ಸರಸಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿ | Sarasammana Samadhi

by Kota Shivarama Karanth

ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ "ಜೀವನದ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶರೀರಗಳೆರಡೂ ಅವನ ಸೊತ್ತು; ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಜಗತ್ತಿನ ದೇಶ ಮತ್ತು ಮತಗಳು ಸಾರುತ್ತ ಬಂದಿವೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಜೀವನ ಪರಿಶೀಲಕರು ಅಂಥ ಕಲ್ಪನೆ ತೀರ ಅಸಾಧು ಎಂದು ನಮಗೆ ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿಯಾರು. ಆಧುನಿಕ ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸಬಲ್ಲರು. ಆದರೆ, ಯಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೇ ಆಗಲಿ, ತನ್ನ ಜನಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಿದ ವರ್ತನೆಗಳ ಬೆನ್ನಿಗೆ, ಪಾಪ-ಪುಣ್ಯ, ನ್ಯಾಯ-ನೀತಿ, ಸ್ವರ್ಗ-ನರಕಗಳ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುತ್ತ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರಿಂದಾಗಿ ಅಸಂಖ್ಯರು ಮನೋದಾಸ್ಯದಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಪರಂಪರೆ ಸಾರುತ್ತಿರುವ 'ನೀತಿ'ಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯವರು ತಳೆದಿಲ್ಲ; ಆ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಮನುಷ್ಯ ವರ್ಗವೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಪಟ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಜಾತಿಯಗಿದೆ. ಅದು ಪರರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವೆಲ್ಲ ನಿಯತ್ತು, ಶಿಕ್ಷೆ, ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ದವೋ, ತನ್ನ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ, ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೂಗಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ, ತನ್ನ ನಡೆಗಳನ್ನು ತಾನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲೇ ಬೇಕಾದಾಗ, ಆ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವ ಸಂಕೋಚವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತದೆ.

ಅಂಥ ಮನಸ್ಸಿನ ಗಂಡಸು ಮತ್ತು ಹೆಂಗಸರ ನಡುವಣ ದಾಂಪತ್ಯದ ಚಂಚಲ ಸಂಬಂದಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದೆ.

120 pages, Paperback

First published January 1, 1937

About the author

Kota Shivaram Karanth was a Kannada writer, social activist, environmentalist, Yakshagana artist, film maker and thinker. He was described as the "Rabindranath Tagore of Modern India who has been one of the finest novelists-activists since independence"by Ramachandra Guha. He was the third person among eight recipients of Jnanpith Award for Kannada the highest literary honour conferred by the Govt. of India.

Shivaram Karanth was born on 10 October 1902, in Kota near Udupi in the Udupi district of Karnataka to a Kannada family.He was influenced by Gandhi's principles and took part in Indian Independence movement while he was in college. He did not complete his education and went to participate in the Non-cooperation movement and canvassed for khadi and swadeshi for five years up to 1927. By that time Karanth had already started writing fiction-detective novels, to begin with as well as plays.

Karanth was an intellectual and environmentalist who tremendously contributed to art and culture of Karnataka. He is considered one of the greatest novelist in Kannada. Apart from his 47 novels, he also wrote 31 plays, four short stories, six books of essays and sketches, thirteen books on art, 2 volumes of poems, 9 encyclopedias, and 100+ of articles on various issues and subjects, including a history of world art in Kannada and a work on Chalukyan sculpture and architecture, a standard treatise on the Yakshagana (with which dramatic form, his name is identified), a three volume book of knowledge for children, a four volume encyclopedia on science for grown ups, 240 children's books, six books on travel, two books on birds, three Travelogues, an autobiography.

He has received several literary awards,.Namely, Jnanpith Award, Padma Bhushan, Sahitya Academy award and Pampa Award.

He passed away on 9th December 1997 in Manipal, Karnataka.

Reviews

[Ashish Iyer · Rating 4 out of 5]

Another lovely book by Kota Shivarama Karanth. This book was way ahead of its times. I can't believe that he wrote this book in 1930s. This book is on social issues regarding marriages. This was my 3rd book by Karanth. I am so glad that i am exploring more regional literatures.

[Vaidya · Rating 5 out of 5]

It's hard to believe this book was written in the 1930s. The story is about the concept of marriage and Karanth's take on the patriarchy in which marriages have to exist. A father goes hunting for a bride or groom, finds another parent, matches horoscopes, negotiates the dowry and comes back to town with a date. And the actual bride and groom are informed. And marriages get spawned of it. Suffocating, claustrophobic marriages where the husband escapes to his shop or his work and comes home at 10 PM, eats, sleeps, wakes up early and heads to work. The wife sits at home dealing with her mother-in-law. Both awaiting old age and death.

The name itself refers to a temple built for Sarasamma, who committed Sati when her husband died. (50 years on, the Sati of Roop Kanwar set the country blazing, and enough people deifying the act.) People in troubled marriages visit this temple on Thursday nights, unseen by anybody, and leave a coconut in the pond, expecting it to have sunk the next day. The temple ironically stands as a symbol for failed marriages.

