Het land

by Aukelien Weverling

Het is ook mogelijk dat je er niet van houdt: van de Ruysdaelse luchten, de ijle populieren en het loeiend vee. Dat prachtige Hollandse landschap waarin nooit iets gebeurt behalve geboorte en dood. Betje, bijvoorbeeld, verveelt zich te pletter. Moe spreekt in spreekwoorden, Pa klaagt over het weer: het zijn vaste waarden in haar leven. Tot er beweging komt in die stationaire wereld en de ­gebeurtenissen een wending nemen die niemand had kunnen voorspellen.

Het land is een roman over bekrompenheid en religieuze verstikking, oud-Hollandse folklore en kalverliefde. Met dit boek bevestigt Aukelien Weverling dat ze een bijzondere stem in de Nederlandse literatuur is.

224 pages, Paperback

First published November 1, 2013

About the author

Aukelien Weverling (1977) is schrijfster en columniste. Ze studeerde journalistiek in Utrecht en woont in Amsterdam. Haar debuutroman Liever gekust werd genomineerd voor de Marten Toonder/Geertjan Lubberhuizen-prijs. Verder verschenen van haar de romans Politiek gevangene en Het land, dat genomineerd werd voor de Dioraphte Literatuurprijs en de E. du Perronprijs.

Reviews

[André van Dijk]

DOORGESLAGEN DRAMA IN DE BIBLEBELT

'Ik ben een kei in geweldscènes' bekent schrijfster Aukelien Weverling tijdens een interview in VPRO's De Avonden. Een understatement, valt op te maken uit haar roman Het land. Hoe een veelbelovend verhaal uitmondt in niet veel meer dan een wrede fantasie.

In het land van Weverling zitten we in het hoofd van pubermeisje Betje die in een terugblikkende je-vorm het verhaal van haar oersaaie leven vertelt. Zoals ze zich bedenkt als ze in de tuin op de schommel zit:

Dit was wat je de rest van de dag deed. Tot de lucht langzaam afkoelde, donkerde, en Moe je binnen riep. Of je een leuke dag had gehad? Het draaien van de aarde was hier tot evenement verheven.

Betje woont in een fictief stukje Nederland waar de mensen streng leven volgens de wetten van wat de natuur geeft en wat de dominee op zondag verkondigt. Er is geen twijfel mogelijk dat alles van bovenaf aangestuurd wordt en om een plek in de paradijselijke eeuwigheid te verwerven dient de mens zich slaafs te schikken in zijn nederige positie.

Zonder werkwoorden
Maar Betje geeft blijk van een kritische instelling. Haar gedachtestroom richt zich vooral op de toekomst: weg uit deze beklemmende wereld. De stad lonkt, of in ieder geval de vrijheid van zelfontplooiing, bijvoorbeeld in de vorm van een studie sterrenkunde. Als er zich een kalverliefde ontwikkelt met de jongste zoon van de buurman is dat de eerste stap op weg naar een bredere horizon: het gedeelde wantrouwen waar het de starre geloofsbeleving betreft en de toegang tot echte boeken – werk van Dante en de relativiteitstheorie.

Weverling weet de zwaarmoedige landschappelijkheid goed te verbeelden. Haar ingedikte stijl, waarbij werkwoorden liefst worden weggelaten, leveren een poëtische ritmiek op. Voor een hele roman is deze vorm wat vermoeiend maar het geeft, zeker in het begin, fraai de verveelde onrust van Betje weer:

Klamme lakens van het vocht dat in de lucht hing, in de gehaakte sprei zaten gaten en steeds kouder het puntje van je neus.

Groteske afloop
Dan wordt het landelijke leven ruw verstoord door een familie van buitenlandse afkomst. Ze vestigen zich in een woning in het dorp en worden direct het mikpunt van achterdocht en pesterij. De schrijfster toont de op angst gebaseerde woede door de familie geen naam en dus geen gezicht te geven ('wat de moeder was, liep in doeken gewikkeld over het erf'). Zo staat de anonieme vreemdheid symbool voor alles wat niet thuishoort in deze strenggelovige biotoop.

Op dit punt aangekomen trekt Weverling alle registers open en wordt de lezer danig op de proef gesteld. Betje is – in haar hoofd – het grootste deel van het boek bezig zich af te zetten. Tegen dit bekrompen leven, tegen de verveling, tegen de verwachtingen, tegen de groepsdwang, tegen de religieuze achterlijkheid en uiteindelijk tegen het geloof zelf. Om zo'n bedachtzaam personage van het ene op het andere moment kritiekloos te laten deelnemen aan het gruwelijke slotakkoord is op zijn minst een opmerkelijke keuze.

