Κίττυ Αρσένη, ηθοποιός. Συλλαμβάνεται τον Αύγουστο του 1967 σα μέλος του Π.Μ. και δικάζεται από το Έκτακτο Στρατοδικείο το Νοέμβρη του ίδιου χρόνου με την υπόθεση των "31". Την άνοιξη του 1968 φεύγει παράνομα από την Ελλάδα για να καταθέσει σα μάρτυρας στο Συμβούλιο της Ευρώπης στην Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Η Μαρτυρία της "Μπουμπουλίνας 18" έχει εκδοθεί από τους Editori Reuniti και δανέζικα.
Μου είναι τρομερά δύσκολο να γράψω το παραμικρό γι αυτό το βιβλίο κι έτσι διάλεξα αποσπασματικά διάφορα κομμάτια αρθρογραφίας σχετικά.
"Μας κλείσανε σ’ αυτά τα κελιά. Κανείς δεν υπάρχει. Είτε κλάψεις είτε πονέσεις, κανείς δε γνοιάζεται. Ποιος γνοιάζεται για το διπλανό που βγάζει τα πνεμόνια του; Μόνο μην τους πεθάνεις. Αυτό απαγορεύεται από τον κανονισμό. Και απάνω όταν χτυπάνε το προσέχουνε. Δε θέλουνε μπερδέματα. Δύσκολες μετά οι διατυπώσεις. Το αποφεύγουν. Ξέρω ότι έχουνε ένα γιατρό, Κιούπη τον λένε, και προσέχει. Κρατάει το σφυγμό, και τους λέει αν μπορούν ή όχι να προχωρήσουν. Ξέρει να συνεφέρνει, και δίνει καρδιοτονωτικά όταν τους κάνουνε ηλεκτροσόκ. Ωστόσο, στην Αθήνα εξαφανίστηκαν κάμποσοι. Και δυο τρεις οικογένειες διατάχτηκαν να παραλάβουν φέρετρα σφραγισμένα. Εν τούτοις «η Επανάστασις υπήρξεν αναίμακτος…».
Και γω είμαι μόνη μου. Δε θέλω κανένα. Δεν έχω φίλους, δεν έχω σπίτι. Δεν έχω κανένα. Δεν έχω ελπίδα. Κανείς δεν μπορεί να με βοηθήσει. Την πάσα ελπίδα… «Μάνα μου!», μου ξεφεύγει μια κραυγή. Εδώ είναι κόλαση."
Η ταράτσα της Μπουμπουλίνας έχει το πιο γνωστό πλυσταριό του κόσμου. Ασφαλίτικη επινοητικότητα με τα πιο μηδαμινά μέσα, έναν πάγκο, ένα σκοινί και μερικά στειλιάρια δημιούργησαν μια από τις πιο ένδοξες αίθουσες βασανιστηρίων της εποχής μας» .Το “πανηγύρι” στη διεστραμμένη αργκό των βασανιστών, δηλαδή το ανέβασμα στην ταράτσα, αποτελούσε την έναρξη των συστηματικών και απάνθρωπων βασανιστηρίων, που τελούνταν ενώ οι συλληφθέντες ήταν δεμένοι στον πάγκο. Η βιαιότητα των βασανιστηρίων ήταν τέτοια ώστε 22 άτομα πέθαναν κατά τη διάρκεια της κράτησης τους και άλλα 21 λίγες μέρες ή μέσα σε ένα χρόνο από τότε που αποφυλακίστηκαν.
Η κτηνωδία της οδού Μπουμπουλίνας αποτυπώθηκε στους τίτλους των εφημερίδων μετά την πτώση της δικτατορίας και κατά τη διάρκεια των δικών των βασανιστών: «Διεστραμμένοι βιαστές και σάτυροι στο άντρο της Ασφάλειας», «Αυτοί δεν ήταν ικανοί να φερθούν με ανθρωπιά», «Η Ασφάλεια ξεπέρασε την ΕΣΑ σε κτηνώδη φαντασία», «Ανασκολόπιζαν και έδερναν αλύπητα και με ‘επιστήμη’», ήταν κάποιοι τίτλοι που κοσμούσαν τα άρθρα των εφημερίδων, μετά από τις καταθέσεις των θυμάτων.