In this town lives Chandrayya, at a stage where he needs to get married, and wants to get married, but disillusioned with the whole idea of marriage as he looks upon the crumbling lives stuck in bad marriages all around him. These troubled lives form interlinked stories that run parallel through the book. He runs behind women from failed marriages, failing, before ultimately falling for one from the Mother of all screwed up marriages.

Also, if you are in Bangalore, and can understand Kannada, do watch Prakasam Trust's play Masti Kallu, if it's being performed any time.

[Manjunath Gollar · Rating 5 out of 5]

In love with Shivram Karant's books....
Hoping to complete all of those

[Aadharsha Kundapura · Rating 5 out of 5]

1940 ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಕೃತಿ ಸರಸಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿ ಕಾರಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಕಾದಂಬರಿ.
ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸತ್ತು ಹೋಗಿತ್ತು. ಅದೆಷ್ಟೋ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳು ಶೋಷಣೆಗೊಳಗಾಗಿ ತಲೆತಗ್ಗಿಸಿ ಸತ್ತು ಮಣ್ಣು ಸೇರಿದ್ದು ಇದೆ, ತಲೆಎತ್ತಿ ಜೀವಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಯು ಇದೆ.
ಮಾಸ್ತಿ ಸರಸಿ ಅಥವಾ ಸರಸಮ್ಮ ಕೆಲವು ತಲೆಮಾರಿನ ಹಿಂದಿನ ಮಹಾಸತಿ. ಅವಳ ಸಮಾಧಿ ಊರಿನ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲಿನ ದಾಂಪತ್ಯದ ಪಿಡುಗುಳಲ್ಲಿ ಬೇಸತ್ತು ಹರಸಿ ಬಂದವರಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಸಿ ಮುಕ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಈ ಸರಸಮ್ಮ ಯಾರು? ಅವಳ ಪೂರ್ವ ಕಥೆ ಏನೂ? ಹಾಗೆ ಚಂದ್ರಯ್ಯ ಮಾಡಿದ ಪ್ರೇತಗಳ ಹುಡುಕಾಟ, ಬೆಳ್ಯಕ್ಕನ ಪ್ರೇತ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಹಾಗು ಅಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಜನ ಜೀವನ ಒಂದು ಸಾಹಸಮಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
‌ ಕಾರಂತರ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ ವಿಷಯ ನಿರೂಪಣೆ ಆಳವಾಗಿದೆ.

ಸರಸಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿ.
🖊 ಡಾ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ.
4.5/5⭐

[Amith Kamath · Rating 4 out of 5]

#ಪುಸ್ತಕ_ಪಯಣ_೨೦೨೧

ಕೃತಿ: ಸರಸಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿ

ಲೇಖಕರು:ಡಾ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ

ಪ್ರಕಾಶಕರು: ಸಪ್ನ ಬುಕ್ ಹೌಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು


ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಕಾರಂತರು ಬರೆದಿರುವ ಕಾದಂಬರಿ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದೆನಿಸಿದರೂ ಬಹಳ ಘನವಾದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮದುವೆ ಮತ್ತು ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬಲವಾಗಿ ಬೇರೂರಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಬುಡವನ್ನೇ ಅಲುಗಾಡಿಸುವಷ್ಟು ಶಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ಎಂಟು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ರಚಿತವಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಓದಬೇಕಾದರೆ ಅಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿನ ಅಥವಾ ಗಂಡ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯರಿಗಿದ್ದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಒಳಿತು. ಹಾಗೆಂದು ಈ ಕೃತಿ ಅಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಸ್ತುತವೇ? ಖಂಡಿತ ಅಲ್ಲ. ಕಾದಂಬರಿಯ ವಿವರಗಳು ಮಾತ್ರ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗಬಹುದು ಆದರೆ ಮೂಲ ಸಮಸ್ಯೆ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ.


ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಥವಾ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಬೆಲೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆಕೆ ಒಂದು ದುಡಿಯುವ ಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ಭೋಗದ ವಸ್ತು. ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಈ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಅವಳು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿದರೆ ಅವಳ ಪತಿವ್ರತೆ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕುತ್ತು. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರೆ ಅವಳ ಶೋಷಣೆಗೆ ಗರತಿಯೆಂಬ ಕಿರೀಟದ ಲೇಪನ. ಅವಳ ಮನಸ್ಸು, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವಯೋಸಹಜ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಅದುಮಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಾಳಬೇಕು. ಕಾದಂಬರಿಯ ಜಾನಕಿ, ನಾಗವೇಣಿ,ಸುನಾಲಿನಿ, ಭಾಗೀರಥಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶೋಷಿತರು. ಶೋಷಣೆಯ ಹಲವಾರು ಪರಿಗಳನ್ನು ಈ ಪಾತ್ರಗಳು ಮೂಲಕ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.


 ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳ್ಯಕ್ಕ ಪ್ರೇತ ಸಂಗಾತಿಗಾಗಿ ಗೆಳೆತನಕ್ಕಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುವುದು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಂತೆ ತೋರಿತು. ಪಾಲಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ಪಂಚಾಮೃತ ಎಂಬಂತೆ ಜೀವಿಸಿದ ಆ ಜೀವಗಳು ಪಟ್ಟ ಯಾತನೆ ಊಹಿಸಲಸಾಧ್ಯ. ಪ್ರೇತಕ್ಕಾದರೆ ಛಾಯಾ ಶರೀರ. ಆದರೆ ಸಶರೀರಿಯಾಗಿದ್ದು  ಮೂಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸುವ ಶಿಕ್ಷೆ ಯಾರಿಗೂ ಬೇಡ.


ಹೊರಜಗತ್ತಿನ ಯಾರು ಗಮನಿಸಿದ ಅಥವಾ ಅಸಡ್ಡೆಯಿಂದ ಕಾಣುವ ಆಂತರಿಕ ಹೊಯ್ದಾಟಗಳು ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿವೆ.ಸರಸಮ್ಮ ಮಹಾಸತಿ ಆದದ್ದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುವ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹಳ ರಸವತ್ತಾಗಿದೆ.


ನಮಸ್ಕಾರ,

ಅಮಿತ್ ಕಾಮತ್

[Abhyudaya · Rating 4 out of 5]

ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಕಾದಂಬರಿಗಳಷ್ಟೇ (ದಕ್ಷಿಣ) 'ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ' ಅಸ್ಮಿತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, 'ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳ'ಷ್ಟೇ ಭಾವ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೃತಿ ಸರಸಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿ. ಕಾರಂತಜ್ಜ "ಇಂದಿಗೆ ಇಂದಿನದೇ ಆದರ್ಶ ಬೇಕು" ಎಂದು ಜಪಿಸುತ್ತಾ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕಾದಂಬರಿ ಇದು. ಅಡಾಉಡಿ ಚಂದ್ರಯ್ಯನ ಪಾತ್ರ ಪರಿಚಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಕತೆಯ ನಿರೂಪಣಾ ಶೈಲಿಯವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಹೊಚ್ಚಹೊಸತು.

ಕಾದಂಬರಿ ಮಂಗಳೂರು, ಮೂಡಂಬೈಲು, ಮಂಜೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಘಟಿಸುತ್ತದೆ. ಸರಸಮ್ಮ ಮೂಡಂಬೈಲಿನ ಗತಕಾಲದ ತಾರೆ. ಮೂಡಂಬೈಲಿನವರ ಪಾಲಿಗೆ ಸರಸಮ್ಮ-ನೀಲಾಚಲಯ್ಯನವರ ದಾಂಪತ್ಯ ಸೀತಾರಾಮರ ದಾಂಪತ್ಯವನ್ನೂ ನಾಚಿಸುವಂತದ್ದು. ಐದಾರು ತಲೆಮಾರಿನಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಸರಸಮ್ಮ ತನ್ನ ಗಂಡನ ಚಿತೆ ಏರಿ, ಮಹಾಸತಿಯಾಗಿ, ಮಾಸ್ತಿಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅವಿರ್ಭವಿಸಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಮೂಡಂಬೈಲಿನವರ ದಾಂಪತ್ಯದ ತಾಪತ್ರಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಕಾದಂಬರಿಯ ನಡುನಡುವೆ ಬರುವ ಸರಸಮ್ಮನ ವರ್ಣನೆಗಳು ಅವಳ ಬಗೆಗಿನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತವೆ.

ವಾಸ್ತವವಾದಿ ಕಾರಂತ ಪ್ರಜ್ಞೆಗಿರುವ ಅತೀಂದ್ರಿಯ, ಅಗೋಚರ ಶಕ್ತಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕೌತುಕ ಸಂಶಯಗಳೇ ಈ ಕತೆಯ ಮೂಲಸ್ರೋತ.

ಸುನಾಲಿನಿ, ಜಾನಕಿ, ನಾಗವೇಣಿ, ಸೀತೆ, ಜಲಜಾಕ್ಷಿ, ಭಾಗೀರಥಿಯರು ದಾಂಪತ್ಯದ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ನಲುಗಿಹೋದವರು. ಕತೆಯ ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಇವರ ವ್ಯಥೆಯ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಮೀಸಲು. ದಾಂಪತ್ಯದ ಕಠೋರ ನೀತಿಯಿಂದ ನೋವನ್ನನುಭವಿಸುವವರು ಸ್ತ್ರೀಯರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಹಿರಣ್ಯನ ಪಾತ್ರ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇವರೆಲ್ಲರ ಮೇಲೆ ಸಮಾನವಾದ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಚಂದ್ರಯ್ಯನಿಗೆ ಛಾಯಾಶರೀರಿಯಾದ ಬೆಳ್ಯಕ್ಕನ ಒಡನಾಟವೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನೂ ಬಗೆಹರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ,ಉತ್ಸಾಹಗಳೂ ಅವನಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಒಂದಷ್ಟು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳೇ ಅವನನ್ನು ಕಥಾನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಆಕ್ಟಿವಿಸ್ಟುಗಳು ಒಂದೊಮ್ಮೆ, "ಸತಿ ಪದ್ಧತಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಿಡುಗೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸತಿ ಸಹಗಮನಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಚಿತೆ ಏರುವ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿರುತ್ತಿತ್ತು" ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಸರಸಮ್ಮ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಚಂದ್ರಯ್ಯನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು, ಬೆಳ್ಯಕ್ಕನ ಪ್ರೇತದ ನಿಗೂಢತೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವ ಮನಸ್ಸಾಗುತ್ತದೆ.