Het is bekend, een tegenstelling extreem opblazen kan een effectief middel zijn om een maatschappelijke kwestie aan de orde te stellen. Aukelien Weverling is hierin echter zo ver doorgeslagen dat de groteske afloop van Het land maakt dat het boek amper beklijft. Terwijl haar stijl veel meer in petto lijkt te hebben dan dit naïeve sprookje met een over-the-top dramatisch einde.

http://www.8weekly.nl/artikel/11152/a...
@8WEEKLY/André van Dijk

[Find me on The Storygraph · Rating 5 out of 5]

M’n kaak ligt op de grond. Wat een boek. Ik zag niet aankomen wat hierin beschreven wordt. Geen spoilers.
Maar ook de taal: bladzij na bladzij dichtgeplamuurd met clichés, spreekwoorden, oubolligheden.
Wat een boek. Hufters zijn het.

[Patrice Van Trigt · Rating 3 out of 5]

Zoals Weverling het platteland schetst zou je niets liever doen dan snel je koffer pakken en maken dat je wegkomt. Betje ervaart het net zo maar heeft die mogelijkheid alleen niet. Dit gevoel komt geregeld naar boven terwijl de auteur toch ook het idyllische aanhaalt, het weidse en de rust. Gevoelsmatig overheerst toch de saaiheid en verveling. Het is zo voorspelbaar, elke dag lijkt hetzelfde. Even mooi of even saai, het is maar net wat je zoekt en hoe je dit ervaart. Zoals met alles kent ook dit landelijke leven gewenning en sleur en zijn het vooral de jongeren die op zoek gaan naar het groenere gras bij de buren. Gras genoeg zou je zeggen maar voor de jeugd is er niet veel omhanden en dat uit zich op manieren die geen schoonheidsprijs verdienen. En in deze kleine gemeenschap waar iedereen alles van elkaar weet ontgaat geen enkele actie. Op Dorpstraat nummer 5 is reuring en van alles gaande en dat is de directe aanleiding voor ongekende onrust in de gemeenschap. Voor sommigen is het pompen of verzuipen. Sta je open voor iets anders of blijf je het oude bekende trouw? Betje staat wel open voor verandering en voor de wereld buiten de hare maar daar kan niet iedereen zich in vinden en dat escaleert. En daar is Betje uiteindelijk ook de dupe van. Terecht of niet, dat is dan nog maar de vraag. Iedereen dompelt zich in onwetendheid en vooroordelen waar de situatie niet bij is gebaat.

“We lagen lui in het gras. Keken naar die eeuwige lucht. Een van ons zei: ‘Rood rond de zon, regen in de ton.’ We luisterden naar het klotsende water, de vogels die erboven vlogen, het wuivend riet: de popmuziek van deze velden.”

Van de schrijfstijl van Weverling kun je veel vinden. De insteek voor dit verhaal is het benadrukken van het vrome en eentonige leven op het platteland totdat er zich iets voordoet dat de sleur doorbreekt. Dat is goed gelukt. Korte hoofdstukken maken het boek goed te lezen maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het soms wel wat doordravend is. Té boers, té dommig en té achterhaald. Daardoor voelt het verhaal met vlagen behoorlijk stigmatiserend aan en de domme boerenfamilies zijn blijkbaar allemaal vertegenwoordigd in dit verhaal. De meeste personages komen echt heel dom over, stuntelig en onwetend. Niks raar dan ook dat ze reageren zoals ze doen, het maakt het plaatje alleen maar compleet. In dat opzicht heeft de auteur de lijn goed doorgetrokken maar je moet er van wel houden. En de intentie van dit alles ook willen en kunnen zien.

De landelijke omschrijvingen zijn heel beeldend en gedetailleerd, dat is mooi gedaan. Vooral voor een stadsmens kan het idyllisch overkomen. Maar kom je van het platteland dan kan dit verhaal zomaar eens een schop tegen het zere been zijn. Kwestie van interpretatie dus. Hoe je het ook draait of keert, Weverling heeft actuele stadse problematiek teruggebracht naar een besloten, beschermde gemeenschap op het platteland. Ze heeft het zowel treffend als klein gemaakt met een groots effect. Kwetsbaarder dan het al is en wellicht daardoor onbewust ook weer uitvergroot. Die tegenstrijdigheid is wel mooi en als je er eens goed over nadenkt ook heel goed gedaan. De mens blijkt overal nagenoeg hetzelfde te zijn als het aankomt op loyaliteit en het maken van keuzes. Kuddegedrag is niet iets wat alleen op het platteland zich ontwikkeld heeft. Helaas…..

Je moet van de schrijfstijl houden, het is wat afstandelijk, kort en toch ook wel ‘boers’. Dat laatste komt niet door de auteur zelf maar door de manier waarop de dialogen worden weergegeven en bijvoorbeeld Moe en Pa zijn neergezet. Soms was dat ook wel weer grappig. Onderschat de boodschap van dit verhaal echter niet. Deze is van alledag en dat was bij aanvang bij het lezen niet de verwachting. In dat opzicht is dit boek zeer zeker verrassend te noemen. Er zullen ongetwijfeld veel liefhebbers voor zijn. Deze recensent heeft het met vlagen als vermoeiend en overdreven ervaren maar al bij al is de boodschap helder en duidelijk overgekomen. Net als de donkere sterrenhemel die wordt beschreven.

