Lịch sử khẩn hoang miền Nam

by Sơn Nam

Năm 1779, chúa Nguyễn duyệt xem bản đồ, nâng vùng Mỹ Tho làm dinh (Tường Đồn dinh) đồng thời cũng thử bày một chuyến phiêu lưu: dời dinh Long Hồ đến cù lao Hoằng Trấn, ở giữa Hậu giang. “Đương thời có người bàn rằng địa thế Hậu giang rộng lớn, rừng núi mù mịt, vùng Ba Thắc, Cần Thơ, Trà Vinh có nhiều sốc của Cao Miên mà cách xa dinh Long Hồ, nên đặt một đai trấn để khống chế, mộ dân đến khai khẩn ruộng đất” (14). Dinh Long Hồ dời đến Hoằng Trấn năm trước là năm sau (1780) lại lui về chỗ cũ (tức là vùng chợ Vĩnh Long), đổi tên là Vĩnh Trấn dinh.

364 pages, Paperback

First published July 1, 2009

About the author

Sơn Nam (1926-2008), người làng Đông Thái, huyện An Biên, tỉnh Rạch Giá (nay thuộc tỉnh Xã Đông Thái, huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang). Do sự nhầm lẫn của nhân viên hộ tịch, tên khai sinh của ông bị viết sai thành Phạm Minh Tày.

Thuở nhỏ ông học tiểu học tại quê nhà, rồi học trung học tại Cần Thơ. Năm 1945, ông tham gia Thanh niên Tiền phong, giành lấy chính quyền ở địa phương, rồi lần lượt tham gia công tác ở Hội Văn hóa cứu quốc tỉnh, phòng Chính trị Quân khu, phòng Văn nghệ Ban Tuyên huấn Xứ ủy Nam Bộ. Bút danh Sơn Nam ra đời trong thời gian này, để tưởng nhớ người phụ nữ Khmer đã cho ông bú mớm thời thơ ấu (Sơn là một họ lớn của người Khmer, Nam là để nhắc nhớ mình là người phương Nam). Sau Hiệp định Genève 1954, ông về lại Rạch Giá.

Năm 1955, ông lên Sài Gòn cộng tác với các báo: Nhân loại, Công Lý, Ánh sáng, Tiếng chuông, Lẽ sống...

Năm 1960-1961, bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa bắt giam ở nhà lao Phú Lợi (Thủ Dầu Một, Bình Dương). Ra tù, ông tiếp tục làm báo, viết văn và khảo cứu về Nam Bộ. Sau 1975, ông tiếp tục hoạt động trên lĩnh vực văn hóa văn nghệ. Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.

Nhà văn Sơn Nam đã viết nên nhiều tác phẩm dấu ấn, ông được nhiều người gọi yêu là "ông già Nam Bộ", "ông già Ba Tri", “ông già đi bộ’, "pho từ điển sống về miền Nam" hay là "nhà Nam Bộ học". Toàn bộ các sáng tác của ông được Nhà xuất bản Trẻ tại thành phố Hồ Chí Minh mua bản quyền. Ông qua đời ngày 13 tháng 08 năm 2008 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Reviews

[QuyAn · Rating 4 out of 5]

Sách viết theo lối hành văn và dùng từ xưa, nhưng vẫn dễ hiểu và thuyết phục. Là sách biên khảo nên chứa đựng nhiều số liệu, tuy thế tác giả vẫn khéo léo lồng vào ý kiến cá nhân, giúp người đọc không cảm thấy quá ngộp trước khối lượng thông tin đồ sộ.
Cảm giác vừa đọc, vừa nhớ đến những vùng đất mình đã đi qua, đã sinh sống, nghĩ tới biết bao thế hệ đã làm ra những vùng đất với bộ mặt như ngày hôm nay, có gì đó rất thiêng liêng.

[Kien Trung Tran · Rating 4 out of 5]

Đọc để hiểu thêm hai chữ "khẩn hoang"

[Hiepsihattao · Rating 3 out of 5]

Một cuốn sách khá chi tiết về lịch sử khẩn hoang miền Nam cho tới thời Pháp thuộc và thêm chi tiết ở một vài vùng đặc biệt xa xôi hơn và ít có thông tin như Rạch Giá, Bạc Liêu Cà Mau và Cần Thơ. Đặc biệt ghi lại vụ án Đồng Nọc Nạng và trở thành nguồn dẫn chính của các tờ báo sau này.

Tuy nhiên, biên khảo đã được viết từ năm 1973 cho nên một số từ ngữ, thông tin người đọc cơ bản có thể cảm thấy khó tiếp thu, ví dụ như vai trò các chức danh trong thời thuộc địa hay địa lý của các vùng đất do việc chia tách sát nhập diễn ra nhiều lần nên không đúng với hiện tại. Một điều có thể tốt hơn nếu ban biên tập có thể cung cấp thêm một số thông tin bổ sung như vậy để người đọc hiểu được rõ hơn.

[Thanh Nguyễn · Rating 5 out of 5]

Một quyển sách rất hay của nhà văn Sơn Nam viết về buổi đầu khai khẩn vùng đất phía Nam của Việt Nam, từ đó định hình ra hình chữ S của tổ quốc như bây giờ, thật lòng biết ơn những bậc tiền nhân đi trước không quản những khó khăn, gian khổ, đôi khi phải hy sinh cả tính mạng để có được một miền Nam trù phú, năng động và phát triển như hiện nay . Cuốn sách không chỉ có giá trị về văn học không thôi mà còn cả về lịch sử, địa lý, văn hóa (kèm theo những dẫn chứng về số liệu cụ thể). Có thể đây là một trong những quyển sách được yêu thích nhất của "Ông già Nam Bộ"

[Rosy Ngo · Rating 5 out of 5]

Càng đọc Sơn Nam càng thấy mến, thấy trọng.