- ಅಭ್ಯುದಯ

[Shwetha H.S. · Rating 5 out of 5]

Sarasammana Samadhi can be called a satire that mocks at how women are portrayed and made to behave by the society, but also about how they actually are in real life and what they want. The author Dr. Shivarama Karanth has written woman-centric novels, and just like his other works, Sarasammana Samadhi is also about women. The story is set in the areas of Mangalore, Mudambailu, Manjeshwara and, to certain extent, Kasaragodu. Back when this novel was written, all these places were in Karnataka, and near to where the author lived. The life in the coastal region can be found in a few instances in the story.

Chandraiah is a single youth and is wealthy enough for other families to want him to marry their daughters. He lives in Mudambailu and has friends in Mangalore and Manjeshwara. He is of jovial nature and is especially interested in paranormal and ghost stories. If one wants to catch his attention, he/she has to tell him that they have ghosts in their village. It will be more than enough to take him to their village. In a span of a few months, Chandraiah comes across a few women who are distraught with their husbands and families. These women go to pray to Mahasati Saraswathi, a lady who was said to have sacrificed herself in the pyre of her husband as Sati practice. Even men pray to her. There is a special time to pray for the goodness of the family life. The devotee has to go to her temple at the midnight of any Thursday, pray to Mahasati and throw a coconut into the pond next to the temple. All this has to be done without anybody noticing it. If anybody notices a man or a woman doing so, their wishes won’t come true. Chandraiah roams around the village and surroundings when he isn’t sleepy. One day, his friend Eshwara Bhat tells him about Belliyakka, a ghost that haunts men who roam around in Mudambailu alone at night. His other friend too tells that there is a ghost in his village too, but it isn’t true. He just wants to take Chandraiah to his home so that he can show his daughter, Jalajakshi, to this unmarried young man. Chandraiah is not only looking for a charming girl, but also wants to marry an educated girl. Jalajakshi doesn’t meet either of his expectations and he doesn’t show any interest in her. He suddenly remembers a girl, Bhagirathi, he had seen at his friend’s place. Bhagirathi is married, but her coward husband has left her scared of his father. Chandraiah knows she also likes him. So he goes to his friend’s village and talks to her. On the same day, her husband finally musters courage to come and gather her after staying apart for two years. Chandraiah leaves the couple to sort their issues and goes back to his home. On his wanderings one night, he meets the ghost in whose search he had roamed everywhere. Belliyakka, the ghost of a beautiful woman, asks his friendship and if he is willing to give her what she asks for in return to answers to his questions. Chandraiah tells her that he will come back to her once he decides of the women he has met. He goes off to Kasaragodu in search of peace of mind, but there he sees the newly married Nagaveni, who has come there with her third-time married husband on honeymoon, but it is evident that she is not happy with him. Nagaveni is the daughter of a merchant of his village. From Kasaragodu, Chandraiah goes back to his village and instead of going home he goes to his friend’s shop to chat with him. He doesn’t find his friend there, so Chandraiah goes to his friend’s home. There he finds Sunalini, a beautiful and educated girl whom he had accidentally held near Mahasati Saraswathi’s temple at the midnight thinking she is the ghost. He understands that she too is unhappy because his friend doesn’t love her, and pities her. After listening to her plight, he goes back home. He contemplates about all the women he has met, and goes to meet Belliyakka to tell his decision. But whose ghost is this Belliyakka? What happens to all these girls and women in the story? Read Sarasammana Samadhi to know more.

All the characters in the story are relatable. Though this was written almost a century ago, the reader can still relate to it. Women of this story, both educated and uneducated, are fed up of their married lives and want their husbands and fathers to understand them. Just like men of every era, men in this story too are unaware of what their wives and daughters want. What makes Chandraiah special is he is compassionate enough to understand these women’s plight and help them. Sunalini is an educated girl married to an uneducated man, and is suffering due to his ignorance. Bhagirathi has left her husband’s home because her father-in-law thinks women should be treated like footwear and her husband is afraid of his father to support her. Janaki is a mother worried about her daughters because her husband doesn’t care about anything except money and his false prestige. Yet, she happily marries her first daughter Nagaveni to an unemployed youth whose previous two wives are dead. Jalajakshi is an unmarried girl with not beauty and education, hence undesirable to men. Chandraiah pities each of them. But he has to deal with Belliyakka, the beautiful ghost too. Each character, whether dead or alive, has a life of its own and is well depicted in the story.

