زرسالاران یهودی و پارسی جلد اول

by عبدالله شهبازی

کتاب "زرسالاران یهودی و پارسی، استعمار بریتانیا و ایران" مجموعه‌ای است در چند جلد که در آنها نقش خاندان زرسالار یا ثروتمند یهودی در شکل‌گیری، تغییر و جا به جایی کانون‌های قدرت و ثروت جهان در طول تاریخ و روابط آنها با حکومتگران و شرکت‌های تجاری و جریان‌های سیاسی و اقتصادی بزرگ بررسی می‌شود. کتاب حاضر جلد دوم این مجموعه است که در بخش اول آن از نقش زرسالاران یهودی و ارتباط آنها با خاندان‌های حکومتگر اروپایی صحبت می‌شود. بدین سان که نخست از حضور یهودیان در کنار خاندان‌های حکومتی شبه جزیره‌ ایبری برای بیرون راندن مسلمانان از اندلس سخن می‌رود؛ سپس نقش آنها در اکتشافات دریایی و دستیابی به سرزمین‌های جدید روشن می‌شود. مطلب بعدی درباره مهاجرت‌های یهودیان از شبه جزیره ایبری به اروپای شمال و مرکزی، شمال افریقا و عثمانی است که در آن به نقش اقتصادی و سیاسی آنان اشاره می‌شود. تاسیس بانک‌ها، صرافی‌ها و مرکز اقتصادی یهودیان در اروپا و پیوند آنها با کمپانی‌های شرقی اروپایی و مشارکت در غارت سرزمین‌های شرقی (از جمله هند)، همزمان با شکل‌گیری استعمار از دیگر مباحث بخش نخست است که با بررسی دیدگاه‌ اندیشمندان و نظریه پردازان سیاسی و اجتماعی اروپایی درباره زرسالان یهودی به پایان می‌رسد. بخش دوم درباره ارتباط دسیسه‌های سیاسی یهودیان با اندیشه‌ها و حرکت‌های "رازآمیز" و "مسیحیایی" است که به ویژه در شکل "تصوف یهودی" (کابالا) رخ نموده است. در این بخش این مطالب درج گردیده است: فرقه "کابالا"، سرگذشت و نقش یهودیان در دوران جنگ‌های صلیبی و تکاپوی آنها در دربار ایلخانان مغول، رواج عقاید "کابالا" در میان مسیحیان اروپایی از نیمه دوم سده پانزدهم، تاثیر فضای مسیحیایی مولود مکتب "کابالای" در تکوین اندیشه استعماری انگلیس و ظهور افرادی که ادعای پیامبری داشتند. موضوع بخش سوم پیوند زرسالاران یهودی با ساختار سیاسی و خاندان‌های حکومتی انگلستان در دوران استعمار، در قرن نوزدهم است که طی آن نقش خاندان‌هایی چون روچیلد و ولزلی در گسترش قلمروهای استعماری بریتانیا در شرق، به ویژه هند، بررسی شده است.

548 pages, Paperback

Published January 1, 2004

Reviews

[Mohammad Khazaie · Rating 3 out of 5]

این حجم از تاریخ عثمانی که من در طول یک شب برای امتحان تمدن خوندم، بیشتر از تمام مطالعات تاریخی پیش از اینم بود و بسیار از تاریخ نخوندم پشیمانم.
:(

حدود ۴۰۰ صفحه از جلد پنجم که به اوج و فرود عثمانی می‌پردازد مطالعه شد‌

[مصطفی حسامی · Rating 5 out of 5]

کتاب برای کسانی که با این موضوع آشنا نباشند حیرت انگیز خواهد بود.

قوم یهود سرنوشت عجیب و منحصر به فردی درتاریخ پیدا کرده است. از دل یک اقلیت مذهبی که پیروان اولین دین ابراهیمی بودند یک طبقه جهان‌وطن اولیگارش بیرون آمد که در تحولات سیاسی و اقتصادیِ و فرهنگی خصوصاً دوره مدرن نقش شگرفی داشتند و دارند. مقدمه کتاب که جمع‌بندی نویسنده از یک تحقیقات بسیار طولانی است به خودی خود گویای ارزش و اهمیت این موضوع است. البته کانتکس این موضوع تکاپوهای استعماری بشر اروپایی از قرن ۱۶ است و لذا عمده تمرکز بر نقش اولیگارشی زرسالار یهودی در فرایند استعمار است. همزمان رازهای پیش افتادن تمدن اروپایی در توسعه صنعتی و قدرت اقتصادی را هم توضیح می‌دهد. واضح است که مطالعه نقش زرسالاران یهودی در استعمار به معنی «یهودی‌ستیزی» نیست و نویسنده حساب آیین اسرائیلی و پیروان درستکار آن را از طبقه اولیگارشی حاخامی جدا می‌کند. «پارسی» هم اشاره به یک طبقه اولیگارشی زرتشتی هندی در ائتلاف با استعمار انگلیس دارد و قصد طعن به کل جامعه زرتشتی را ندارد. این کتاب برای من که در فلسفه، فلسفه دین و الهیات به جد مطالعه می‌کنم بصیرت‌های خوبی هم در باره نحوه انحطاط ادیان الهی در طول تاریخ می‌دهد. لذا است که بسیار به این کتاب مدیونم.