Anton van Hooff neemt de lezer in zijn onmisbare standaardwerk Klassiek mee naar een wereld die voor velen tot de verbeelding de Grieks-Romeinse oudheid. Vanwege de Week van de Klassieken nu in een voordelige publiekseditie. De Grieks-Romeinse oudheid heeft de westerse beschaving op tal van gebieden op politiek, cultureel en intellectueel niveau. In die zin was zij 'klassiek': een voorbeeld, model, norm. Anton van Hooff schetst in Klassiek het samenhangende historische verhaal van de Grieks-Romeinse wereld. Van de Griekse stadsstaten in de vijfde eeuw voor Christus tot het machtige Romeinse rijk, de eerste echte supermacht. Van Homeros tot Hadrianus, van Solon tot Romulus Augustulus. Van Hooff doorspekt zijn verhaal met mooie anekdotes, vertaalde citaten, spreuken en opvallende parallellen met latere tijden. Bestaat het jaar nul wel echt? Wat zit er achter het gezegde 'geld stinkt niet'?
Antonius Jacobus Leonardus (Anton) van Hooff is a Dutch historian and author. He specializes in classical antiquity.
In 1971 Van Hooff obtained his doctorate with a dissertation "Pax romana: a study of Roman imperialism". Van Hooff worked untill 2008 as professor of ancient history at the Dutch Radboud University in Nijmegen. He regularly publishes in several newspapers and magazines. He has written, among other books Nero and Seneca, Athens and Marcus Aurelius.
From 2009 to 2015 he was chairman of a Dutch atheistic free-thinkers association "De vrije gedachte" (The Free Thought). In the Kingdom of the Netherlands, Van Hooff is an outspoken republican and a member of the Dutch Republican Society.
Ik heb 'm nu twee keer geprobeerd te lezen. De eerste keer stopte ik halverwege, niet goed wetende waarom het boek me niet lag, de tweede keer aan het begin van hoofdstuk 5. Ondanks de mooie illustraties en verschillende behandelde onderwerpen, van kunst tot oorlog, mist het boek een rode draad voor mij. Zo gaat het het ene moment over Athene en de oorlog met Sparta, om daarna over te stappen naar de bestuursvormen van Rome over de jaren heen, en daarna te beginnen over een oorlog met Macedonië waar eerder nog geen spraak van was.
Ik denk dat het boek mij meer had gelegen als het ofwel puur chronologisch was met referenties naar gebeurtenissen die invloed op elkaar hebben of om beurten over Griekenland en Rome vertelde.
Kun je me een beetje aardig boek over de oudheid noemen?’ Met deze vraag opent Anton van Hooff, voormalig hoofddocent klassieke geschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen, zijn geschiedenis van de Grieks-Romeinse wereld. Genoeg handboeken en naslagwerken, over de oudheid, maar volgens Van Hooff geen één die een samenhangende geschiedenis van de Grieken en Romeinen presenteert. Als antwoord schreef Van Hooff Klassiek. Geschiedenis van de Grieks-Romeinse wereld
Biedt dit boek wat het zegt te zijn?
Van Hooff gebruikt de politieke ontwikkelingen als raamwerk voor het beschrijving van de Grieks-Romeinse cultuur. De schrijver begint zijn geschiedenis met de epen van Homerus en het mythisch verleden van de Grieken om te eindigen bij het moment dat het christendom de overhand krijgt. Binnen deze grote tijdspanne behandelt de schrijver tal van onderwerpen, waardoor zijn verhaal nogal eens van de hak op de tak springt. Een ander nadeel is dat hij vooral tekstuele bronnen gebruikt en archeologische bijna buiten bestek laat.
Toch is Klassiek wel de moeite waard om te lezen. Het boek heeft namelijk drie voordelen. Ten eerste legt Van Hooff vaak een link naar latere eeuwen of het heden.Daarnaast bevat het boek talloze anekdotes. Ten slotte ruimt Van Hooff ook misstanden uit de weg. Van Hooff is er zeker in geslaagd om een boek over de Grieks-Romeinse wereld te schrijven dat de moeite waard is.
Gaandeweg hoofdstuk 5 begon ik mij te realiseren dat het boek op zich wel interessant is maar niet bijzonder. Dan heb je de keus om door te lezen of te stoppen. Ik ben gestopt. Voordeel is wel dat ik nu weet hoe van Hooff schrijft en geen andere boeken meer van hem hoef te lezen. Ik mis in zijn boeken de sprankeling die ik bijvoorbeeld wel vind in de boeken van M.A. Wes.
Anton van Hooff is een goeie verteller, als lezer, ben je toehoorder van zijn lessen. Althans zo heb ik dit boek ervaren. Terug naar de klassieke wereld, aan de hand van, en dan valt op hoeveel stijlfiguren heden ten dage, eenvoudig gekopieerd, of overgenomen worden, schaamteloos wellicht in sommige gevallen. Maar misschien is schaamteloosheid wel een kenmerk van de tijd van Grieken en Romeinen. Geschreven schaamteloosheid, daar kunnen we nog iets van leren. Met het monotheïsme deed ook de schaamte haar intrede. Is mijn eigen bescheiden conclusie. Wat verder opvalt in dit boek, voor mij, is dat de ontwikkeling van de Griekse en de Romeinse beschavingen veeleer in hetzelfde tijdsbestek heeft plaatsgevonden, dan opvolgend, zoals ik het herinner van de geschiedenisles. De ontwikkeling van de Griekse demos cratia is zeer welkom bij de door koningen overheerste Etrusken en Romeinen, en andere beschavingen. De koppeling van de mythologie beschrijft van Hooff heel duidelijk. Hoewel het natuurlijk een waarlijk ondoenlijke opgave moet zijn geweest om alle verhalen zover terug te kristalliseren, dat ook nog een leesbaar boek overbleef. Want dat is waar de schrijver zeer wel in geslaagd is. Het boek vergt de nodige aandacht, ik ben zo vrij om te denken dat die gevraagde oplettendheid vergelijkbaar is met die, die de leraar die van Hooff heet vraagt. Desalniettemin wordt de aandacht keer op keer beloond. Met goeie anekdotes, verwijzingen, en ook in de tekst aanwezige noten, of verwijzingen naar hedendaagse gebruiken die zijn terug te leiden. Die noten zijn zeker niet storend, ze zijn vaak juist de kers op de taart. Bijvoorbeeld de opmerking in de periode van de opdeling in het West en Oost-Romeinse rijk. Het gebruik dat dan de beide keizers in de "wij" vorm gaan spreken, en dat het majesteitsmeervoud daaruit voort zou komen, beschouwd van Hooff als een misverstand.
Mooi overzicht van de grote lijnen en interessante beschouwing van de klassieke litteratuur. Wel een zeer conservatieve benadering van de geschiedenis met veel nadruk op politiek en religie, maar weinig oog voor de sociaal-economische ontwikkelingen.