Il corvo

by Kader Abdolah, Elisabetta Svaluto Moreolo (Translator)

“Nei racconti della tradizione persiana c’è sempre un corvo che vola in cielo”, come un messaggero, un testimone, depositario di quel patrimonio di storia e cultura che Kader Abdolah porta fino a noi. In questo romanzo d’ispirazione autobiografica, il rifugiato iraniano Refid Foaq narra il lungo viaggio della sua vita: dalla falegnameria del padre, fervente musulmano, dove cresce il suo spirito curioso e ribelle, a Teheran, dove giovane universitario entra nella resistenza contro gli ayatollah e, dopo mille avventure, viene salvato in extremis dalla giovane che diventerà sua moglie, fino alla fuga, l’approdo in Olanda e la scommessa di una nuova identità che concili passato e presente, l’operaio alla catena di montaggio e l’aspirante scrittore deciso a realizzare con la nuova lingua - quella della libertà - l’antica vocazione letteraria. Una lingua, quella di Abdolah, che si arricchisce di colore e ispirazione, nell’incontro tra Oriente e Occidente, e in cui l’avventura di una vita diventa quella di un intero popolo di migranti sospeso tra due mondi, che trova nell’apertura e nello scambio la via per dare nuovi orizzonti alle proprie radici.

Genres: Dutch Literature, Fiction, Literature, Roman, Iran, Novels, Middle East

128 pages, Paperback

First published March 16, 2011

About the author

Kader Abdolah is the penname of Hossein Sadjadi Ghaemmaghami Farahani, an Iranian writer who also writes in Dutch. Abdolah has lived in the Netherlands since 1988.

He studied physics at the Arak College of Science and fled the country as a political refugee in 1988. Today he lives in Delft (The Netherlands), writing under a pseudonym made up of the names of two murdered friends. Het huis van de moskee (The House of the Mosque), catapulted Abdolah into the Dutch bestseller lists.

Reviews

[Ward · Rating 4 out of 5]

Omdat ik veel te weinig hedendaagse Nederlandse literatuur lees en ik dit boekenweekgeschenk eergisteren in zo'n straatboekenkastje vond, heb ik 'm maar meteen gelezen. Het is naar mijn smaak een fijn werkje waarin veel samenkomt: een levensverhaal van een vluchteling, een Perzische jeugd, een Russische hoop, een Turkse vernedering, een Koerdische vriendschap en de Nederlandse regen. Daarnaast kreeg het boek van mij nog wat persoonlijke punten, omdat de hele socialistische bingo kan worden gespeeld; Lenin en Guevara, Internationale Solidariteit, de PKK, Amerikanen die je land komen leegroven, Herman Gorter en Frederik van Eeden.

In het boek zijn fragmenten opgenomen uit Nederlandse klassieken, bekeken door de ogen van de hoofdpersoon die de Nederlandse taal leert. Het lezen van dit boek is alleen daarom al bijzonder, om gedwongen te worden met die blik naar de fragmenten te kijken. Er wordt daarnaast steeds verwezen naar Max Havelaar, waarbij Batavus Droogstoppels concurrent in de koffiehandel nu honderdvijftig jaar later de concurrent van de hoofdpersoon is, die een koffiewinkel is begonnen. Dit is een goed boekenweekgeschenk: contemporain doch ingebed in de Nederlandse literatuur; origineel en toegankelijk.

[Elsje · Rating 3 out of 5]

De kraai van Kader Abdolah behandelt zijn levensverhaal. Doordat ik al vrij veel van zijn eerdere werk las, was me dat bekend. Hoe werd hij schrijver, waarom vluchtte hij uit Iran, hoe verging het hem als asielzoeker in Nederland? Aardig is dat hij zijn levensverhaal koppelt aan fragmenten van Grote Nederlandse Schrijvers. En dat maakt De kraai tot een leuk boekenweekgeschenk.

