در دوران پیش از تاریخ، انسان برای توجیه طبیعت و در راه غلبه بر آن، اولین اعتقادات دینیاش را بوجود آورد. انسان پیش از تاریخ در مقابل طبیعت، ضعیف و نادان بود و این ضعف و نادانی، او را وادار به پرستش موهومات و عناصر طبیعت کرد. ادیان معاصر در جهان امروز، بدنبال یک سیر تکاملی به ظهور رسیدهاند. «توتمیسم»، «فتیشیسم» و اشکال تکامل یافته پرستش ارباب انواع، زمینههای تاریخی و طبیعی [پیدایش] ادیان یکتاپرستی بشمار میروند. ادیان یکتاپرستی که مقارن عصر آهن و بدنبال پرستش ارباب انواع خدایان قومی و قبیلهای به ظهور رسیدهاند، وارث موهومات و خرافات و اعتقادات اشکال [مذهبی] قبل از خود بودند؛ و نه تنها بار ضعف و عجز انسان معاصر خود را از شناخت طبیعت بدوش میکشیدند، بلکه وزنه سنگینی از جهل و هراس انسان اعصار ابتدایی را نیز [با خود] یدک میکشیدند. مقارن ظهور تمایلات یکتاپرستی، نحوه تلقی فلسفی طبیعت نیز آشکار شد. مقارن [پیدایش] «بودائیسم»، هرمزپرستی و برداشتهای انواع به ظهور رسیدند. یکتاپرستی، که در دوره بردگی ظاهر شده بود، در دوره فئودالیسم تکامل یافت. مسیحیت و سپس اسلام، طی قرون وسطی، مهمترین بخشهای تمدنهای اروپا و آسیای غربی را فراگرفته، و بجز چین و هند و تعدادی ملل پیرامون این دو جامعه بزرگ، بقیه [جوامع]، مسیحیت و اسلام را پذیرفتند. در قرون وسطی، مسیحیت و اسلام از تکامل متافیزیکی فلسفه بهره جسته، و در تبیین و توجیه اصول و فروع خود از آن مدد گرفتند، و از این طریق علم کلام بوجود آمد، که عبارت بود از بکارگرفتن فلسفه در خدمت دین. ابتداء در جوامع مسیحی غربی، ارسطو مسیحی شد و منطق متافیزیک او به خدمت کلیسا در آمد؛ و سپس ارسطو [ مبدل به فیلسوفی] مسلمان شد، و قرنها، متافیزیک التقاطی یونان و مشرق، در انحصار محافل دین اسلام قرار گرفت. طرح جلد و برگآرايی: بنفشه مسعودی چاپ اول: بهار ۱۴۰۴
Texte des années 70 sur le mouvement islamiste-marxiste fort intéressant. Une philosophie accordéoniste très prenante, l'accélération des contradictions dans un mouvement/idéologie pour forcer une prise de décision. Un grand texte d'un grand homme trop souvent oublié.
"As we know, nationalism is the ideology of the bourgeoisie. In colonized societies, anti-colonial nationalism serves as the ideology of the national bourgeoisie in the anti-colonial struggle. Religion, too, functions as a tool for the bourgeoisie in industrial and colonized societies. National movements are led by the bourgeoisie under the banners of nationalism and religion."