Dva ubohý Rumuni, co uměj polsky

by Dorota Masłowska, Barbora Gregorová (Translator), Martin Kubát (Illustrator)

Nová divadelní hra Doroty Masłowské (1983), jedné z neznámějších a nejpřekládanějších autorů nejmladší polské spisovatelské generace, držitelky prestižní ceny NIKE, autorky románů Červená a bílá a Královnina šavle.

Genres: Polish Literature, Plays, Drama, Fiction

96 pages, Paperback

First published January 1, 2006

About the author

Masłowska was born July 3, 1983 in Wejherowo, and grew up there. She applied for the University of Gdańsk's faculty of psychology and was accepted, but left the studies for Warsaw, where she joined the culture studies at the Warsaw University. She first appeared in the mass-media when her debut book Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną (translated to English as either White and Red in the UK or Snow White and Russian Red in the US) was published. Largely controversial, mostly because of the language seen by many as vulgar, cynical and simple, the book was praised by many intellectuals as innovative and fresh. Among the most active supporters of Masłowska were Marcin Świetlicki and Polityka weekly staff, most notably renowned writer Jerzy Pilch. A notable example of post-modernist literature, her book became a best-seller in Poland and won Masłowska several notable awards as well as general support among the critics. It was almost immediately translated onto several languages, including French, German, Spanish, Italian, Dutch, Russian, English, Hungarian and Czech.

Her second novel Paw królowej (The Queen's Peacock) did not gain similar popularity and remained largely unnoticed. Currently Dorota Masłowska lives in Cracow, collaborating with a number of magazines, most notably the Przekrój and Wysokie Obcasy weeklies, as well as Lampa monthly and the quarterly B EAT magazine.

Her first play, "A Couple of Poor, Polish-Speaking Romanians" has been translated by Lisa Goldman and Paul Sirett and is due to be performed for the first time in the UK at Soho Theatre from 28 February - 29 March 2008 with a cast featuring Andrew Tiernan, Andrea Riseborough, Howard Ward, Valerie Lilley, Ishia Bennison, John Rogan and Jason Cheater

Reviews

[Lukas]

Dorota Masłowska znów idealnie ukazuje mentalność polaków. Oczywiście nie brak tu ksenofobii, homofobii, szowinizmu, wulgaryzmów, przemocy i innych polskich realiów, które niestety wszyscy zbyt dobrze znamy. W końcu w każdym z Nas może siedzieć kanalia (A.Holland). Para ukazuje dwoje polaków bez perspektyw, którzy po dobrej imprezie w drodze powrotnej terroryzują napotkanych ludzi. Nie brakuje wśród nich 'leminga', żony bogatego męża, kelnerek w wiejskim barze, Pana Wieśka (mój ulubiony charakter, który ma do powiedzenia tylko 2 zdania) oraz schorowanego starca, który słucha jak większość polaków Radia Maryja. Książka ta daje nam wiele do myślenia. Musimy się zmienić i nie możemy wypierać się naszych złych, zbudowanych na katolickiej (zaściankowej) mentalności, cech i zachowań! Musimy je wyeliminować i zacząć myśleć postępowo.

[Lubomír Tichý]

Hodně zážitkový drama, ve kterým se čichá toluen, srážejí se divočáci a nevyzvedávají se děti ze školky.
Dva podnapilí občané, jejichž vztah není úplně jistý, stejně jako není jistá jejich národnost, jezdí od místa k místu. Ona nevyzvedla dítě ze školky, on zítra v osm hraje kněze Řehoře. Nejdřív se narvou do auta k řidiči, který vzorně reprezentuje klasického Poláka, nepořídí ani v poloprázdném baru, jediným vlídnou postavou je německá řidička, která je ale na mol ještě víc jak "Rumuni". A pak se jde k paranoidnímu staříkovi uprostřed polí. Docela jízda, co si budem.
Postavy jsou dost v psychofyzickém rozkladu, čemuž odpovídá i jejich jazyk. Vulgarismů hafo, větný konstrukce lítají hlava nehlava, vedou se monology, v nichž jsou přeříkávané jiné dialogy.
Každý je tam, kde nechce být, pokouší z toho umístění uniknout, ale je to marné. V nepříčetnosti je totiž těžké nějakým způsobem komunikovat, natož cokoliv konat.
Totální underground, nicméně bych fakt rád viděl tohle drama inscenované. Zejména toho divočáka.