[Roberta · Rating 3 out of 5]

Primo libro di Abdolah che leggo, nonostante sia un nome di spicco dell'editore Iperborea che io adoro.
La storia è autobiografica, anche se non so esattamente in che misura, e racconta le vicende di un iraniano, un persiano, che si trova a fuggire in Olanda. L'Olanda non è la terra sognata, è solo una delle tante mete offerte dai trafficanti di esseri umani ed è una delle più economiche perché nessuno ci vuole andare. I fuggitivi sognano gli Stati Uniti, il nostro protagonista guardava all'URSS che era in effetti pronta ad aiutarlo. Purtroppo il crollo dell'Unione Sovietica lo ha lasciato ad Istanbul, senza più alcun appoggio, e l'Olanda è stata la meta che il caso ha scelto per lui.
Il libro è inoltre una dichiarazione d'amore per l'Olanda, un paese dove l'occasionale episodio di razzismo ferisce superficialmente perché la benevolenza e l'inclusione della maggioranza fanno da scudo, e soprattutto per la sua lingua.

[Reyer · Rating 4 out of 5]

Van de vele boekenweekgeschenken die ik tot nog toe las, vind ik De kraai (2011) mogelijk de beste. Dat schrijver Kader Abdolah daarbij voor een deel teruggrijpt op eerder werk, kon mijn leeservaring niet deren: ik kende slechts Het huis van de moskee , dat ik destijds ook geweldig vond.

Bij wijze van eerbetoon aan Multatuli’s Max Havelaar vertelt Abdolah het levensverhaal van een migrant vanuit zijn huidige positie – handelaar in koffie aan de Lauriergracht 37. In tegenstelling tot Batavus Droogstoppel leeft Abdolah’s hoofdpersoon met zijn hoofd in zowel de Nederlandse als Perzische poëzie. Op fabelachtige wijze voert hij de lezer mee naar zijn land van herkomst – Iran – en zijn wonderlijke levenswandel.

Je schrijft om te delen, anders verstik je in je eigen woorden. Ik had geen lezer, bovendien werd mijn dierbare Perzische taal beheerst door de geestelijken. Mijn taal was giftig en hij beklemde me.

De kracht van de novelle ligt in de afwisseling tussen fabel, poëzie en de rauwe werkelijkheid. Zo indringend als de gebeurtenissen zijn, zo zachtmoedig dekt Abdolah die toe met gedichten. Daarbij speelt hij met zijn eigen ervaringen als debuterend schrijver in een nieuw vaderland. Zijn werk laat zien hoe het leven ons kan overkomen, ongeacht ambities of talenten, en hoe we daaraan ondanks de omstandigheden toch richting kunnen geven. Met wat hulp van de kraai, natuurlijk…

[LaCitty · Rating 4 out of 5]

Libro affascinante che racconta l'esperienza di Abdolah dal nativo Iran fino all'Olanda.
Credo che i contenuti autobiografici siano molti e la commistione tra cultura persiana e olandese è molto forte.
Ho apprezzato moltissimo le citazioni e la presenza del corvo che svolazzando qua e là diventa un tratto comune ai mondi abitati dal protagonista.

[Sabine · Rating 3 out of 5]

Meestal ben ik niet zo'n fan van boekenweekgeschenken maar De Kraai van Kader Abdolah is een welkome uitzondering op die regel. In dit boekje wordt de vlucht van een zeer literaire Iranees naar Nederland beschreven. Mooi geschreven.

[Parwana · Rating 3 out of 5]

Een (te korte) boek met elementen waar vandaag de dag nog veel over gesproken wordt. Het heeft me nieuwsgierig gemaakt naar de andere werken van meneer Abdolah.

