Ο ερημίτης του Μαύρου Βουνού

by Fernando Pessoa, Μαρία Παπαδήμα (Translator)

"Μην κάνεις ό,τι κάνουν οι άλλοι επειδή το κάνουν, ούτε ό,τι δεν κάνουν οι άλλοι επειδή δεν το κάνουν.

Μη μιλάς ποτέ για σένα. Κράτα το μυστικό του εαυτού σου. Αν το ανοίξεις δεν θα μπορέσεις ποτέ πια να το ξανακλείσεις.

Κάθε αγάπη είναι μια μορφή οδύνης, γιατί σημαίνει ότι θέλω να δώσω αυτό που δεν μπορώ να πάρω.

Όσο υπάρχει κάποια αδικία πάνω στη γη, έχουμε δρόμο μπροστά μας.

Η δικαιοσύνη είναι απόλυτη, ακέραιη και μία.

Δέξου την ομορφιά της φύσης· δείξε ότι είσαι ευχαριστημένος που έχεις τον ήλιο και το φεγγάρι και μην είσαι αχάριστος απέναντι στα άστρα.

Αν μπορείς, προσευχήσου στο Θεό. Για να προσευχηθείς, δεν είναι απαραίτητο να πιστεύεις σ' Αυτόν".

Ο Φερνάντο Πεσσόα άλλοτε χωρίς προσωπείο και άλλοτε μέσω του αινιγματικού του Ερημίτη μας διδάσκει πώς να ζούμε, δίνοντας συμβουλές εφ' όλης της ύλης, διατυπώνοντας αφορισμούς και κανόνες, προτείνοντας τεχνικές και τρόπους ζωής και ονείρου. Αν ο Άντρας με τα Μαύρα του "Οδοιπόρου" περιορίζεται σε μια εμβληματική εντολή, ο μυστηριώδης "Ερημίτης του Μαύρου Βουνού" συνδιαλέγεται δια μακρόν με τον άγνωστο συνομιλητή του, τον καθέναν από μας, δίνοντας απαντήσεις οξυδερκείς, ανατρεπτικές, αδυσώπητες και παραμυθητικές στα αιώνια ερωτήματα που βασανίζουν τον άνθρωπο.

Μ.Π.

59 pages, Paperback

First published January 1, 2012

About the author

Fernando António Nogueira Pessoa was a poet and writer.

It is sometimes said that the four greatest Portuguese poets of modern times are Fernando Pessoa. The statement is possible since Pessoa, whose name means ‘person’ in Portuguese, had three alter egos who wrote in styles completely different from his own. In fact Pessoa wrote under dozens of names, but Alberto Caeiro, Ricardo Reis and Álvaro de Campos were – their creator claimed – full-fledged individuals who wrote things that he himself would never or could never write. He dubbed them ‘heteronyms’ rather than pseudonyms, since they were not false names but “other names”, belonging to distinct literary personalities. Not only were their styles different; they thought differently, they had different religious and political views, different aesthetic sensibilities, different social temperaments. And each produced a large body of poetry. Álvaro de Campos and Ricardo Reis also signed dozens of pages of prose.

The critic Harold Bloom referred to him in the book The Western Canon as the most representative poet of the twentieth century, along with Pablo Neruda.

Reviews

[Eternauta · Rating 4 out of 5]

"Ζήσε τη ζωή σου. Μην αφήνεις να σε ζει αυτή. Στην αλήθεια και στο ψέμα, στην απόλαυση και στη δυστυχία, να είσαι το ίδιο σου το είναι. Αυτό μπορείς να το κάνεις μόνο ονειρευόμενος, γιατί η πραγματική ζωή σου, η ανθρώπινη ζωή σου είναι αυτή που δεν είναι δική σου, αλλά των άλλων."

Ο Πεσσόα μου είναι γνώριμος πιο πολύ λόγω της φήμης του παρά από τα λίγα που έχω διαβάσει. Ξεκινώντας αυτά τα ανέκδοτα σκόρπια κείμενα - αφορισμούς που μετάφρασε με αγάπη η μελετητής του έργου του Μαρία Παπαδήμα εξοργίστηκα.

Τα συχνα ημιτελή αποφθέγματα αποπνέουν μια παθητικότητα και μια συνειδητή ιδιώτευση που ακουμπά τα όρια της μισανθρωπίας. Αντιπροσωπεύουν φιλοσοφικά όσο και υπαρξιακά μια εσωστρέφεια που περιφρονεί την ύλη, την κοινωνικότητα ακόμα και την ίδια την ανθρώπινη αισθαντικότητα. Κείμενα γραμμένα σε στιγμές περισυλλογής, ενδεχομένως χωρίς πρόθεση να δημοσιευτούν, σκιαγραφούν τον Πεσσόα σαν έναν άνθρωπο κλεισμένο σε καβούκι, σε "πύργο από ελεφαντοστό", όπου η δειλία για την ανθρώπινη επαφή μετατρέπεται σε φιλοσοφία, σε στάση ζωής. Μ'εναν τρόπο με έκαναν να αντιπαθήσω τον Πεσσόα (έναν από τους πολλούς που υπήρξαν ) σαν άνθρωπο.
Κι όμως, καθώς ο ερημίτης ξεδιπλώνει τις εμμονικές και ιδιόρρυθμες συμβουλές του άρχισα να εκτιμώ το βάθος της ιδιοφυίας του χωρίς αυτό να μειώνει κατ'ελαχιστο την απέχθεια μου. Τα κείμενα είναι μια ωδή στην ονειροπόληση αλλά αντίθετα με το παθητικό escapism αστικού μοναχού που χάνεται σε μυθιστορίες, σε συλλογές ή σε video games, η απόδραση του Πεσσόα είναι σε σύμπαντα που συγκροτεί η δική του φαντασία, πολλές φορές εν αγνοία του, χωρίς την δική του συμμετοχή, σε μια πράξη ύστατης "κονιορτοποίησης" του εγώ όπως θριαμβευτικά σχολιάζει ο ίδιος.
Με έναν τρόπο η de profundis απογύμνωσή του ως υποκείμενου , η περιφρόνηση του "πραγματικού" κόσμου στο όνομα του ονείρου δεν είναι η πρωταρχική πράξη της ποίησης σαν ανθρώπινη ανάγκη υπέρβασης ? Όταν αναφωνεί ο Πεσσόα "ο Θεός είμαι εγώ" δεν εκφράζει τη μεγαλομανία του καθενός από εμάς τη μαγική στιγμή που κυριαρχούμε με την φαντασία μας επί της φθαρτής πραγματικότητας?

Εξακολουθώ να μην συμπαθώ τον γεμάτο σκοτεινό φως κόσμο του ερημίτη Πεσσόα αλλά διαβάζοντας αυτές τις γραμμές μπορώ να καταλάβω βαθύτερα την ειλικρίνεια των ετερώνυμων χαρακτήρων του, την έκταση της εσωτερικής του τρέλλας και το θάρρος του να την αποδεχτεί και να την κάνει βιωμένη μαγεία.

Respect !

[leni_hermanni · Rating 4 out of 5]

You are your own truth and your own reality.
Nothing else matters.