شامل دو سفرنامه سفرنامه روسیه توسط عزالدوله عبدالصمد برادر تنی ناصرالدین شاه به فارسی نوشته شده است. در سال ۱۳۰۰ ه. ق برابر سال ۱۸۸۳ م، هیئتی به سرپرستی عزالدوله برای شرکت در مراسم تاجگذاری الکساندر به روسیه اعزام شدند، این سفرنامه شرح آن دیدار است. سفرنامه نواحی شمال ایران به شرح وقایع تاریخی، مشاهدات و... مردم شمال ایران است که توسط ملکونوف یکی از آکادمیسینهای روسی در سال ۱۲۷۷ ه. ق مطابق سال ۱۸۶۰ م به رشته تحریر در آمده است. این سفرنامه در زمان ناصرالدین شاه قاجار تالیف و توسط پطرس، مترجم دولتی به فارسی ترجمه شده است. چاپ ۱۳۶۳