[José Van Rosmalen · Rating 4 out of 5]

Kader Abdolah schreef het boekenweekgeschenk in 2011. Hij kwam als vluchteling uit Iran en had ook daar al literaire aspiraties. De hoofdpersoon, Refiq Foad, het alter ego van de schrijver komt via Turkije naar Nederland, na een mensensmokkelaar met 2000 dollar te hebben betaald en na een lange rit in een benauwde vrachtwagen met een aantal andere vluchtelingen. De fictieve hoofdpersoon is makelaar in koffie aan de Lauriersgracht in Amsterdam, evenals Batavus Droogstoppel uit de Max Havelaar van Multatuli. Abdolah citeert in deze novelle een aantal beroemde Nederlandse schrijvers, zoals Gorter, Bloem, Hermans, Bredero, Guido Gezelle. De Nederlandse taal en literatuur waren voor hem belangrijk om zich het Nederlands eigen te maken. De citaten vormen ook een brug naar de Perzische literatuur. Aanvankelijk schreef Abdolah het Nederlands met veel fouten, maar hij ontdekte daarbij ook zijn eigen stijl. Geleidelijk aan wist hij deze te perfectioneren, met hulp van diverse Nederlanders. Het boek is een goede kennismaking met het werk van Abdolah en met de Nederlandse migranten -literatuur.

[André · Rating 3 out of 5]

Citaat : Soms als ik op de beurs ben, betrap ik mezelf erop dat ik als in trance Perzische gedichten opzeg. De Hollandse koffiemakelaren stoten elkaar dan aan en zeggen: 'Kijk de Pers is weer bezig met zijn koranverzen.'
Review : Het thema van de Nederlandse Boekenweek 2011 was het levensverhaal. Gewoontegetrouw mag dan een gerenommeerd schrijver het boekenweekgeschenk schrijven (dat als presentje dient voor de Nederlandse lezer). Dat werd deze keer heel goed uitgewerkt door Kader Abdolah. In de novelle zien we hoe Refiq Foad (een alter ego van Kader Abdolah) de beschrijving geeft van zijn jeugd in Perzië en de vlucht naar Nederland. De ik-figuur van het boek stelt zichzelf aan de lezer voor als handelaar in koffie, wonend op de Lauriergracht, no. 37.



De verteller mag zichzelf Batavus Droogstoppel noemen, maar de schrijver blijkt echter een Iraanse vluchteling, Refiq Foad, die aan de kost komt door te handelen in partijen afgekeurde koffie en zichzelf beschouwt als literator. Refiq wil altijd schrijver worden en het enige wat je daarvoor nodig hebt, is de verbeelding en wat schrijftalent. Daar begint alles mee, was de wijze les van zijn oom in Iran. Je moet altijd je eigen ideeën uitwerken en hij kraakt de eerste Perzische roman van Refiq dan ook. Daarin zitten te veel ideeën van anderen in.



Eenmaal in Nederland wil Refiq (en op achtergrond zijn schepper Kader) schrijven in het Nederlands. Het heeft geen zin om in Nederland Perzische verzen of verhalen te schrijven, die kunnen ze hier niet lezen. Met vallen en opstaan gaat Refiq zich dus verstaanbaar maken in het Nederlands. Zijn grote wens is dat hij een Nederlandse roman gaat schrijven en dat de Koningin (het hoogste wat in Nederland haalbaar is) zijn boek heeft gelezen.



Kader Abdolah, heeft het thema van de boekenweek schitterend uitgewerkt en hij maakt ook nog flink wat reclame voor de Nederlandse literatuur door fragmenten en citaten van van Nederlandstalige literatoren te verwerken. De structuur van de novelle is goed: vanuit het verleden overziet hij steeds de episodes die van belang zijn geweest in zijn leven (de jeugd in een dorp in Perzië, de rumoerige studietijd in Teheran, de Iran-Irak-oorlog, de vlucht uit het land naar het vrije westen, de opvang in een asielzoekerscentrum in Nederland en de ontwikkeling tot schrijver). Het is allemaal even helder als lezenswaardig neergezet in de typische stijl van kader Abdolah.

[Marloes Baren · Rating 4 out of 5]

Zeer geslaagd Boekenweekgeschenk.
Zonder dat het opdringerig of elitair aandoet, verwerkt Abdolah op artistieke wijze een groot aantal fragmenten en verwijzingen naar klassiekers uit de Nederlandse literatuur, iets wat ik in dit soort geschenkjes altijd erg waardeer.
Een persoonlijk verhaal dat niet alleen de schrijversachtergrond van Abdolah schetst maar ook naadloos aansluit bij actuele thema's.

