Không phải huyền thoại

by Hữu Mai

Không phải huyền thoại là cuốn tiểu thuyết lịch sử đầu tiên về Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống Pháp và cao trào chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ. Người đọc từng biết đến hình ảnh vị Đại tướng tổng tư lệnh qua những văn bản lịch sử, những hồi ký và những thước phim tư liệu. Song phải đến Không phải huyền thoại, chân dung của ông mới hiện lên như một nhân vật văn học trọn vẹn, với những ưu tư và trách nhiệm của một con người được lịch sử chọn.

Chiến tranh với những thăng trầm thường tạo nên những huyền thoại. Nhưng nhà văn Hữu Mai với mối quan hệ đặc biệt với nhân vật của mình, đã có cuộc hành trình trên trang giấy để tìm ra đâu là khía cạnh phi thường của một con người giữa quan hệ với muôn người, những ảnh hưởng đến sinh mệnh và cục diện chiến cuộc, đâu là khía cạnh chân thực của những nét ngoại cỡ của tầm vóc lịch sử. Một quyển sách công phu và chân thực khiến người đọc tưởng như cảm thấy hơi thở của một lịch sử rất gần đây, những hình tượng sống động như thể chiến thắng độc đáo bậc nhất trong lịch sử vừa mới được họ tạo ra.

Genres: History, War, Literature

570 pages, Paperback

First published May 1, 2009

Reviews

[Tuyet Lan · Rating 4 out of 5]

Với sự gợi mở 3 ý chính của Đại tướng Võ Nguyên Giáp: 1- Vì sao phải đánh, 2- Vì sao phải đánh lâu thế, 3- Cuối cùng, quan trọng nhất, vì sao thắng? Nhà văn quân đội Hữu Mai viết cuốn sách này vì “Tôi không muốn mang lại cho người đọc những điều mới lạ, chỉ muốn làm rõ hơn một số sự thật để xóa bỏ những huyền thoại không nên có về những sự kiện có thật, những con người có thật làm nên lịch sử”.

Nhà văn Hữu Mai là một nhà văn quân đội kỳ cựu, đã từng trực tiếp phỏng vấn và chấp bút cho hồi ký của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Do vậy tuy thuộc dòng tiểu thuyết, nhưng những thông tin trong cuốn sách này đều rất trung thực và chi tiết. Các kế hoạch tiến công, phương án chiến đấu, đánh giá ý nghĩa cuộc chiến, thống kê quân số - vũ khí của các bên tham chiến… được trích dẫn từ các văn kiện, tài liệu có thật đã thu thập được từ cả phía Việt Nam, phía Pháp và Mỹ. Sách không chỉ đề cập đến các trận chiến lớn thành công vang dội của quân đội ta. Mà còn liệt kê nhiều cuộc tiến công nhỏ, có thất bại, có sai lầm. Điều đó thể hiện chúng ta không tô hồng, phóng đại quá khứ.

Người đọc có thể hiểu rõ hơn quá trình đưa ra các quyết định về chiến lược, chỉ đạo đấu tranh của Đảng và lãnh đạo quân đội ta. Sách phân tích rõ những đặc trưng của cuộc kháng chiến chống Pháp của Việt Nam, trong sự so sánh với các tiền lệ chiến tranh khác trên thế giới. Để giúp người đọc hiểu rằng trong thời kỳ này, duy được sự cố vấn và chia sẻ kinh nghiệm của hồng quân Trung Quốc, nhưng đặc điểm bối cảnh lịch sử của Việt Nam vẫn rất khác biệt so với Trung Quốc, những gì Việt Nam phải đối mặt là chưa từng có tiền lệ trong lịch sử. Do đó, chính ta đã phải sáng tạo và thử thách với các chiến thuật mới, đó là “du kích vận động chiến”, “đại đội độc lập, tiểu đoàn tập trung”.

Gọi là đây là cuốn tiểu thuyết lịch sử, vì tác phẩm không đơn thuần là mô tả các mốc lịch sử, mà còn khắc họa rõ nét tính cách, suy nghĩ, quan điểm hành động của các nhân vật lịch sử trong 9 năm kháng chiến này. Tác phẩm đã dựng lại chi tiết cả 9 năm chống thực dân Pháp vô cùng gian nguy nhưng đầy sáng tạo và tự hào của dân tộc ta.
Sách giúp người đọc có cái nhìn khác hơn về cuộc chiến - không chỉ là những sự kiện, những tên đoàn quân chung chung - mà hiện rõ thành những anh lính trẻ, những quân nhân có ý chí và tình cảm riêng. Qua các trang sách, Đại tướng Võ Nguyên Giáp không xuất hiện với vầng hào quang bách chiến bách thắng, mà là sự thể hiện rất con người - với nhiều trăn trở, mâu thuẫn nội tâm, lòng cảm thông và tư duy độc lập.

Qua gần 600 trang sách, một sự thật được diễn đạt rõ ràng: Việt Nam giành chiến thắng không phải do may mắn ngẫu nhiên. Mà đó là kết quả của 9 năm dài toàn quân toàn quân, toàn dân ta bền bỉ chiến đấu.
Chúng ta đã học hỏi từ thất bại, điều chỉnh và sáng tạo các chiến thuật thích ứng với diễn biến thực tế.
Chúng ta ngoại giao mềm mỏng để tránh tối đa tổn thất, nhưng luôn vững vàng lập trường độc lập dân tộc.
Chúng ta gắn kết đấu tranh giành độc lập của Việt Nam với phong trào đấu tranh vì hòa bình của thế giới.
Chúng ta có những nhà lãnh đạo kiệt xuất – dùng trí tuệ và phẩm giá của mình chinh phục không chỉ lòng dân mà còn biết bao bạn bè quốc tế. Và có sự đồng lòng của muôn ngàn chiến sĩ và người dân vô danh khác- “Họ đã sống và chết/ Giản dị và bình tâm/ Không ai nhớ mặt đặt tên/ Nhưng họ đã làm ra Đất Nước”.
Chiến thắng của chúng ta không phải là huyền thoại, mà là sản phẩm của trí tuệ và anh dũng của toàn dân tộc Việt Nam.