Tranzyt Antwerpia

by Pascal Verbeken

278 pages

First published September 16, 2013

About the author

Pascal Verbeken groeide op in de Gentse wijk Moscou. Hij staat bekend als Wallonië-kenner.

Verbeken studeerde Germaanse filologie aan de Universiteit Gent en woont in Leefdaal.

Verbeken was redacteur van De Standaard in 1998. In 1999-2010 was hij redacteur van Humo, daarvoor werkte hij als freelancer. Hij werkte eveneens voor Knack, De Morgen, VRT en RTBF.

Publicaties
Arm Wallonië (2007)
Grand Central Belge (2011)
Eurowash 2000 (2012)
Somewhere City (2013)
Tranzyt Antwerpia. (2013)
Miavoye (2014)
Duistere wegen - Vincent van Gogh in de Borinage (2015)
Brutopia - De dromen van Brussel (2019)
Documentaires
Arm Wallonië (2010) - Regie en scenario (uitgezonden op Canvas en RTBF)
La terre promise (2010) - Regie en scenario
100 jaar Vooruit (2013) - Co-scenarist
Grand Central Belge (2014) - Co-scenarist
Hoorspel
Miavoye (2014)

Reviews

[Vera VB · Rating 3 out of 5]

Eind 19, begin 20ste eeuw vertrokken veel gelukzoekers naar Amerika via de Red Star Line in Antwerpen. In dit boek wordt de reis gereconstrueerd die een jongeman Benjamin Kopp, een jood, doet vanuit het Oosten van nu Polen naar Antwerpen en zo verder naar Amerika. De schrijver en een fotograaf trekken naar Polen om de geboorteplaats van de man op te zoeken en maken meteen enkele uitwijdingen naar de geschiedenis, de tweede oorlog en dan kunnen Auschwitz en Treblinka niet achterblijven.
De armoedige omstandigheden dwongen en dwingen nog steeds honderdduizenden Polen naar België, om er geld te verdienen en dat naar huis te sturen, of om hier definitief te blijven. Velen werken in het zwart als poetsvrouw, in de bouw, als goedkope transporteurs.
De link naar de huidige migratiegolf wordt ook gelegd, hoe jonge Noord-Afrikanen de oversteek wagen in gammele bootjes, veel geld betaald aan oplichters om hen naar het beloofde land te brengen. In dat opzicht is er in 100 jaar niets veranderd.
Ook toen moest men met velen overnachten op een kleine plaats, huisjesmelkers deden goede zaken, net als nu.
De geschiedenis herhaalt zich.

[Jaroslav Jugovic · Rating 3 out of 5]

Prachtig geschreven, met mooie metaforen en verrassende beelden en verhalen. Aanvankelijk dacht ik aan een dikke vier, maar gaandeweg begon ik me af te vragen waarom hij bepaalde onderwerpen uitvoeriger behandelde dan andere. Ook het einde lijkt er wat met de haren bij gesleurd.

Hij volgt grotendeels het reistraject van Benjamin Kopp, een joodse Pool die in 1911 via Antwerpen naar Amerika trok, maar hij maakt af en toe een interessante omweg die een beter licht werpt op de emigratiepolitiek in het Europa van eind 19e- begin 20e eeuw.
Ook besteedt hij veel aandacht aan de vernietigingskampen Treblinka en Auschwitz-Birkenau en weet hij deze te belichten vanuit een ander perspectief. Het gaf me zin om deze plekken met eigen ogen te gaan bekijken.

Een interessant boek om te lezen, niet alleen om te weten hoe de landverhuizers zich toen gevoeld moeten hebben, maar ook om een beter zicht te krijgen op de heersende migratiepolitiek en -problemen.

[Govaert · Rating 3 out of 5]

Wou het boek lezen als achtergrond voor een bezoek aan het Red Star Line museum te Antwerpen.
Het boek schetst mooi de beweegredenen van een 17-jarige op een dag al zijn bruggen verbrandt om in Amerika een nieuw leven te starten. De diverse uitweidingen bezorgen een gedetailleerde achtergrond, al lijken sommige ver van het gevolgde pad af te wijken. Je verwacht niet meteen een lijvig hoofdstuk over Auschwitz, maar het pakt je wel.
Het boek heeft mijn honger om me nog wat verder in dit onderwerp te verdiepen aangescherpt. One foot in America en Oswieczim-Auschwitz staan al op mijn leeslijstje.
De fotografie is, hoe kan het ook anders met en klasbak als Herman Selleslags, van topkwaliteit.