Sarasammana Samadhi is a well-written book that makes people, especially men, think of the choices they are making that are affecting the women in their lives and leading to lose their love. The essence of the story is that women cannot be kept happy with jewellery, but they also need their husband’s love. Not even once will you get bored reading this novel that has interconnected and developed characters. Sarasammana Samadhi means Sarasamma’s Grave in Kannada. From the title, I thought it must be a gory story, but it turned out to be a thought provoking satire that will also make you laugh at the society and its idea of marriage. I will definitely recommend this book to everyone.

“ಸರಸಮ್ಮನಸಮಾಧಿ” – ಇದು ಒಂದು ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜವು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ವಿಮರ್ಶೆ ಅಡಗಿದ್ದು, ಸ್ತ್ರೀಯರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿಜಜೀವನದ ಬೇಕು-ಬೇಡಗಳ ಕುರಿತು ಬೆಳಕನ್ನು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ “ಸ್ತ್ರೀ-ಕೇಂದ್ರಿತ” ಅನೇಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ “ಸರಸಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿ”ಯು ಕೂಡ ಒಂದು. ಕಾದಂಬರಿಯ ಪರಿಸರವು ಮಂಗಳೂರು, ಮೂಡಂಬೈಲು, ಮಂಜೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕೆಲವುಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಆ ಕಾಲ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಕಾರಂತರು ಕೂಡ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದವರೇ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ, ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವನಶೈಲಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿವೆ.

ಚಂದ್ರಯ್ಯ ಎಂಬ ಸಿರಿವಂತ ಯುವಕ ಮೂಡಂಬೈಲಿನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದು, ಆತನಿಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಕೊಡಲು ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಚಂದ್ರಯ್ಯನಿಗೆ ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮಂಜೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಗೆಳೆಯರಿದ್ದರು. ಅವನು ವಿನೋದ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅತಿಂದ್ರೀಯ, ಅಗೋಚರ ಶಕ್ತಿಗಳ ಕುರಿತು ಮತ್ತು ದೆವ್ವ-ಭೂತಗಳ ಬಗೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪರೀತವಾದ ಕುತೂಹಲ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಯಾರಾದರೂ ಬಂದು, ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ದೆವ್ವ-ಭೂತದ ಕಾಟವಿದೆಯೆಂದು, ಪಿಶಾಚಿಗಳ ಚೇಷ್ಟೆಯಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಸಾಕು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟು ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದನು. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಹನೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಹಲವು ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ಚಂದ್ರಯ್ಯ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಹಿಳೆಯರು – ಮಹಾಸತಿ ಸರಸ್ವತಿ-ಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾಸತಿ ಸರಸ್ವತಿಯು “ಸತಿ ಪದ್ದತಿ”ಯಂತೆ ಗಂಡನ ಜತೆ ಚಿತೆಯೇರಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆಂದು ಪ್ರತೀತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಗಂಡಸರೂ ಸಹ ಅವಳ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯವಿದ್ದು, ಭಕ್ತರು ಗುರುವಾರ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟು, ಮಹಾ ಸತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ದೇವಾಲಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರು ಕೂಡಗಮನಿಸದ ಹಾಗೆ ಹಾಕಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಯಾರಾದರೂ ಅವರನ್ನು ಕಂಡರೆ, ಅಂತಹ ವರಕೋರಿಕೆಯು ಈಡೇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ.