(...) Takže jsme byli na pařbě, to je fakt, a trochu sme si něco šňupli, co? Předpokládám, že sem tě potkal právě tam. Ty drogy sou asi vážně škodlivý, to mě poser. Nic si nepamatuju, můžeš mi nakecat cokoli. A kde sem jako vzal pět tisíc? Vybral jsem je z účtu??? Aha.
(s. 45)

[Lukáš Palán]

Pravděpodobně nejvtipnější a nejsmutnější divadelní hra o dvou Rumunech co umí polsky, kterou jsem kdy v životě četl.

[Aleksandra]

Językowo Masłowska nie zawodzi, ale zawsze trochę brakuje mi fabuły…

[365_ksiazek]

„KIEROWCA: Trudno właściwie powiedzieć, jak to zaszło, to była chwila. Mężczyzna, z którym była, skądś znałem tą twarz, to zapewne jeden z tych znanych mafiozów, Wołowina czy ten drugi, których pokazują, a ja akurat obróciłem się, bo krzyknął do mnie: uwaga! Rumuny idą!, czy coś takiego. I ja się tam obróciłem, a to była rzecz jasna podpucha, a on wepchnął
mi ją na przednie siedzenie, z bambetlami jakimiś, siatami, ja mówię: csooo??!
A on: Dżina. To jest Dżina.
Odczułem zdenerwowanie, co myślę, komisarzu, jest logiczne. Ja mówię: człowieku, jaka Dżina, co za Dżina znowu, co mnie obchodzi twoja żona jakaś Dżina? Tak się spytałem.
Dla mnie to ona się może nazywać Doktor Queen, zabieraj mi ją stąd już, śpieszę się, do roboty jadę, co tu się kurde flak dzieje?!...
PARCHA: Tak naprawdę ma na imię w dowodzie Pyralgina, a mówi każdemu, żeby mówili na nią Dżina. Peralgina, Aspiryna, Kofeina to u nas tradycyjne rumuńskie imiona kobiece. Święta Peralgina, to u nas w Rumunii była taka patronka kobiet pijanych wracających po ciemku. Nie? Bywa w życiu. Kobiet takich jak ona. Ale ona mówi każdemu, że jest Dżina, nie wiem, co to za dziwny kaprys ona ma. Niech pan jej nie mówi Pyrangina, niech pan jej mówi Dżina, niech pan zrozumie uczucia wielkiej być może artystki.
KIEROWCA: Ale co mnie to obchodzi?! Wynocha, Rumuny, bo zawołam zaraz...”. Tamże, s.10-11.

PARCHA: To jest coś gorszego niż Rumunia. Zły sen, zły sen o tym, że wcale się nie śni.
Ależ to poezja. Mówię poezją.
DŻINA: Jeszcze odnośnie dziecka. Na pewno moja mama odebrała go przecież z przedszkola. Kiedy to było? Poczekaj, przedwczoraj. W czwartek. Odprowadziłam go do przedszkola. Pamiętam to na pewno, bo darł ryja, o tak, błeeee. Przysięgam. Ale czy go odebrałam? Nie wiesz? Nie mówiłam nic na ten temat, że go odbierałam?
PARCHA: Poczekaj, daj mi się skupić, myślę teraz o czym innym.
DŻINA: To przypomnij sobie, nie wspominałam nic?
PARCHA: Nie wiem, kochanie, bo w czwartek cię nie znałem.
DŻINA: To fakt, to fakt, no właśnie, myślę, że musiała go odebrać, bo zawsze go odbiera, bo na przykład ja nie mogę. Masz rację. I tak było. Tak było. Tak stał i tak wrzeszczał. Buuu. Jak myślisz? Tak było chyba. Chyba że chciała się na mnie zemścić i go nie odebrała.
PARCHA: A klucze od domu ma w razie czego?
DŻINA: Ma.
PARCHA: No to pewnie poszedł do domu.
DŻINA: Myślisz? (pauza) On nie ma kluczy, on ma cztery lata, idioto". Str. 56-57.

[Juna]

Maslowska is very peculiar, I'd say you either love her or hate her but it would be a stretch because she's not controversial enough to bring up strong emotions in me even though she tries hard to do so. For me, her style feels very pretentious and artificially inflated. The book tries to hold its weight on some witty ideas that are drowned in useless vulgarity and drilling of unimaginative stereotypes. When someone tries so hard to be original at all costs, it becomes boring, you get bored out of spite because of its randomness. It's a type of writing that is enjoyable to write when you have the creativity to do it and only enjoyable to people whose minds wouldn't be capable of producing something similar. A waste of time.