«Αγάπα το κελί σου, τρώγε το φαΐ σου, διάβαζε πολύ»
Το να μην σπάσεις, να μη λυγίσεις απέναντι στα βασανιστήρια δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Η πίστη στο όραμα μιας ελεύθερης κοινωνίας, η ηθικά νομιμοποιημένη σύγκρουση με τον παραλογισμό ενός καταπιεστικού και αυταρχικού καθεστώτος, και κυρίως η συλλογικοποίηση της κοινής τραυματικής εμπειρίας και η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατουμένων ήταν εκείνα τα στοιχεία που τους στήριξαν τις δύσκολες στιγμές. Το σύνθημα παλιών αριστερών κρατουμένων «Αγάπα το κελί σου, τρώγε το φαΐ σου, διάβαζε πολύ», δηλαδή, αγάπα τον χώρο που ζεις για να μη σε πνίξουν οι τέσσερις τοίχοι, τρώγε για να μην πάθεις φυματίωση και πεθάνεις, διάβαζε για να μπορεί να ξεφεύγει το μυαλό, αποτέλεσε οδηγό σε αυτή τη μάχη.
Την περίοδο της δικτατορίας η γειτονιά ανατριχιάζει από τις οιμωγές των αντιστασιακών που κρατούνται στη Μπουμπουλίνας 18, έδρα της υποδιεύθυνσης Ασφαλείας και άντρο του Μάλλιου, του Μπάμπαλη, του Λάμπρου. Στην αιματοβαμμένη «ταράτσα» εκατοντάδες αγωνιστές υπομένουν φρικτά βασανιστήρια. Ανάμεσά τους, ο Ανδρέας Λεντάκης και ο Μίκης Θεοδωράκης, που επινοούν έναν κώδικα επικοινωνίας με χτυπήματα στον τοίχο.
Τα «τραγούδια του Αντρέα» τα περιγράφουν γλαφυρά: «Χτυπούν το βράδυ στην ταράτσα τον Αντρέα, μετρώ τους χτύπους τον πόνο μετρώ. Πίσω απ’ τον τοίχο πάλι θα ‘μαστε παρέα. Τακ-τακ εσύ, τακ-τακ εγώ»
Σεμνό, ταπεινό, χωρίς ηρωϊσμούς, καταγράφει την εμπειρία της Κίττυς Αρσένη στα μπουντρούμια της ασφάλειας. Από τις πιο συμπαθητικές αφηγήτριες που μπορεί να πετύχει κανείς στην ελληνική γραμματεία, ακριβώς επειδή είναι απόλυτα ανθρώπινη
Δεν ξέρω καν αν θέλω να γράψω για αυτό το βιβλίο. Αρχικά, το βιβλίο αυτό αποτελεί τις μαρτυρίες της Κίττυ Αρσένη για τα βασανιστήρια που πέρασε κατά την διάρκεια της κράτησης της εξαιτίας του αντιδικτατορικού της αγώνα κατά του καθεστώτος της 21ης Απριλίου,και της συμμετοχής της στο Πατριωτικό Μέτωπο. Η Κίττυ Αρσένη ήταν ηθοποιός και σκηνοθέτης του θεάτρου, του κινηματογράφου, αλλά και της τηλεόρασης. Στο βιβλίο αυτό μας περιγράφει την εμπειρία της και τα σκληρά βασανιστήρια που υπέφερε η ίδια, αλλά φυσικά και όλοι οι συγκρατούμενοι της στα κρατητήρια στη Μπουμπουλίνας 18. Έχει, επίσης, μεγάλη σημασία να αναφέρω ότι το βιβλίο-σημειώσεις-μαρτυρίες γράφθηκε κατα την διάρκεια της διαδρομής του τραίνου Παρίσι-Στρασβούργο, καθώς η ίδια πήγαινε να καταθέσει ως μάρτυρας στο Συμβούλιο της Ευρώπης στην Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Φοβάμαι να σχολιάσω για αυτό το βιβλίο. Αναγνωρίζω πως οι ιστορικές μου γνώσεις δεν είναι επαρκείς. Αυτό που έχει, όμως τελικά σημασία δεν είναι το τι θα πω εγώ, αλλά την δύναμη που κρύβουμε οι άνθρωποι μέσα μας. Άλλωστε, όλοι δημιουργούμε διάφορες εικόνες όταν έρχεται στο μυαλό μας η λέξη ''Χούντα''. Είμαι σίγουρη,όμως πως όσες εικόνες κι αν φτιάξουμε, τα όσα πέρασαν οι άνθρωποι που αντιστάθηκαν στο καθεστώς δεν μπορούμε να τα αποτυπώσουμε απόλυτα, καθώς ξεπερνούν την ανθρώπινη φαντασία, την δική μου τουλάχιστον. Οι περιγραφές της με μετέφεραν αυτόματα στο κλίμα της εποχής. Ένιωθα ότι βρέθηκα στο κελί της και όσο εκείνη έμενε δυνατή και υπέμενε τα βασανιστήρια της, εγώ ένιωθα μικρή και ανήμπορη μπροστα στο μεγαλείο της ψυχής της και όλων όσων άντεξαν όσα τους έκαναν για να μιλήσουν, για να προδώσουν τους δικούς τους ανθρώπους και για ο,τι άλλο είχαν αποφασίσει πως άξιζε να φερθούν έτσι σε ανθρώπινες ψυχές. Μου δημιούργησε εικόνες, και συναισθήματα που θα μου είναι δύσκολο να ξεχάσω. Ο πόνος που βίωσαν έγινε δικός μου για λίγο. Το θέμα είναι ότι κλείνοντας το ήξερα πως εγω είμαι καλά και δεν βιώνω τίποτα από ολα αυτά και αυτόματα απομακρύνθηκα και πάλι απο το γεγονός πως δεν διάβασα απλά ενα βιβλίο, αλλά μια πραγματικότητα που απλώς είμαι αρκετά τυχερή να μην ζω.
