Jolanda Clément overtreft zichzelf met Rio, waarin de paden van Eduardo Eliades en Maria Marguiris da Silva elkaar onverwachts kruisen tegen de achtergrond van de revolutionaire jaren twintig in Brazilië. Inspecteur en koffiebaron Eduardo is belast met het oplossen van een mysterieuze moord, tegelijkertijd stort thuis zijn huwelijk definitief ineen. Danseres en secretaresse Maria is op zoek naar een manier om op eigen benen te staan terwijl ze overvallen wordt door de intense liefde voor een eigenzinnige jongeman.
Hun beider levens raken in een stroomversnelling: Eliades wil het juiste doen, ook als dat tegen de belangen van zijn eigen, heersende klasse indruist, en Maria wil haar pas ontdekte zelfbewustzijn ten koste van alles bewaken. De traditionele waarden hebben voor beiden afgedaan, maar waarvoor moeten deze plaatsmaken? Als de Tenentes, een groep jonge officieren, São Paulo belegeren om een revolutie te forceren, wordt zowel Eduardo’s als Maria’s integriteit op de proef gesteld en blijkt dat ieders individuele zoektocht naar ware liefde meer met die van de ander verstrengeld is dan ze ooit hadden kunnen vermoeden.
Rio is een betoverende roman over een tragische zoektocht naar waarheid en liefde van een verhalenverteller pur sang, Jolanda Clément.
Wat een mooi boek. In dit boek komen veel uiteenlopende thema’s aan bod. Goed uitgewerkte karakters en plot. Deed mij een beetje denken aan de stijl van Peter Terrin.
Van Uitgeverij AmboAnthos kreeg ik de vraag of ik deel wilde nemen aan de blogtour van deze veelbelovende roman. Op de voorzijde zien we een illustratie van een tropisch palmblad, een plant met besjes en de staart van een papegaai. De titel en schrijfster is er mooi in verwerkt waardoor het een uitnodigende cover is. Ook de flaptekst klinkt als een bijzonder verhaal. Ik heb goede verwachtingen.
Inspecteur en koffiebaron Eduardo onderzoekt een mysterieuze moord. Tegelijkertijd staat zijn privéleven op zijn kop en valt zijn huwelijk uit elkaar. Danseres en secretaresse Maria is zoekende naar haar weg in het leven en probeert een eigen bestaan op te bouwen, waarbij een eigenzinnige man met intense liefde haar van haar stuk weet te brengen. Beide levens krijgen een hoop schommelingen en uitdagingen te verduren: Eliades probeert het juiste te doen en treedt daarbij zelfs buiten zijn klasse. Maria probeert haar pas ontdekte zelfbewustzijn ten koste van alles te bewaken. Kunnen beide de traditionele waarden die de maatschappij vraagt loslaten? Dan breekt het begin van de revolutie uit, een groep jonge officieren, de Tenentes, belegeren overheidsdoelwitten. Beide levens verandert hierdoor drastisch en zo blijkt dat ieders individuele zoektocht naar ware liefde meer met elkaar verstrengeld zijn, dan ze ooit hadden kunnen denken.
Jolanda Clément heeft een verhalende, bijna poëtische manier van schrijven. Hierdoor merk ik dat ik het boek wat minder vlot leest, dan de meeste boeken die ik doorsnee lees. Het maakt het daardoor een hele eigen, unieke en bijzondere schrijfstijl. Er is overduidelijk nagedacht over de woord- en zinskeuze.
Het boek is opgedeeld in verschillende delen, waarbij het perspectief van personages wordt afgewisseld tussen Maria en Eliades. Beide personages zijn met veel gevoel, sfeer en op eigen en unieke wijze neergezet. Wel worden beide personages beschreven vanuit het alwetende perspectief, waardoor je als lezer een bepaalde afstand tussen de situatie en gebeurtenissen behoudt.