3 sterren voor ‘Het land’ en dat maak het een tot een zeer lezenswaardig boek.

[Paul Saanen · Rating 4 out of 5]

Wat een goede beschrijving hoe het er in een kleine gesloten en vrome (!) boerengemeenschap aan toe gaat. Chapeau!! Het eindspel lijkt mij wat overdreven.
Boeiend verteld, voelt echt, geen compromissen. Soms wat vermoeiend te lezen door de gebruikte zinconstructies.

[Silke · Rating 5 out of 5]

Dit boek ging van een metaforisch kabbelend beekje naar mijn mond die open viel. Dat hebben er nog weinig veroorzaakt bij mij.

[Marianne Brouwer · Rating 4 out of 5]

Ik vond dit echt een keigoed geschreven boek.
De hele Islamdiscussie wordt hier gesitueerd in een Fries gehuchtje,
waar men nog met de bijbel in de hand leeft, met de koeien opstaat en
de oud-hollandse gebruiken zorgen voor de enige afwisseling in het saaie leven. De dorpsbewoners vormen een hechte gemeenschap waar invloeden van buitenaf met veel argwaan bekeken worden.
Op een dag wordt een huis aan de dorpsstraat verkocht en later
bewoond door buitenlansde mensen. Het is echt weerzinwekkend hoe
de dorpsgemeenschap hiermee omgaat en dit weet recht te praten met
bijbels citaten. Ook en gek genoeg, tijdens het lezen, heb ik even
gewoond in dit Frieze dorpje en kon ik me inleven in de bewoners hun
reactie. Om later keihard in conflict te zijn met mijn eigen waarden-
pakket. Een schrijver die zoiets voor elkaar krijgt, vind ik klasse!

[Suzanne · Rating 4 out of 5]

De eerste trein, het was vroeg en donker. Het verse boek brandde in mijn tas. Een heel uur de tijd. De twee andere reizigers in de coupé bleken elkaar te kennen en bespraken enthousiast hun weekend, op het bankje achter me. Zul je altijd hebben. Gelukkig is daar nog de Ipod. Rustige klanken begeleidde mij op mijn tocht door een fictief stukje Nederland.

Ik maakte kennis met een boek over het weidse platteland waar nooit wat verandert. De gemeenschap, het geloof en het dagelijkse boerenleven staan centraal. Elke dag gaat over in de andere, seizoenen wisselen elkaar af, totdat er weer een nieuw jaar is aangebroken. Hier gebeurt niks is de ondertitel van het boek. De eerste alinea vat dit goed samen:

Lees de rest van mijn recensie op http://suzannevdijk.wordpress.com/201...

[Aline Boogaart · Rating 3 out of 5]

Ik vond het boek schitterend geschreven. Heel beklemmend en heel echt voor mijn gevoel. Al ken ik het Friese platteland niet. Wellicht dat ik daarom ook niet viel over al teveel naïviteit van de boeren in het boek.
Het einde ging me wel te ver. Hoewel ik het me enerzijds in een gesloten gemeenschap wel kan voorstellen, lijkt me dit toch wel érg over de top te zijn. Maar toch 4 sterren.

[Leesdame · Rating 5 out of 5]

'Het land’ is heel mooi geschreven, met een bizarre en lugubere finale. Een verhaal waar de eenzaamheid en het venijn tussen de regels doorsijpelt.

Volledige leeservaring terug te vinden op mijn blog.

[Dirk · Rating 4 out of 5]

In een ruk van kaft tot kaft gelezen. Het beklemmende van de kleine mannenbroeders, ons kent ons gemeenschap druipt van de pagina's. De gestage opbouw maakt het plot geloofwaardig en misschien daarom extra beangstigend.

[TienD · Rating 3 out of 5]

Is dit verhaal op waarheid gebaseerd, zijn bewoners van het platteland echt zo wantrouwend ten opzichte van vreemdelingen? Ook al heb je twijfels, het is overtuigend beschreven wat mensen elkaar aan kunnen doen. De sfeerbeschrijvingen maken het een krachtig boek.

[Inge · Rating 4 out of 5]

http://www.ingeleest.nl/recensie/rece...

[Manon · Rating 3 out of 5]

I have to admit that it's a good book, it's well written but I absolutely loath the story that's told.

[Anita]

Het is ook mogelijk dat je er niet van houdt, van dit boek.
Is het satire? Straw Dogs in Friesland?
Had voor mij niet geschreven hoeven worden. ik zou het graag ontlezen.