ಚಂದ್ರಯ್ಯನು ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ದೆಬಾರದಿದ್ದರೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ದಿನ, ಅವನ ಗೆಳೆಯನಾದ ಈಶ್ವರ ಭಟ್ಟ, ಅವನಿಗೆ ಮೂಡಂಬೈಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುವ ಗಂಡಸರನ್ನು ಕಾಡುವ ಭೂತ – ಬೆಳ್ಳಿಯಕ್ಕನ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗೆಳೆಯ ಅವನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಭೂತವಿದೆಯೆಂದು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿ, ತನ್ನ ಮಗಳಾದ ಜಲಜಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಚಂದ್ರಯ್ಯನಿಗೆ ರೂಪುವತಿಯೂ, ಸುಶಿಕ್ಷಿತೆಯೂ ಆದ ಹೆಣ್ಣಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, ಜಲಜಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಇನ್ನೋರ್ವ ಗೆಳೆಯನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ ಭಾಗೀರಥಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಭಾಗೀರಥಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆಕೆಯ ಗಂಡ ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಹೆದರಿ ಓಡಿಹೋಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವಳಿಗೂ ತನ್ನನ್ನು ಕಂಡರೆ ಒಲವಿದೆಯೆಂದು ಅರಿತ ಚಂದ್ರಯ್ಯ ಆ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ದಿನ, ಅವಳ ಗಂಡ ಧೈರ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ನಡುವಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಚಂದ್ರಯ್ಯ ಊರಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ದಿನರಾತ್ರಿ, ಅಷ್ಟು ದಿನಗಳಿಂದ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ದೆವ್ವವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಹೆಣ್ಣು ದೆವ್ವವಾದ ಬೆಳ್ಳಿಯಕ್ಕ, ಚಂದ್ರಯ್ಯನ ಸ್ನೇಹ ಬಯಸಿ, ಅವಳು ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಅವನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಉತ್ತರ ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಚಂದ್ರಯ್ಯ ತಾನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ ಹೆಂಗಸರೆಲ್ಲರ ಕುರಿತು ಯೋಚಿಸಿ, ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ತದನಂತರ ಅವಳನ್ನು ಪುನಃ ಭೇಟಿಯಾಗುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿ, ಮನಃಶಾಂತಿಯನ್ನು ಅರಸಿ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಹಾದಿ ತುಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾದ ನಾಗವೇಣಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ವರ್ತಕನ ಮಗಳಾದ ಅವಳ ಗಂಡನಿಗೆ ಇದು ಮೂರನೆಯ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮಧುಚಂದ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಆಕೆ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಚಂದ್ರಯ್ಯ ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಕಾಸರಗೋಡಿನಿಂದ ತನ್ನ ಊರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರೂ ಮನೆಗೆ ಹೋಗದೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗೆಳೆಯನ ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಅವನ ಮನೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸುಂದರಿಯೂ, ವಿದ್ಯಾವಂತೆಯೂ ಆದ ಸುನಾಲಿನಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲ ಸಮಯದ ಹಿಂದೆ ಮಹಾಸತಿ ಸರಸ್ವತಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಳಿ ಅವಳನ್ನು ದೆವ್ವವೆಂದು ನಂಬಿ, ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹಿಡಿದದ್ದನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಗೆಳೆಯ ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಸಹ ದುಃಖಿತಳಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಮರಗುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ, ತಾನು ಭೇಟಿಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲ ಹೆಂಗಸರ ಬಗ್ಗೆ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಬೆಳ್ಳಿಯಕ್ಕನ ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಬೆಳ್ಳಿಯಕ್ಕ ಯಾರ ಭೂತ? ಈ ಹೆಂಗಸರ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾತ್ರಗಳ ಮುಂದಿನ ಕಥೆಯೇನು? ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ನೀವು “ಸರಸಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿ”ಯನ್ನು ಓದಬೇಕು.

ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೆ ಬರೆದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಓದುಗರು ಇಂದಿಗೂ ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರದ ನೈಜತೆಯನ್ನು ಅರಿಯಬಹುದು. ಶಿಕ್ಷಿತರಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಅಶಿಕ್ಷಿತರಾಗಿರಲಿ, ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಲವು ಸ್ತ್ರೀ-ಪಾತ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಭ್ರಮನಿರಸನಗೊಂಡು, ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಅಥವಾ ಗಂಡ ತಮ್ಮನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಂತೆ, ಗಂಡಸರಾದವರು ಅವರ ಮಗಳ ಅಥವಾ ಹೆಂಡತಿಯ ಮನದ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ವಿಫಲರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಚಂದ್ರಯ್ಯ ಇವರೆಲ್ಲ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಯಸುವವನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಬಿನ್ನವಾಗಿಯೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿಯೂ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಸುನಾಲಿನಿಯು ವಿದ್ಯಾವಂತೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಶ���ಕ್ಷಿತನೊಡನೆ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅವನ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಹೆಂಗಸರನ್ನು ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳಂತೆ ಕಾಣಬೇಕೆಂಬ ಮಾವ ಮತ್ತು ಇಂಥ ತಂದೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸದ ಗಂಡನ ಬಗ್ಗೆ ರೋಸಿ ಹೋಗಿ ಗಂಡನ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟಭಾಗೀರಥಿ. ತನ್ನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಅತೀವಕಾಳಜಿಹೊಂದಿದ್ದು, ಗಂಡನ ಪೊಳ್ಳು ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಜಿಪುಣತನವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರೂ ಜಾನಕಿ, ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ನಾಗವೇಣಿಯನ್ನು ಉದ್ಯೋಗವಿಲ್ಲದ, ಎರಡು ಹೆಂಡತಿಯರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ವಿಧುರನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡ���ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಅಷ್ಟು ಸುಂದರಿಯೂ ಅಲ್ಲದ, ವಿದ್ಯಾವಂತೆಯೂ ಅಲ್ಲದ ಜಲಜಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಯಾವ ವರನು ಕೂಡ ಇಷ್ಟ ಪಡದ ಕಾರಣ ಅವಳಿಗೆ ಇನ್ನು ಮದುವೆಯ ಭಾಗ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇವರೆಲ್ಲರ ಕುರಿತಾಗಿ ಚಂದ್ರಯ್ಯ ಮರುಗುತ್ತಾನೆ. ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ರೂಪವತಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಭೂತವಾದ ಬೆಳ್ಳಿಯಕ್ಕನನ್ನು ಸಹ ಅವನು ನಿಭಾಯಿಸ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಸವಾಲು. ಜೀವಂತವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರವೂ ಕೂಡ ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ.

“ಸರಸಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿ”ಯು ಒಂದು ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜನರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಂದ, ಮಾಡುವ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಂದ, ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾದ ಹೆಂಗಸರ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಭೋಗದ ವಸ್ತುಗಳಾದ ಆಭರಣಗಳು, ಸಿರಿವಂತಿಕೆಗಳಿಂದ ಹೆಂಗಸರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪ್ರೀತಿ-ಸಹಾನುಭೂತಿಗಳಿಂದ ಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ವಸ್ತು. ಬಿಗಿಯಾದ ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಬುದ್ಧ ಪಾತ್ರ ಪೋಷಣೆಯಿಂದ ಓದಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗಿಸುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಸರನ್ನು ಕಂಡು, ಇದೊಂದು ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಕಥಾನಕವಿರಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ನನಗೆ, ಸಮಾಜದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಮದುವೆಯ ಕುರಿತಾದ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಕ್ಕುನಲಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕೃತಿ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಓದಲೇ ಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

[mahesh · Rating 5 out of 5]

The author has tried to narrate the plight of married women under the regressive male-dominated society in the name of tradition through this novel. He has not tried to blame any gender in this book as a post-modernist author does, He tried to be the voice of a silenced woman.

book is written based on the pre-independence society which is polluted by distorted tradition, rigid law, and inequality. however, It's not a liberal and feminist type of book where men are always portrayed as inhuman. When you read Karanth's works, there needs to be an openness to think which is free of ideological contamination and progressive conditioning.

The story revolves around the Dark side of emotionless marriage, ghost hunting, Longing for companionship, and the neglected pain of many married women and men.

The book starts with the Sarasama(Female deity) shrine which is popular around the village for resolving the problems of the relationship between men and woman. Most of the characters in the book are not happy in their relationship due to many reasons which often ignored as a minuscule issue, So everyone dependent on the deity as a ray of hope for their problem.

The main character will be Chandraya, He is confused about whether to get married or not after exposing to the suffering of married people. Adventure and self-examination of the protagonist connect many characters in the book from one stage to another one.

It's a very short read, You can read it while traveling or when you are bored.

I can't really write a detailed review because it will give out the interesting part of the story. Since I don't want to add spoilers.. I am ending my review here.
Go and read it.

[Prajna Shetty · Rating 5 out of 5]

We talk about movies and art work which are way ahead of time and admire those creations. But look at this book. While reading this book if you give a thought that this was written in '1930's , it'll amuse you. The thoughts Shivarama karanth had back then , is I guess what makes him who is !!!
Great book

[Vishwas Solagi · Rating 5 out of 5]

ಊರಿನ ಒಂದು ನಂಬಿಕೆ ಅಥವಾ‌ ದಂತಕತೆಯೊಂದನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಕೊಂಡು, ಅದರ ಸುತ್ತ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದ ಟೊಳ್ಳುತನವನ್ನು, ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ ಸಮಾಜವನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿನ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅತೀ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಾದಂಬರಿ ಇದು. ತಪ್ಪದೇ ಓದಿ.

[Divya Shankar · Rating 4 out of 5]

"But, which school imparts knowledge needed to live a married householder’s life together with another human being?

"To imagine that two strangers, living and growing up in seperate places could be brought and made one by making them sit together in a wedding hall, isn't that an illusion?"

A Shrine for Sarasamma by eminent Kannada writer K Shivarama Karanth, translated by DA Shankar focusses on problematic marriages (or better worded marriage as a problematic institution) stressing upon how patriarchy crushes the spirit of women and leaves them as deaf and mute slaves best suited to the kitchen.

Men annoyed with their nagging wives, women vying for little self respect and marriages fixed solely upon horoscope alignment and lure of hefty dowry without a care for the mindset or desires of the man and woman concerned are topics highlighted in this classic novella tinged with irony.

These woebegone men and women visit the shrine of Sarasamma, a chaste and loyal wife who committed sati years back and pray to her fervently to fix issues in their married lives. When man does not find a soulmate among the living, should he turn to the supernatural for love and understanding? , asks the author through his principal character Chandraiah, an unmarried, educated show-off who is curious about the world of ghosts and is bent on meeting a certain apparition named Belyakka about whom yarns are popular in the region.

Moving from Murudeshwar down to Kumble, most of the action here is set in villages and small towns like Moodambylu where everyone knows everyone. An array of characters scattered across the first half have their stories coming together through Chandraiah’s observations and inferences who acts like a sutradhar or the author's reflection.

There is widow Seethakka who drowns in her tears daily. There is Janaki who is upset that her husband isn't doing enough to save money for their daughter's marriage. There is Sunalini who is dejected with her husband who is wedded to his little shop and toils there endlessly without paying heed to her desires or their married life. There is Hiranya who bears the brunt of his hot tempered, haughty father's comments directed against his wife. These disgruntled men and women have none other than Mahasati Sarasamma to confide in and share their worries. But isn't Sarasamma too a human being, a woman before she committed Sati and was hailed as a God? What about her ordeals when she was alive?