Het verhaal heeft een intrigerende verhaallijn. Wel moet ik zeggen dat er een hoop gebeurt in beide verhaallijnen van de personages, waarbij voor mijn gevoel niet echt iets de boventoon voert. De situatie en tijdsperiode heeft Jolanda Clément goed in beeld gebracht; de waarden van de klassen, de revolutie, de literaire en muzikale interesses. Het past op mooie wijze in elkaar. Het duurde even voordat het verhaal me te pakken had, toch is het een erg fascinerend en goed verhaal. Daarbij weet Jolanda Clément op verrassende wijze bij het plot de twee verhaallijnen te verstrengelen en op zo'n wijze die ik niet zag aankomen.
Rio is een intrigerende en originele roman. Jolanda Clément weet op verhalende en poëtische wijze de rumoerige twintiger jaren in Sao Paolo in beeld te brengen. Het verhaal is een mooie mengeling van politiek, waarden van klassen, literaire en muzikale interesses. Het is zonder twijfel een verrassende en unieke roman.
De cover van dit boek vond ik zo interessant en sprak mij ook meteen aan. Het is erg kleurrijk en als ik aan Brazilie denk dan denk ik ook aan mooie felle kleuren. Vanaf het begin tot het einde zat ik in dit boek! Ik werd erdoorheen gesleurd en Jolanda weet heel goed hoe ze meerdere draadjes tot iets moois kan brengen. De personages zijn goed omschreven en Jolanda weet goed hoe zij de personages neer moet zetten. Jolanda heeft een unieke schrijfstijl (bijna poëtisch) want mij niet heeft teleurgesteld. Ik zou dit boek zeker aanraden. Het is een origineel, sterk en enorm leuk verhaal.
Heel erg bedank @amboanthos dat ik mee mocht doen aan de blogtour! Ik heb hier enorm van genoten.
De opbouw in een verhalend/vertellend gedeelte en het dagboekverslag van Maria lopen uiteindelijk mooi in elkaar samen. Heel mooie en voor mij vlotte schrijfstijl.
Jolanda Clément debuteerde in 2021 met Oostwaarts, dat gebaseerd is op het leven van haar grootmoeder. In 2022 verscheen Wij waren de Vickersons/Pleasant Valley en haar derde roman Rio speelt zich af in de jaren twintig in Brazilië. Clément staat er om bekend in haar boeken een bepaalde tijdsperiode te bespreken.
In 1924 is het verre van rustig in São Paulo en staat het aan de vooravond van veranderingen. Inspecteur Don Coronel Eduardo Eliades heeft het goed met zijn vaste werk bij de politie en als koffiebaron van een fazenda die zijn broer beheert. Hij is niet gelukkig met zijn vrouw Theresa, waar het huwelijk nooit van geconsummeerd is. Hij gaat vaak s’avonds wandelen en staat dan vertwijfeld stil voor de deur van Artura. Gaat hij naar binnen of niet? Voor vrouwen alleen is het bestaan zwaar en zij doen wat nodig is om te kunnen overleven. “Haar naam was Artura en naar verluidt ontving zij discreet. Ze was geen gevallen vrouw maar een moeder die haar kinderen moest onderhouden.“ Het rommelt bij de arbeiders die in slechte omstandigheden wonen en werken. Een moord op een dandy zorgt voor onrust in Eliades’ bestaan, net als de onstabiliteit en de dreigende koffiecrisis in Brazilië.
De tweede verhaallijn is die van Maria Marguiris da Silva die bij een hospita in São Paulo woont en in eerste instantie wordt onderhouden door haar vader die havenarbeider is en later spoorloos verdwijnt. Maria vindt een baan als secretaresse en gezelschapsdame van senhora de Henestrosa. Zij is druk bezig met haar eigen geheime strijd tegen de onderdrukking van de vrouw en betrekt Maria willens en wetens daarin. Maria verdient als tangodanseres wat bij en op tangoles ontmoet ze Rodrico. Ze krijgen een relatie, zeer tegen de zin van senhora de Henestrosa in. Zij schildert mannen af als onbetrouwbaar.
