Η μεγάλη πομπή

by Αλέξης Πανσέληνος, Alexis Panselinos

Ένα είδος βαρύτητας τραβάει τον Νότη Σεβαστόπουλο και δεν τον αφήνει να απογειωθεί για εκεί που τα όνειρα της ηλικίας τον στρέφουν. Το μόνο σημείο αναφοράς, το μόνο σταθερό του καταφύγιο είναι η μηνιαία εικονογραφημένη σειρά του Ιππότη Λάνσετρις. Εκεί, στα πολύχρωμα τεύχη μόνο μπορεί να ξεδιψάσει. Ενώ οι φίλοι χάνονται ένας ένας και οι έρωτες αποδείχνονται πρόσκαιροι και απατηλοί, το κόμικ του Λάνσετρις, σε μια Αθήνα του μέλλοντος, μοιάζει να απαντά σ' όλα του τα ερωτηματικά για τη ζωή.

Οι παράλληλες ιστορίες του Νότη και του Ιππότη καθρεφτίζουν η μία την άλλη. Η καταστροφή της φανταστικής Δημοκρατίας του κόμικ και η αληθινή μετάλλαξη του Νότη μετά τον στρατό όπου υπηρετεί συνθέτουν μια γοητευτική περιπέτεια που (δεκαετίες έπειτα από την πρώτη εμφάνιση αυτού του μυθιστορήματος) μοιάζει να έχει γραφτεί σήμερα και να αφορά όλα όσα ζούμε τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα και παντού.

Genres: Fantasy

456 pages, Paperback

First published January 1, 1984

About the author

Ο Αλέξης Πανσέληνος (English: Alexis Panselinos) είναι συγγραφέας διηγημάτων και μυθιστορημάτων.
Επίσης έχει μεταταφράσει ξένη λογοτεχνία στα ελληνικά (από τα αγγλικά και τα γερμανικά).

Reviews

[Georgekapa · Rating 4 out of 5]

Πραγματικός και φανταστικός χώρος και χρόνος. Αν και γράφτηκε το 1985 είναι επίκαιρο. Φοβερή σύλληψη !!

[Κατερίνα Μαλακατέ · Rating 5 out of 5]

http://diavazontas.blogspot.gr/2016/0...

Πραγματικά εντυπωσιασμένη. Αυτή είναι η φράση που τριγύριζε στο μυαλό μου μόλις τελείωσα την Μεγάλη πομπή. Ο Αλέξης Πανσέληνος μας έδωσε το 1985 ένα εντυπωσιακό μυθιστόρημα, ανάμεσα στην φαντασία και την πραγματικότητα, που όμοιό του κανένας άλλος στην Ελλάδα εκείνη την εποχή δεν τόλμησε- ούτε μπόρεσε- να γράψει. Σε οποιαδήποτε άλλη χώρα ένα τέτοιο βιβλίο θα αρκούσε για να τον εκτοξεύσει στην διασημότητα.

Η πλοκή στην Μεγάλη πομπή κινείται πάνω σε δυο βασικούς άξονες. Η αρχική ιστορία αφορά τον Νότη, ένα αγόρι από το Μπραχάμι, που τον ακολουθούμε στην μετεφηβεία, τον βρίσκουμε λίγο πριν την αποτυχία του στις Πανελλήνιες, τον αφήνουμε όταν τελειώνει από το στρατό. Ο Νότης είναι ανήσυχο παιδί, δεν μπορεί να στρωθεί στο διάβασμα, καβατζώνει μηχανές, ονειρεύεται λεφτά και την πανέμορφη κόρη του γείτονα. Η ζωή του σμπαραλιάζεται από τον θάνατο του πατέρα. Κλέβει αλλά όχι συστηματικά, έχει ντράβαλα με την αστυνομία, τα φτιάχνει με μια κνίτισσα. Στον στρατό δεινοπαθεί λόγω οικογενειακής αριστερής ιστορίας, αλλά και της δικής του ερωτικής.

Παράλληλα ο ιππότης Λάνσερτις προσπαθεί να σώσει τον πλανήτη του από τους τρεις Αδελφούς, που έχουν βαλθεί να παραγκωνίσουν τους ανθρώπους και να κυριαρχήσουν μαζί με τις Αναβιώσεις- πλάσματα όπως Ασπάλακες και Πτεροδάχτυλοι- και τα Υβρίδια- πλάσματα ανάμεσα σε άνθρωπο και ζώο. Στην προσπάθεια των Αδελφών αρωγοί είναι και τα Φτερωτά Μωρά, αγγελάκια με σώμα μωρού και κεφάλι έκφυλο και μοχθηρό. Τα Φτερωτά Μωρά αποκεφαλίζουν, κάνουν σεξουαλικές χάρες και ορμάνε στα γλυκά με τον ίδιο ενθουσιασμό.

