αποκτά ενδιαφέρον όταν καταφέρνει κανεις να «ζήσει και να δημιουργήσει όπως ονειρεύτηκε» με το «ιδιαίτερο πάθος κάποιου που ονειρεύτηκε τη ζωή του την ίδια στιγμή που τη ζούσε».

Απαραίτητο ανάγνωσμα για όλους όσους τους ενδιαφέρει η σκέψη μιας από τις σημαντικότερες φωνές της μεταπολίτευσης.