[Tomasz Jarosz]

Niestety nie siadło... Inne dramaty Masłowskiej mi przypadły do gustu (Kocham Innych Ludzi) i bawilem się bardzo dobrze ale tutaj zagubiłem się w bełkocie. Gry słowne i ukryte znaczenia bawiły ale wydaje mi się, że wyłapałem ich za mało by być usatysfakcjonowanym z tej książki. Wydźwięk apokaliptyczny i typowo Polski jak to u Masłowskiej.

Zmęczyła mnie koniec końców.

[Felicja]

Na początku się śmiałam, ale im bardziej brnęłam tym bardziej było mi smutno

Brakuje mi takich dramatów we współczesnej Polsce, gdzie pod płaszczem humoru widzimy smutną rzeczywistość, którą się otaczamy

[cieplazupaa]

co za popieprzone gownoXD ten fragment z choinka samochodowa:

-pan to kupil czy sam zrobil?

-jak zrobil? jak sam zrobil? z dywanu wycielem? dziewczyno to sie kupuje normalnie tu idziesz na stacje i tego jest na peczki! skad wyscie sie urwali w ogole?

no zajebiscie smieszne szczerze

[Aleksandra Bujalska]

But the polish version, I don't know if the translation is good.

[Jagoda]

zajebiste 10/10

[Rishikesh P]

Absurd af, politically layered and provokes a strong background reading

[Misza Ćwieluch]

Powinni jej Nobla dać

[Zofia]

tak sobie wyobrażam prawdziwą warszawską bohemę

[O]

Odsłuchałam. Trudno się na tym skupić, drą mordy, jest to dziwne. Chyba nie mój klimat.

[Ignacy]

Klasyczna Masłowska, interesujące postacie z różnych klas społecznych i toczące się między nimi konflikty. Na koniec nawet coś poczułem

[Dagmara]

No dupy mi nie urwała

[Ming]

The translator's introduction tells us how the translators of this play worked with Masłowska on the translation, where it became clear that there was some kind of destructive intent in the original version of the play that Masłowska wanted to remain in the English version of it:

I have destroyed Polish and now I destroy the English language too.

I don't think she destroyed the English language, although the text certainly takes quite a lot of liberties with the language, but that's nothing new. (Shakespeare, anyone?) What I think she has destroyed is the conventional structure and format of the play. It's very strange - it's as though she took the organism of a conventional play, took into her two hands, and cracked into two, showing us all the marrow dripping from the broken ends of bones, the organs still obliviously pumping away, the heave of entrails....

I suppose there are two sorts of strange when it comes to theatre. The first kind is the poorly-executed sort, it's reaching for artistic greatness but has nothing substantive to say so it's "sound and fury signifying nothing". The second kind, is well, there is no cohesive self-contained account to describe what these kinds are. They are less of a kind and more of a family, one (to borrow Masłowska's own words) that is defined and "constituted on negation", they are not-this, they are not-that. The second kind is basically everything that is not the first kind, and Masłowska's play falls in the latter camp for me.

I think the characters might have moments where they have been pushed a bit too far into caricature, but for the most part, when I was reading the play, I felt a new rhythm take its place in my head, giving me a more direct access to something. And that's a sign that a play is doing something important for me.

3.5 stars, but I'm rounding up.

[Katarzyna Bartoszynska]

Bizarre and somewhat disturbing but what can I say, I'm a sucker for Maslowska's style. Yes, it's crude, vulgar, and somewhat appalling, and much like Wojna polsko-ruska is really about a bunch of fucked up drugged up youths and not much else, but it's also hilarious, and marvelously rendered. And there is something really fascinating about her twisted capitalist apocalyptica that really fascinates me. Also, there are some interesting experiments with genre and narrative time - this work, for instance, is a play, sort of, but occasionally the characters are speaking to each other across time. It's kind of fascinating.

http://kasiapontificates.blogspot.com...

[Paulina]

Co za jebana Rumunia. Co za samotność.

[patrycja]

nie rozumiem

[Kristína]

Výborná divadelná hra! Odporúčam prečítať si!