Στη φουτουριστική ιστορία του Λάνσερτις συνυπάρχουν το παρελθόν και το μέλλον. Οι Αδελφοί πιστεύουν στο δωδεκάθεο, τα Φτερωτά Μωρά είναι βασισμένα στους αγγέλους, ενώ το Λάνσερτις ως όνομα ιππότη δεν αφήνει πολλά στη φαντασία. Ο Νότης διαβάζει τις περιπέτειες του ιππότη σε συνέχειες κόμικς και είναι η μόνη βασική του παρηγοριά, όσο παλεύει με δουλειές του ποδαριού, γκόμενες που δεν του κάθονται, τις Πανελλήνιες, τη μάνα του. Στο τέλος τόσο ο Νότης όσο και ο ιππότης, θα συμβιβαστούν. Ο σκοπός τους ήταν από την αρχή συγκεχυμένος και εν πολλοίς χαμένος. Ακολουθούν βίους παράλληλους, που όταν συγκλίνουν είναι για να νιώσει ο ένας κοντά στον άλλο.

Το ενδιαφέρον είναι ο κύκλος των εποχών, το πόσο μοιάζει ένας 18αρης του 1980 με έναν 18άρη του σήμερα, πόσο οι βασικές ανθρώπινες επιδιώξεις παραμένουν κοινές. Κι όταν έχεις να παλέψεις με κάτι που δεν καταλαβαίνεις, φαίνεται τελικά πως η μόνη λύση είναι να παντρευτείς την άσχημη ξαδέλφη με την προίκα.

[Kostas 78 · Rating 2 out of 5]

Το βιβλίο αυτό σέρνεται. Απορώ με τις υπόλοιπες κριτικές εδώ. Το παρατάω στη μέση, η ζωή είναι μικρή για μέτρια βιβλία >400 σελίδων. Και τελευταία φορά που εμπιστεύομαι τα Κρατικά Βραβεία Μυθιστορήματος.

[Héctor Genta · Rating 2 out of 5]

Secondo approccio alle letteratura neogreca (dopo Il loro profumo mi fa piangere di Menis Kumandareas) e seconda parziale delusione. Scrittura ampollosa, poco scorrevole, con descrizioni d’ambiente ridondanti all'eccesso. (…più in basso, lungo il dolce pendìo del monte, i rami spogli dei pioppi somigliavano a bende d’argento distese tra gli olmi purpurei. Fitte macchie di bosco si alternavano alla terra nera della pianura, che inviava il suo profumo fin lassù, coperta da una caligine simile a una nuvola bassa, e si estendeva a perdita d’occhio, mentre le tenebre sollevatesi da oriente, che si dilatavano come l’inchiostro su un tessuto, coprivano gli alberi, i campi, i villaggi punteggiati di luci, e, in fondo, la città e la caserma…) Il libro è abitato da una serie di personaggi abbastanza piatti e poco sviluppati (forse, e solo parzialmente, lo è il protagonista). Invece di far emergere le idee dalla narrazione, Pansèlinos le espone direttamente (e spesso si tratta di cose scontate). La trama è costituita da due storie che si alternano (e anche questa non è una trovata esattamente originale): una è rappresentata dal classico romanzo di formazione e l’altra da una specie di apologo fantascientifico. Il ritmo con il quale le due parti della narrazione si succedono si fa sempre più serrato con il procedere della storia, fino ad un finale quasi frenetico nel quale sembrano scivolare l’una nell'altra, finale che – se non altro – ha il pregio di non essere scontato.

[Eva]

Διαβάζω φαντασία κυρίως όπως αυτή νοείται από τα τέλη του 19ου αιώνα, δηλαδή ως genre που παρουσιάζει ιστορίες διαδραματιζόμενες σε σύμπαντα διαφορετικά από το δικό μας. Δεν με ενδιαφέρει όταν η αποκάλυψη των ιδιαιτεροτήτων του σύμπαντος είναι αυτοσκοπός, σε κάθε περίπτωση όμως αποζητώ μια σύλληψη με εσωτερική λογική ως backdrop για τους χαρακτήρες.

