In Het proces van Frank Wieland gaan we terug naar 4 juli 2019. De Amsterdamse rechtbank legt Willem Holleeder een levenslange gevangenisstraf op voor het uitlokken van zes aanslagen. Bij die aanslagen, gepleegd tussen 2002 en 2006, zijn vijf mensen vermoord. Een van de drie rechters die tot dit vonnis komen is Frank Wieland, voor wie de zaak-Holleeder de laatste rechtszaak is voordat hij met pensioen gaat. In Het proces blikt Frank Wieland terug op zijn leven en op zaken die hij in zijn lange carrière als rechter heeft behandeld. Hij gaat in op de positie van het slachtoffer, op onderwerpen als de belangstelling van de media, een eigen mening, wraking, zwijgrecht en op de vraag hoe het is om als rechter een levenslange straf op te leggen. Het resultaat is een unieke inkijk in de wereld van het Nederlandse strafproces. Niet eerder lazen we hoe een rechter de verschillende aspecten van een rechtszaak beleeft – van de aanloop, het horen van getuigen, pleidooi en requisitoir tot de uitspraak en het vonnis.
Een interessant boek voor de verandering. Sommige stukken vond ik interessant om een kijkje te krijgen in het hoofd van een rechterschap of het zijn van een rechter in het algemeen. Sommige stukken vond ik wat te langdradig en wist ik niet helemaa wat ik er mee aan moest. Vandaar een voldoende, maar niet meer dan dat
Iedereen en z’n moeder heeft een mening over de rechtspraak. Er moet zwaarder gestraft worden, rechters zijn te soft, te politiek, etc. Frank Wieland laat in zijn boek overtuigend zien hoe professioneel en onafhankelijk de rechtspraak werkelijk is. Hij laat zijn licht schijnen op een organisatie die doorgaans het achterste van zijn tong niet laat zien en daardoor veelal onbegrepen en onbemind blijft. Dit doet hij aan de hand van verschillende voorbeelden uit zijn eigen carrière, met als rode draad het proces tegen Willem Holleeder, die hij uiteindelijk een levenslange straf oplegde. Een straf die niet lichtzinnig wordt gegeven, zo blijkt ook uit een ander aangrijpend voorbeeld. Het Proces biedt een boeiend inkijkje in de wereld van de rechter en laat zien hoe belangrijk het is dat de menselijke maat altijd een plek krijgt op de weegschaal van Vrouwe Justitia.
Mooi zelfportret van een strafrechter. Het boek gaat vooral over de zaak Holleeder, maar is eigenlijk het meest aansprekend in de passages waarin die zaak niet centraal staat.
Een hele goede en fijn geschreven inkijk in de mens achter de rechter. De hoofdstukken die niet de focus legden op het Holleeder-proces waren naar mijn mening met afstand de meest interessante. Helaas stond dit proces (wat gezien de titel van het boek ook niet zo gek is) op de voorgrond.
Een bijzondere inkijk in het leven van een rechter, met daarin ook een uitleg van de modernisering in zijn beroep door de jaren heen. De passages over de zaak Holleeder geven een helder beeld van de ontwikkelingen in deze specifieke zaak. Daarnaast geeft Wieland uitgebreide inzichten in de rechtsstaat zelf.
Na een interessant gastcollege van dhr. Wieland was ik heel benieuwd naar dit boek, dat toevallig vlak erna verscheen. In het boek geeft dhr. Wieland een inkijkje in hoe hij omgaat met en denkt over bepaalde aspecten van het strafrecht, zoals kroongetuigen, slachtofferrechten, wraking, de levenslange gevangenisstraf, et cetera. Hoewel sommige dingen in het boek logischerwijs al bij het gastcollege aan de orde waren gekomen, vond ik het interessant om zijn visie daarop te lezen. Ook belicht hij andere mogelijke visies dan de zijne, wat ik een goede toevoeging vond.
Eén van de meest spraakmakende zaken waarin hij als rechter bij betrokken was, is het proces van Holleeder. Het boek gaat dan ook voor een heel groot deel over hoe het proces van Holleeder verliep: wat de getuigen verklaarden, wat er in overige bewijsstukken stond, hoe de zitting verliep. Ik vond dat minder interessant en ook niet helemaal passend bij de rest van het boek. Ik had persoonlijk dit deel beperkt tot een korte(re) toelichting van de inhoud van de zaak en liever daarna een uitgebreidere beschrijving gelezen van hoe dhr. Wieland als rechter (bepaalde aspecten/gebeurtenissen tijdens) de zaak heeft ervaren.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Het Proces geeft een zeer interessante, genuanceerde kijk op de rechtspraak. Van het algemene proces tot aan kleine details vertelt rechter Wieland hoe dingen in zijn werk gaan en hoe hij daar als persoon en als rechter op reageert. Ik vond echter wel dat er soms te diep werd ingegaan op de verouderde verhalen over Holleeder.
Interessant, maar soms weinig rode draad. Ik zou wel graag een biertje willen drinken met Wieland. Mooie man met ontiegelijk veel ervaring en een interessante zienswijze op juridische vraagstukken. En nog grappig ook - maar een meesterwerk zou ik het niet noemen (hoewel het dat letterlijk gesteld natuurlijk wel is!).
Leuk boek, het is heel interessant om over zaken te horen vanuit het perspectief van de rechter. Normaliter blijft dat onderbelicht en mysterieus, in dit boek niet. Wel vond ik dat het soms te inhoudelijk over de zaak Holleeder ging en te weinig over het verhaal erachter. Maar ach, ik heb genoten. edit: ik heb college gehad van Frank Wieland! Dat was zo leuk!
Allerlei onsamenhangende onderwerpen komen aan bod, zonder rode draad. De “inzichten” uit het Vandrosonderzoek van deze rechter stellen helaas weinig voor. Ik verwachtte meer van een rechter die zijn hele werkzame leven heeft geschreven en nu een niet overtuigend pamflet opdient.