Στη θολή μας εποχή, στον νέο αυτό Μεσαίωνα ιδεών και αξιών, ο συγγραφέας του "Ρινόκερου" και της "Φαλακρής τραγουδίστριας" εξομολογείται με σπαρακτικό τρόπο την αδυναμία του ν' απαντήσει στα πιο αρχέγονα ερωτήματα: "Ποιος είμαι; Τι κάνω εδώ κάτω; Από πού έρχομαι; Πού πηγαίνω;" Για τον Ιονέσκο, ο άνθρωπος είναι η αποτυχημένη δημιουργία ενός κακόβουλου Θεού, ο κόσμος ένα διαστροφικό πεδίο παραγωγής του Κακού, το Μηδέν ο μοναδικός νόμος. Όλα, λοιπόν, είναι παράλογα. Και η αγάπη; Και η ελπίδα; Ο Ιονέσκο ταξιδεύει στα βάθη της προσωπικής του νύχτας, αναζητώντας το νόημα της δικής του ζωής και της ανθρώπινης ύπαρξης.
Eugène Ionesco, born Eugen Ionescu, was a Romanian playwright and dramatist; one of the foremost playwrights of the Theatre of the Absurd. Beyond ridiculing the most banal situations, Ionesco's plays depict in a tangible way the solitude and insignificance of human existence.
Ο Ιονέσκο είναι ένας ανττιδραστικός. Δεν αποδέχεται τίποτα αν δεν το έχει βιώσει πραγματικά με την ταυτόχρονη συμμετοχή της σκέψης, του συναισθήματος, της παρατήρησης ή της προσωπικής ήττας. Όλα χρωματίζονται απ’ το υπαρξιακό του άγχος. Το βάζει επικεφαλίδα κι από κάτω βάζει ένα τεράστιο γιατί. Γιατί ζούμε αφού θα πεθάνουμε; Που πάμε; Ύστερα διακρίνει τις δυο καταστάσεις που αναγνώρισε ο μεγαλύτερος ( προσωπική μου άποψη ) στοχαστής που γεννήθηκε ποτέ, ο παραγνωρισμένος και καθόλου πεσιμιστής Σοπενάουερ, την πλήξη και τον πόνο. Τις θέτει στα δυο άκρα και ψηλαφεί ανάμεσα τους για να αποδείξει στον εαυτό του και σ’ όποιον θέλει να τον ακούσει πως δεν υπάρχει κενό, εκεί βρίσκονται η Τέχνη, η Φιλοσοφία, η Μεταφυσική με τις δυο ανώτερες οντότητες το Θεό και το Διάβολο. Αρνείται να αποδεσμεύσει το Σατανά από την ύπαρξη του όπως αρνείται και στο Θεό να υπακούσει στους εγκόσμιους νόμους της Εκκλησίας. Αποστρέφεται την Πολιτική, η Πολιτική είναι ο θάνατος και γι’ αυτό μας διαφεντεύει όλους μέσω της τύφλωσης και του φανατισμού, όσο και ο αθλητισμός. Προβλέπει το 1970 τον τεχνοκρατικό κόσμο που έρχεται. Αποδέχεται τη θεωρία του Πλάτωνα μόνο που αναγνωρίζει την ελίτ μέσα μας και όχι έξω μας. Βλέπει πως η ευρέως νοούμενη εξέλιξη αποβλέπει στην ισχυροποίηση του ενστίκτου ενάντια στην περίσκεψη, με σκοπό την άνευ λαθών συνέχιση μιας ζωής χωρίς πυξίδα, όπως τα μυρμήγκια και οι μέλισσες, όλα εκτελούνται μηχανικά, περιθώριο σφάλματος δεν υπάρχει, θα ήταν μια όμορφη στιγμή, αλλά αδύνατη στον κόσμο έξω από τον άνθρωπο, ενώ η εξέλιξη πρέπει να είναι κατά βάση ατομική. Και