[Ernst · Rating 3 out of 5]

Jammer dat boekenweek geschenken zo kort moeten zijn, daarom komt het geheel wat fragmentarisch over. Toch heeft 't me nieuwsgierig gemaakt naar zijn andere boeken, wat dat betreft missie geslaagd.

[Livietta · Rating 3 out of 5]

Siamo alle solite: ho dei problemi coi libri corti.
Bello bello, ma poi finisce subito, così.
La scrittura è molto scarna e "semplice" ma l'impatto che produce è molto forte. In soldoni, è la storia parzialmente autobiografica di un uomo che dall'Iran scappa per motivi politici e finisce in Olanda.
Pieno di bellissime riflessioni sia sulla propria patria, sulla scrittura, sul motivo per cui scrive e sull'essere un emigrato, uno straniero.

3,5 ma non mi posso spingere oltre perché mi ha lasciato con la voglia. Sicuramente autore da investigare.

[Esther · Rating 4 out of 5]

Ik heb echt alleen maar bewondering voor Kader Abdolah en moet echt meer van zijn werk lezen

[Jan · Rating 3 out of 5]

Na alle slechte berichten over het boekenweekgeschenk van 2011, viel het boek me alleszins mee. Het is wat fragmentarisch opgebouwd maar Abdolah kruipt toch weer op een boeiende manier in de huid van een Iraanse vluchteling in Nederland.

[Chantal · Rating 2 out of 5]

The book started hopeful, but within 20 pages it lost its magic. I really thought this would be an adventure story or something in those lines, but felt against so many political things.

[Arne-Jan · Rating 1 out of 5]

Warme dag, even met mijn oudste dochter naar het zwembad. Wie weet kom ik nog aan het lezen van een paar bladzijden toe, terwijl zij zich in het water vermaakt. Laat ik maar eens een dunnetje pakken van de enorme - en bijna eke dag groeiende - stapel ‘to read’ die me vanaf mijn nachtkastje aanstaart. Een boekenweekgeschenkje wellicht? Omdat ik Het Huis Van De Moskee goed waardeerde pakte ik De Kraai. Het lezen lukt maar half: ik heb twee hele pagina’s kunnen lezen :). Eenmaal thuis wil ik het boekje echter wel uitlezen. Die stapel moet kleiner worden! Ik zit nu dus voldaan op de bank, want het is me in een avondje gelukt.

De Kraai is ergens een heel lief en hoopvol verhaal: de lijdensweg van een getalenteerde immigrant wordt uiteindelijk beëindigd. Vrouw en kind vergezellen hem in Nederland en hij wordt toch nog een succesvol schrijver. De zoveelste variant op ‘de aanhouder wint’. Tussendoor worden invloedrijke werken uit de NL literatuurgeschiedenis aangehaald als inspiratiebron, maar dat komt wat random en gekunsteld over. Datzelfde geldt voor de Kraai(en) die telkens weer om de hoek komt (komen) kijken. Deze verschijningen missen doel en diepgang.

Ik weet natuurlijk dat Abdolah zelf een vergelijkbare geschiedenis heeft. Ik denk dat het mede daardoor komt dat het verhaal mij niet erg raakt. Ik heb het gevoel dat hij steeds net niet het echte verhaal vertelt en dat hindert me bij het lezen. Jammer, ik ben namelijk erg benieuwd naar het echte levensverhaal. Aardig is wel dat ik na het lezen van de laatste pagina achterblijf met een warm gevoel. Bijna zo sterk dat het boekje een tweede ster verdient. Waarschijnlijk zou ik deze geven als ik deze review morgen had geschreven... en nu is het tijd voor Netflix!