For a book written in 1937, the author's views and his portrayal of women are progressive. The translation is pretty smooth leaving me with just a quibble. A 'living' character named Belyamma can be confused with 'Belyakka' an apparition in the story and I guess I spotted errors in two places where their names are used, something that could have been avoided with more careful editing.

A slim and powerful read that shows with time many things have changed, yet some things remain unchanged.

[Kiran Prabhu D P · Rating 5 out of 5]

Dr.Shivaram Karant’s satirical story about system of marriage is both commendable and powerful for a reason that it was written in 19s and still very relevant in our society . Marriage has been systemically poisoned and men of powers have suppressed and oppressed women to an extent that they live 2 lives to escape this tyranny - one which adheres to custom and culture which society approves and the other secret life where they can imagine a different outcome , dream a better life , crave for a meaningful relationship and possibly escape the clutches of a bonded labour called marriage. The struggle and the aspirations of these women portrayed in the novel is brilliant and worth a read. This book deserves a round of applause and holds a mirror to equally hypocritical and irrational patriarchal society like ours !

[Revanth Ukkalam · Rating 4 out of 5]

Why do we need myths? Why memory? And why heroes? Here is why! We need women like Belyakka and Sarasamma who have been valorised for dying in their husbands' pyres to come back as spirits and share how they wished they lived on, not despite their spouses' deaths but in a way to relish that. We need these spirits to come and tell men like Chandraiah who is a terrible husband and a lover of elusive women of what a prison marriage is. We need myths of Satis who can haunt villages to be the only hearers of the sorrows of women who wished they could have fewer children. We need stones for these Satis so that there are at least a few gods who do not hasten marriages but slow them down. We need deities who can make the inauspicious happen. We need space in the world to speak the unthinkable. And do the unspeakable.

[Chandrika Mysore · Rating 5 out of 5]

I was on the verge of giving up after reading few pages, and I convinced myself that I should not postpone reading this, considering I bought this book 2 years ago. In some 10 pages, you'll get a hold, and it becomes more gripping as you go. It's not like that grip you get in a suspense thriller, but this one makes you feels like where it all ends. And the best thing comes in the last 5 pages!!! Really really recommended to all book lovers! I'm reading this again from start now :)

[Venkatagiri · Rating 5 out of 5]

One word: Wonderful!

This is a small novel written by Dr K Shivaram Karanth in 4th decade of 20th Century. Karanth won a Sahitya Akademi Award for this novel. This novel contains so many interesting characters like Mahasati Sarasamma, Janaki, Sittakka, Chandrayya, Belakka, Sunaleeni, Eshawar Bhatta, Ramanna etc. There is some surprise in last 5 pages! I read this book 15 years back for the first time I guess. Today re-read it :) I would say must read novel .

[Sudeep · Rating 4 out of 5]

ದಾಂಪತ್ಯ ಜಿವನದ ಇರಿಸು ಮುರಿಸುವಿನ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಸಮಸ್ಯೆ ಸರಸಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಗಂಡನ ಚಿತೆಗೆ ಹಾರಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ ಸಮಾಜ ಮುಂದೆ ಅದೇ ಸರಸಮ್ಮನನ್ನ ಮಹಾಸತಿ ಎಂದು ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಂಸಾರದ ಸುಖ ಕಾಣದ ಸರಸಮ್ಮ ಪ್ರೇತ ಆಗಿ ತನ್ನ ಸ್ತ್ರೀ ಅನುಭವವನ್ನ ಕಾಣುವುದು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಮಹಾಸತ�� ಎಂದೇ ಪೂಜಿಸುವ ಸರಸಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿ ಬಳಿ ದಾಂಪತ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆ ಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬರೋ ಏಷ್ಟೋ ಜನರ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದ ಕಷ್ಟ ದ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.

[Guru Prasad M · Rating 5 out of 5]

ಅದ್ಬುತ.

[Abhinav · Rating 5 out of 5]

ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ತಾರಮ್ಯದ ಪರಿಶೋಧನೆ.

[Sanjay Manjunath · Rating 5 out of 5]

Good one 🌿

[Vasanth · Rating 4 out of 5]

ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ವಿವಾಹದ ಕುರಿತಾಗಿರುವ ಪೂರ್ವಗ್ರಹಪೀಡಿತ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಚಿಂತೆಗೂಡುವ ಒಂದು ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಕೃತಿ - ಡಾ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ "ಸರಸಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿ".

ವೈವಾಹಿಕ ಬದುಕಿನ ವಿರಕ್ತ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು, ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಸಮಾಜದ ಅನ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಜನರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಛಾಯಾ ಶರೀರದ ಬೆಳ್ಯಕ್ಕನ ಆಸೆ ಕೊನೆಗೂ ಈಡೇರದೆ ಕತೆಯು ಅವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡರೂ, ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿ ಮುಗಿಸಬಹುದಾದ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ.

[Venkataram Prasad · Rating 4 out of 5]

1937 was the year in which the book was initially published and man what a visionary the author was. Having read Mookajjiya kanasu long time back, I was expecting nothing less from this book and it really met my expectations of being an excellent social satire