τι πρέπει να είναι πολιτισμός αναρωτιέται; << Σημαίνει να καταστήσουμε τους ανθρώπους ικανούς να σκεφτούν ο καθένας στη μοναξιά του συνεισφέροντας στο σύνολο τον καρπό των σκέψεων τους για να αναπτυχθεί το άτομο, να σκεφτεί. Τώρα είμαστε υποταγμένοι στο λόγο του Κράτους το οποίο επιτρέπει τα πάντα: τις γενοκτονίες, τις σφαγές, την ποδηγέτηση των διανοούμενων, δηλαδή τον πνευματικό θάνατο… Μόνο η τέχνη και η φιλοσοφία τα ζωντανά ερωτήματα μπορούν να κρατούν σε εγρήγορση την ανθρωπότητα και να εμποδίζουν την ψυχή να αποκοιμηθεί. Μόνο η τέχνη και η φιλοσοφία μπορούν να αναπτύσσουν ό,τι αποτελεί την εσωτερική μας ελίτ >>. Πρόκειται για σοκαριστικά μηδενιστικό κείμενο που έχει όμως κάποιες άτακτες κορυφώσεις που μόνο με φράκταλ θα μπορούσα να παρομοιάσω όταν πιστεύει πως βρήκε μια άκρη, ακόμη κι αν αυτή η άκρη είναι η αποδοχή του παραλόγου, που παράλογο είναι το Κακό, γιατί το Κακό υπάρχει. Ακόμη και αυτή η μάχη είναι καλή γιατί μας δραστηριοποιεί. Είναι πολύ ειλικρινής, όταν υποκύπτει σε συμβάσεις που αναγνωρίζει, τη ματαιοδοξία πρωτίστως, το μεγαλύτερο τύραννο όλων μας, όπως έγραψε κάποτε ο σπουδαιότερος συγγραφέας που μας τίμησε με τα γραπτά του, ο Στεντάλ. Υποκύπτει όμως και στην αυτολογοκρισία, για να μη στεναχωρήσει τους ανθρώπους που αγαπάς. Αναρωτιέται για τον έρωτα αν είναι λύση, ή εν γνώσει μας ναρκωτικό. Σκέφτεται ψηλαφεί, παρατηρεί κι αποκαρδιώνεται. Είναι ένα πολύ επικίνδυνο βιβλίο για τους ευαίσθητους και για τους τελείως αδιάφορους, γιατί τα βιβλία τα διαβάζουμε μόνοι κι όταν οι λέξεις φτάνουν στη σκέψη, όπως έγραψε κάποτε ο θεϊκός Μπαλζάκ, μπορούν να μας συντρίψουν.
Ένα μικρό βιβλιαράκι με σκέψεις του Ιονέσκο με βασικό άξονα την υπαρξιακή αγωνία και οδύνη. Πολλά αποσπάσματα είναι τρομακτικά προφητικά, νομίζοντας κανείς πως είναι γραμμένα σήμερα με όλα αυτά που βιώνουμε. Διαβάζεται και ξαναδιαβάζεται, ενώ σε δίνει πολλές ευκαιρίες για στοχασμό σε βασικά θέματα.
[Ο άνθρωπος που σκοτώνει τον άλλο είναι σαν να σκοτώνει τον ίδιο τον εαυτό του. Ο θρίαμβος της βίας είναι θρίαμβος της αυτοκαταστροφής. Η ανθρωπότητα δεν μπορεί πλέον να υποφέρει τον εαυτό της. Αναρωτιέμαι με τρόμο αν οι λαοί μπορούν να κυβερνηθούν με άλλο τρόπο, εκτός από το φόβο.]
Τρομερά επίκαιρο τόσα χρόνια μετά. Ειναι μηδενιστικό, αλλά ταυτόχρονα είναι στοχαστικό και ειλικρινές ως προς τις προσωπικές σκέψεις και αναζητήσεις. Μπορώ να το διαβάζω και να το ξαναδιαβάζω με ευχαρίστηση έως ότου μπορώ να βυθιστώ ακόμα πιο βαθιά στην υπαρξιακή του βουτιά.