Το συγκεκριμένο βιβλίο δεν είναι τέτοιο, η φανταστική ιστορία εκτυλίσσεται σε ένα κόμικ που διαβάζει ο βασικός χαρακτήρας, και τα δύο σύμπαντα - πραγματικό και επινοημένο - συνδέονται (μάλλον) χαλαρά για το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας. Τα στοιχεία του κόμικ έχουν κυρίως συμβολικό χαρακτήρα (και, ναι, παρόλα αυτά δεν μπορούσα παρά να κολλάω στις λεπτομέρειες και να ψάχνω μια εσωτερική συνοχή. Το σύμπαν του Λάνσετρις μου φάνηκε αρκετά μπερδεμένο, ένα σύνολο ετερόκλητων στοιχείων που ποτέ δεν συγχωνεύτηκαν: διαστημικός πολιτισμός, δάση με μονόκερους και γρύπες, αιωρούμενα μπλοκ, αναβιώσεις μυθικών ζώων. Αναγνωρίζω ότι πρόκειται μάλλον για δικό μου περιορισμό παρά για αποτυχία του συγγραφέα, αλλά το μελλοντικό αυτό σύμπαν με αποσυντόνιζε με το συνδυασμό ανεπτυγμένης τεχνολογίας, εξερεύνησης του διαστήματος και παρωχημένων στοιχείων όπως την αναβίωση του δωδεκάθεου και του κομβικού ρόλου των ιερέων).

Τελειώνοντας το βιβλίο και προσπαθώντας να αποφασίσω πώς μου φάνηκε, θα έλεγα ότι το εκτιμώ. Οι δύο ιστορίες που ξεδιπλώνονταν παράλληλα και διασταυρώνονταν μάλλον τεχνητά για το μεγαλύτερο μέρος της αφήγησης, εν τέλει φωτίστηκαν διαφορετικά κατά τη σύγκλισή τους.

Θα έλεγα ψέματα, παρόλα αυτά, αν έλεγα πως ήταν μια ευχάριστη αναγνωστική εμπειρία. Το κείμενο κυλούσε δύσκολα για κάποιο λόγο, χωρίς να μπορώ να διακρίνω κάποια πολυπλοκότητα μεγαλύτερη από αυτή που έχω συνηθίσει. Αναγνώρισα την αξία του μόνο εκ των υστέρων, με έναν τρόπο ψυχρό και αποστασιοποιημένο.

***

Ήταν ενδιαφέρον το ότι ο Νότης, διαβάζοντας μια φανταστική ιστορία για να ξεφύγει από την πραγματικότητα, εν τέλει καταλήγει να συμβιβάζεται και να είναι μέρος του συστήματος που μισεί - όπως και ο αγαπημένος του ήρωας. Ακόμα και ένας χαρακτήρας του κατεξοχήν ονειροπόλου λογοτεχνικού είδους (fantasy) δεν καταφέρνει να έχει διαφορετική μοίρα: πρόκειται για κάτι τόσο αναπόφευκτο που καθιστά νομοτέλεια ακόμα και στον κόσμο της φαντασίας (meta κατάρριψη του είδους).

Δεν μου ήταν καθόλου ξεκάθαρο το αν αυτό το υποθετικό καθεστώς της αυτοκρατορίας ήταν κακόβουλο ως προς τα κίνητρά του. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι εργαλειοποιεί τους περιθωριοποιημένους για να επιβληθεί και να περιορίσει τις ατομικές ελευθερίες - ωστόσο μιλάμε για μια μελλοντική κοινωνία η οποία αξιοποιεί προηγμένες τεχνολογίες για να φέρει στη ζωή όντα του παρελθόντος ή ακόμα και μυθικά πλάσματα, όπως επίσης και ρομπότ ποικίλης νοημοσύνης, και ο μόνος λόγος ύπαρξης όλων αυτών των όντων είναι να υπηρετούν τους ανθρώπους. Και μόνο η χρήση των συγκεκριμένων τεχνολογιών φέρνει στο νου σημερινούς προβληματισμούς περί βιοηθικής - κάτι που αν μη τι άλλο καθιστά το δίλημμα συμπερίληψης-ελευθερίας λιγότερο αυτονόητο από ό,τι υπονοεί το βιβλίο. Πρόκειται για ξεκάθαρη ήττα του ιππότη ή για μια νέα εποχή που τον υποχρεώνει να αλλάξει με τρόπους που δεν είναι έτοιμος και που βλέπει ως αρνητικούς;

[philosophie · Rating 4 out of 5]

πουλιώμαστε στη ζωή κι αυτή δε λέει να μας αγοράση (sic)

[Φάνης · Rating 4 out of 5]

Άψογη γραφή που δεν κουράζει, μία περιπέτεια με φόντο την αστική Αθήνα και όχι μόνο, μιά πολύ καλή ιστορία με ωραίες περιγραφές που αξίζει να διαβαστεί για να περάσει ευχάριστα η ώρα.