Religie na de dood van God. Een conversatie.

by Marc Van den Bossche

Hedendaagse debatten over religieuze diversiteit worden vaak op het scherp van de snee gevoerd. Waarheden botsen met andere Waarheden. Van een echt gesprek is nauwelijks sprake. Dit boek wil uitgaan van een mogelijke conversatie die niet vertrekt vanuit vaste, universele categorieën. Betekenissen zijn flexibel. Ze hebben een context. Ze vragen vaak om een ander verhaal dan het gebruikelijke.

Met dit boek hoopt de auteur een theoretisch kader te schetsen voor een verstaan van de ander waarbij expliciet democratie en antifundamentalisme vooropstaan. Het gaat hier zowel om een reactie tegen een religieus als tegen een verlichtingsfundamentalisme.

Het betoog krijgt vorm vanuit het werk van twee filosofen: de Amerikaanse neopragmatist Richard Rorty (1931-2007) en de Italiaanse hermeneuticus Gianni Vattimo (°1936).

149 pages, Paperback

First published October 8, 2013

About the author

Marc Van Den Bossche is a full-time professor at the Department of Philosophy and Moral Sciences at the VUB. He is the author of ‘Kritiek van de technische rede’ (‘Critique of technical reason’) (Leuven/Utrecht, 1995), ‘Natuur en lijfelijkheid’ ('Nature and Embodiment/Physicality') (Utrecht, 1998), ‘Ironie en solidarieit. Een kennismaking met het werk van Richard Rorty’ (‘Irony and Solidarity: An introduction to the work of Richard Rorty’) (Rotterdam, 2001), and ‘Het pathos van het denken’ (‘The Pathos of Thinking’). He also wrote essays on subjectivity and intersubjectivity (Budel, 2003) and two bestsellers: ‘Wielrennen’ (‘Cycling’) and ‘Sport als levenskunst’ (‘Sports as an art of living’) (Rotterdam, 2005 and 2010). He is the editor and co-editor of book volumes on Rorty, Arendt, Fukuyama and several topics within the history of philosophy. His recent research focuses on the ‘digital arts’, in particular the ontology of photography.

Reviews

[Harrie · Rating 5 out of 5]

Zeer sterk.
Een maatschappelijke dialoog, bv. tussen gelovigen en atheïsten, of tussen christenen en moslims, dient erop gericht te zijn het welzijn en geluk van alle, of zoveel mogelijk deelnemers aan die maatschappij te vergroten. Dat kan niet wanneer het gesprek de vorm van "overtuigen" aanneemt. De maatschappelijke dialoog kan niet eisen dat iemand zijn geloof laat varen, maar ook niet dat iemand iets moet geloven wat hij of zij niet wil of kan. Het geloof zelf kan dus niet in die dialoog als discussiepunt ingebracht worden. Het is wel aanwezig, meegebracht door de partners in het gesprek, maar de vraag hoe we beter kunnen samenleven gaat over dat samenleven zelf.

Deze denkwijze sluit sterk aan bij wat Habermas het "communicatieve handelen" noemt, waarbij de communicatie, het gesprek, tot doel heeft "gedeeld begrip" te bereiken. Dit is helemaal iets anders dan de discussie tussen kensystemen, zoals de wetenschap, sommige stromingen in de filosofie en sommige religies, die elk hun eigen manier hebben om "de waarheid" te “kennen”. Citaat: "we hoeven niet hetzelfde te gaan denken, maar we verstaan elkaar wel. We delen een horizon." (p. 92)

Citaatje "die (dialogale filosofische- HH) praktijk zal ons nooit -uiteraard niet - dichter bij De Waarheid brengen, maar ons wel in staat stellen nieuwe perspectieven te vinden die ons toelaten problemen binnen de samenleving op een andere en betere manier aan te pakken. " (p. 120).