“Begrijpen doet hij de ware liefde, de duurzame liefde niet. Ieder woord is een leugen, elke belofte bedrog. Wij, vrouwen, monddood en willoos gemaakt door kerkelijke halfmannen, die de liefde nog minder begrijpen dan hun copulerende broeders, blijven vermoord, verlaten, verteerd door wrok, uitgemergeld of in schande achter.”
Het verhaal bevat twee verhaallijnen, die van Eliades en van Maria. Wat opvalt is dat de tijdslijn van Maria deels aan de hand van niet verstuurde brieven aan Artura, verteld wordt. Deze brieven dateren van voor de periode waarin Eliades de moord onderzoekt. Wie deze mysterieuze Artura is, wordt duidelijk als de verhaallijnen bij elkaar komen tegen het einde van het boek. Het onderzoek van Eliades naar de moord blijft een beetje sudderen op de achtergrond. Eigenlijk is de moord van ondergeschikt belang in het verhaal en is het meer een tragedie die tegen het einde opgehelderd wordt.
Door de steeds wisselende perspectieven moet je je aandacht er goed bijhouden. Mondjesmaat onthuld Clément informatie over de belangrijkste personages in het verhaal. De personages zijn goed vormgegeven. Maria is op zoek naar haar identiteit en is zoekende. Voor Eliades is het niet anders, ook hij is op zoek naar een nieuw evenwicht, wil niet meer eenzaam zijn en zoekt gezelschap. Clément gebruikt de nodige metaforen waarmee ze gevoelens tot uitdrukking brengt: “Onze verlangens, die als tinnen soldaatjes stuk voor stuk sneuvelen.“
Het is goed te merken dat Clément zich verdiept heeft in de geschiedenis omtrent de koffiecrisis in Brazilië en de opkomst van het feminisme. In haar nawoord geeft ze hier nog een toelichting op. Wat ik persoonlijk miste, was een verklarende woordenlijst of het gebruik van voetnoten. Doordat er veel moeilijke woorden als, discours, breedkwarto en intarsia in stonden, vind ik het boek van deze auteur geen toegankelijke schrijfstijl hebben, maar wel een dromerige en poëtische. Ik vond deze soms zelfs wat ouderwets aandoen, wat wel past in het tijdsbeeld waarin het verhaal speelt.
Rio is een roman met een zeker feelgoodgehalte, het bevat ook enige aspecten van een thriller en zit vol getergde zielen en wetenswaardigheden over de roerige tijdsperiode waarin het speelt.
Mijn recensie schreef ik voor Boekencast en van Ambo Anthos ontving ik mijn recensie exemplaar.
‘Rio’ is de derde roman van Jolanda Clément en mijn kennismaking met haar werk. Getriggerd door de kleurrijke en originele afbeelding op de cover en de zin ‘ revolutie, moord en liefde in de roaring twenties van Brazilië’ , maakt mij extra nieuwsgierig. De uitgeverij zet haar weg als een verhalenverteller pur sang dus ik wilde deze roman wel proberen.
Het verhaal speelt zich af in Brazilië anno 1924. Het is een roerige tijd. De zoveelste koffiecrisis vind plaats en de sfeer is gespannen. Inspecteur en koffiebaron Eliades probeert een curieuze moord op te lossen terwijl zijn huwelijk ten einde raakt. En secretaresse en tangodanseres Maria is op zoek naar een manier om op haar eigen benen te staan en word verliefd op een mysterieuze man. Twee heel verschillende karakters, twee heel verschillende karakters. Wat ze gemeen hebben is dat ze tegen de traditionele waarden in (willen) gaan en dat ze op zoek zijn naar zichzelf. Tijdens de belegering van de stad worden ze op de proef gesteld en blijken ze meer met elkaar gemeen te hebben dan je op eerste gezicht zou denken.