[Guus van der Peet]

Kader Abdolah's boekenweekgeschenk functioneert een beetje als zijn Greatest Hits, maar het sneltreinoverzicht van de recente Perzische geschiedenis en de veelvuldige verwijzingen naar literaire klassiekers, maakt het boekje alsnog waardevol voor alle vierdeklassers die Het Huis van de Moskee er wel erg dik vinden uitzien. 

(ik ben bijna afgekickt van mondelingen; binnenkort ga ik weer schrijven wat ik zelf van boeken vind; beloofd) 

[Suze Geuke · Rating 5 out of 5]

hoewel Kader Abdolah wellicht een koffiemakelaar schijnt te lijken, is hij tekstfanaat en schrijver in hart, nieren, oogballen, linkerneusvleugel, teennagels en monsterlijke snor.

indrukwekkend verhaal met betrekking tot zijn vlucht en onderkomenzoeken. machtig mooi hoe hij zich de taal eigen heeft gemaakt.

[Həmid Piriyev · Rating 4 out of 5]

Təsadüfən Hollandiyaya gedib çıxan, orda qəhvəxana açan İranlı yazıçının hekayəsi. Kitabı təsadüfən tapmışdım, marağa oxudum və yaxşı mənada təəccübləndim. Belə olacağını gözləmirdim.

[Bodine · Rating 4 out of 5]

Erg interessant om eens iets van de Perzische cultuur te lezen. En iedereen weet dat ik fan ben van gefragmenteerde verhalen.

[Willem van den Oever · Rating 2 out of 5]

Kader Abdolah’s “De Kraai” (“The Crow”) is part memoir, part fantasy and part ode to (Dutch) literature.
In it, Abdolah crawls into the skin of a young Iranian boy – or is he talking about himself? Hard to say, because although there are many similarities between Abdolah’s own life and that of the narrator, it’s the narrator who admits he sometimes doubts whether the things he talks about are real and how much more believable they seem than the things he know to be true.
So into this maelstrom of fantasy and reality the reader is plunged. Moving backwards and forwards through time, we get to know the boy and his desire to become a great literary writer, and how he eventually grows up to be a tradesman in coffee in Amsterdam.

The opening passages of “De Kraai” are delightful. Using plain and simple words, Abdolah paints a wonderful, magical picture of a childhood in Iran. Discovering the joy of reading and writing, first love, and student uprisings; all is set against the exotic background of his home country.
But when the severity of the continuous protests and chaos becomes too much to bear, the young man flees his country, leaving his wife and daughter behind. West he travels, hoping to find a better life in Moscow. But this exile, which ends with the illegal smuggle from Istanbul to the Netherlands, also forms the end of the magic in “De Kraai”.
Trading the blue mosques for the drab grey fields of Holland turns the entire story more dull. Moving from the refugee camp to an abandoned farm in the polders to a home above his coffee store in Amsterdam, the desire to write a literary masterpiece which even the queen of the Netherlands would read, keeps reappearing in this story – yet very little is done with it. With the man now living a dead-end existence with little prospect but the dream to become a great writer, the majesty and beauty of the first half of the novella is almost entirely gone.
Occasionally quoting from other Dutch fiction and poetry creates an interesting context for the story, but that’s about all worth reading after that. For a character who doubts his own stories, he comes up with some rather dull tales for a liar.

[John Tetteroo · Rating 4 out of 5]

Kraaien zijn honkvast, niet bekend om hun trek. Is het daarom dat Kader Abdolah zijn alter ego zo'n band met kraaien laat ontwikkelen? Omdat hij zelf een ontheemde is, ontvangen door de kraaien van de nieuwe stad, nog niet geaccepteerd door de bevolking, nog niet thuis in de vreemde straten?