««Με πήγαν στα νταμάρια της Κυψέλης, ήταν έρημος τόπος εκεί. Το αυτοκίνητο σταμάτησε, ανεβήκαμε κάποια κατσάβραχα και εκεί έγινε μια πρώτη επίδειξη δύναμης βασανιστηρίων και εκφοβισμού με εικονικές εκτελέσεις - έγινε και μια φάλαγγα μέσα στο αυτοκίνητο. Πέφτανε και κάτι έτσι αδέσποτες στο κεφάλι μου. Και ύστερα από κάποια ώρα, επειδή δεν μιλούσα, με πήγαν στην Ασφάλεια... ...Από εκεί και πέρα άρχισε μια περίοδος ανακρίσεων άλλου τύπου, εξοντωτικές αϋπνίες, αυστηρά απομόνωση, που σήμαινε ότι σε ένα κελί γεμάτο κοριούς δεν έπινες νερό, δεν έτρωγες, δεν έβγαινες για τις σωματικές σου ανάγκες. Και βεβαίως ήταν και η επίσκεψη επάνω στην περίφημη ταράτσα. Εκεί ήταν το λεγόμενο πανηγύρι, τα πιο συστηματικά βασανιστήρια. Ηταν το δέσιμο πάνω στον πάγκο για να είσαι ακίνητος. Ητανε τα νερά που σου ρίχνανε και η φάλαγγα η κανονική που είναι αυτό το χτύπημα στα πέλματα με ματσούκια...»
Το βιβλίο είναι μια απίστευτη μαρτυρία, για το τι πέρασε η Κίττυ -και πολλοί άλλοι όπως εκείνη- στην περίφημη "Μπουμπουλίνας 18", από τον Μάλλιο, τον Μπάμπαλη, τον Λάμπρου και τα υπόλοιπα "λαμπρά" παλικάρια της χούντας. Γραμμένο 1ο '68, όταν κατάφερε να δραπετεύσει από την Ελλάδα, σίγουρα συναισθηματικά φορτισμένο, παραμένει ζωντανό.
Μια συγκλονιστική μαρτυρία σχετικά με την κράτηση της Κίττυς Αρσένη στην Ασφάλεια λίγους μήνες μετά το πραξικόπημα του 1967 και τα βασανιστήρια στα οποία την υπέβαλαν. Αφηγήσεις σαν και αυτή αποτελούν κομμάτια της ιστορικής μας μνήμης και θα 'πρεπε να διαβαστούν από όλ@ς.
Ντοκουμέντο-μαρτυρία που μένει ανεξίτηλο μέσα σου! Γροθιά στο στομάχι κάθε βιβλίο που περιγράφει τέτοιες βίαιες καταστάσεις! Καταστάσεις που ευτελίζουν το είδος μας... Πού μπορεί να φτάσει ένας άνθρωπος και πόσο μπορεί να ξεπέσει; Πόσο κακό μπορεί να προκαλέσει;
Όπως και το "Ανθρωποφυλακες" του Κοροβέση, βιβλία που ΠΡΕΠΕΙ να διαβάσουμε όλοι. Η φρίκη της Ασφάλειας στην οδο Μπουμπουλίνας, των βασανιστηρίων, της απομόνωσης. Για να μην ξεχάσουμε