Het is een tijd geleden dat ik een roman las. Ik lees de laatste tijd meer thrillers, YA en fantasy. Misschien was dit de reden wel dat ik even moeite had met in het verhaal komen. We gingen goed van start waarbij we kennismaken met inspecteur Eliades die zijn lijk ontmoet. Wat mij meteen opviel is dat het niet een standaard speurdersverhaal zou worden, de uitkomst daarvan was ook wat voorspelbaar, ook al stond moord wel degelijk op de voorzijde vermeld. Het lijk bleek al snel niet het middelpunt van de vertelling omtrent de inspecteur. Vervolgens komen we bij Maria terecht. Een heel anders soort verhaal. Eigenlijk zijn het twee losse verhalen waarvan je als lezer zit te wachten wanneer zij samen zullen komen. Een tweesporen-roman zo las ik in het nawoord maar dit is achteraf niet echt mijn soort vertelling. Het haalt voor mij het tempo uit het verhaal.
Er is naast wisseling van perspectief , ik zou bijna zeggen van verhaal, ook nog eens een wisseling van vertelstijl. Het verhaal van Maria wordt namelijk verteld door middel van brieven en dagboekfragmenten. Daarnaast springen we hier en daar ook nog door de tijd. Aan de ene kant knap dat de auteur het lef had te kiezen voor verschillende vertelvormen maar aan de andere kant vond ik het wel hier en daar verwarrend. Daarnaast weet de auteur te spelen met taal, mooie zinnen komen langs en de auteur neemt de tijd om details ruim te omschrijven. Voor mij haalde dat het leestempo hier en daar uit het verhaal.
Ik had best even moeite om in het verhaal te komen en geboeid te blijven. Hier en daar kabbelt het verhaal wat door, mis ik wat diepgang maar aan de andere kant wist de auteur mij toch genoeg vast te houden om door te lezen. Hier en daar wat voorspelbaar maar wel mooi hoe de levens van twee zeer uiteenlopende karakters toch meer op elkaar lijken dan gedacht. Het verhaal is geen politieverhaal, geen liefdesroman maar wat het wel is? Het laat zich niet zomaar in het hokje stoppen.
Aan het eind van het verhaal, in het nawoord gaat de auteur wat meer in op de achtergrond van het verhaal. Hoe het is ontstaan en de historische waarheden erachter. Ik vond het fijn dit achteraf nog even te lezen.
Hoewel het dus niet mijn soort boek bleek te zijn kan ik het zeker wel waarderen.
Een mooie en interessante tweesporenroman die zich afspeelt in het Brazilië van de jaren 20 van de vorige eeuw. Ik vond de hoofdstukken over Eliades prettiger lezen, misschien ook omdat hierin een verteller aan het woord is en je in de andere hoofdstukken de brieven van Maria leest. Maria's taal is bloemrijker en soms vond ik dit wat teveel worden. Ik heb het boek gelezen voor een leesclub en het bevatte veel elementen om te bespreken; het is dan ook een hele rijke roman met meerdere lagen en thema's en een verrassende ontknoping (die wel wat lang duurde). Een aanrader voor lezers die houden van (Zuid-Amerikaanse) geschiedenis en cultuur.
Je leest dit boek vanuit Eliades en Maria, de hoofdstukken wisselen steeds tussen deze personages. De stukken van Maria zijn geschreven als brieven. In het begin zijn dit echt twee aparte verhalen maar dit komt later in het verhaal meer samen. Ik moest wel wennen aan de manier van schrijven, daardoor zat ik er niet gelijk in. Maar toen ik daar eenmaal aan gewend was, was het een fijn verhaal en bleef ik wel nieuwsgierig naar hoe het zat en wat er zou gaan gebeuren en werd het een interessant, boeiend verhaal. Het is een roman maar er zit ook een beetje spanning in want er moet ook nog een moord opgelost gaan worden.