Dit is het verhaal van een Perzische vluchteling die in zijn wens te vechten voor de vrijheid van zijn vaderland steeds verder verwijderd en vervreemd raakt van dat waarvoor hij ooit de strijd aan wilde gaan. Onze aspirant schrijver wordt verliefd, jaagt een droom na en blijkt uiteindelijk door bondgenoot en vaderland verlaten als een Atlantische schipbreukeling aangespoeld op vreemde kusten. Door het trauma van zijn geroofde identiteit en daarop volgende ontreddering zoekt onze goed opgeleide vreemdeling zijn soelaas in de Nederlandse taal en bouwt een nieuw amalgaam vaderland op samen met de kraaien in Nederland.

Ik heb dit boekenweekgeschenk in een adem uitgelezen, Kader schrijft toegankelijk en toont zich tegelijk een zeer erudiet student van de Nederlandse literatuur. Of eigenlijk erudiet in het algemeen. Ik vind dit een aanrader voor iedereen die aangegrepen en geroerd wil worden door de grenzeloze overlevingsdrang van het geschreven woord en mensen die schrijven.

Als ik de biografiën lees van dit soort gedreven lezers en producenten van literatuur dan besef ik mijzelf steeds vaker dat ik cirkel rond een enorm diep donker woud van letteren, waar ik niet te diep in durf te (ver)dwalen, terwijl deze epische helden als doordesemde woudlopers het woud van noord naar zuid, oost naar west doorkruisen en de bewoners kennen aan de vorm van hun sporen en excrementen, navigerend op de weerpatronen en mosgroei op de bomen. Nederig kniel ik aan de voeten van dit meesterras in de schrille hoop ook zelf ooit een rechte zin op het papier te kladden.

[Ulrich Baer · Rating 2 out of 5]

A meandering account of a Dutch writer who immigrates from Iran after the Revolution, stays in limbo in Turkey before being smuggled into the Netherlands, where he opens a coffee shop and writes stories. He is ultimately joined by his wife and daughter, but the years of waiting and exile have put a strain on the marriage. The narrator's dream to write surfaces repeatedly, but almost nowhere does he indulge in story-telling, settling instead for a strangely neutral accounting of this travails, interspersed with bits of classic Dutch literature and memories of Iran. (Based on reading the German translation, which may have shorn the book of its literariness).

[Robert Tetteroo · Rating 3 out of 5]

Mooie kennismaking met deze Iraans-Nederlandse schrijver die op originele wijze aan de hand van Nederlandse klassiekers zijn eigen verhaal verteld als vluchteling. Dit was een boekenweek geschenk en ik ben zeker van plan om een van zijn romans te lezen. Boeiend om te zien dat iemand zoveel kracht heeft en geeft om een droom te verwezenlijken (vluchteling, geestdodende baan en dan toch de Nederlandse taal leren en daar een succesvol schrijver in worden ook!)

[Stan · Rating 5 out of 5]

Fantastic book. A very brief "autobiography" of a Persian who winds up in the Netherlands, more or less stemming the author's own experience. Very beautifully written. His spare style is very touching.

[Hermien · Rating 4 out of 5]

Ik heb bewondering voor hoe KA zich de Nederlandse taal meester gemaakt heeft. Het was ook interessant om over de ervaringen van een asielzoeker te lezen en de stukjes Nederlandse literatuur waren een plezier op zichzelf.

[Jieling · Rating 3 out of 5]

De kraai vertelt het levensverhaal van Abdollah op een artistieke manier, doordat er tussendoor fragmenten van klassiekers in het boek verwerkt zijn. Een heel open en persoonlijk boek met veel elementen van hedendaagse actuele gebeurtenissen.

[Tjibbe Wubbels · Rating 4 out of 5]

Een leuk boekenweek geschenk, al valt hij ietwat in de herhaling. 4 sterren voor het verhaal, minus 1 ster voor de herhaling, plus 1 ster voor de gratisheid.

[Marlous · Rating 3 out of 5]

Short, nice but i would like to have read more.
I really enjoyed the references to other Dutch literary works
Maybe time to put more of his books on my list?

[Lia · Rating 3 out of 5]

Non è un genere di libro che leggersi normalmente ma me lo hanno regalato e sinceramente è bello come libro. Esce dai canoni normali dei libri che leggo solitamente