Saartje Tadema

by Thea Beckman

1712. De zevenjarige Saartje Tadema moet naar het Amsterdamse Burgerweeshuis. Ze is slim en houdt van leren, maar daar is in het weeshuis weinig tijd en ruimte voor. Saartje probeert toch steeds haar grenzen weer te verleggen, maar daar zit de leiding van het weeshuis niet op te wachten.

Genres: Historical Fiction, Childrens, Young Adult, Fiction, Historical, Dutch Literature, Middle Grade

210 pages, Hardcover

First published January 1, 1996

About the author

Thea Beckman (1923-2004) was born in Rotterdam. She began writing in 1947, but it was not until her children were grown that she devoted herself to writing full time. Crusade in Jeans was first published in 1973. It became an overnight success, making her one of the most popular authors of juvenile books in the Netherlands. Ms. Beckman is fascinated by history and wrote books about many historical periods.

Reviews

[Chantal · Rating 4 out of 5]

Saartje Tadema is a story about a 7 year old who lost her mom and dad and has to live in an Amsterdam orphanage in 1702. She wants to learn and read, but in those days they looked different to females. I have to say I enjoyed the book more than I thought I would. This book is also based on parts of Dutch history. This book was easy to read, it is written for children, but are also great for grown ups to read. A sweet story of history.

[Ingrid · Rating 3 out of 5]

Aardig verhaal over het leven in Amsterdam in het begin van de 18de eeuw en het leven van weesmeisje Saartje Tadema in het bijzonder. In het begin vond ik het verhaal wat traag en kinderlijk, maar gelukkig werd het levendiger.

[Marcella · Rating 4 out of 5]

Thea Beckman blijft mijn heldin hoor. Ze is van de redenen waarom ik ooit een lezer ben geworden en haar boeken zijn ook nu nog goed. In Saartje Tadema volgen we de wees Saar die niets liever wil dan leren, lezen en de wereld zien. Wat niet heel normaal is voor een meisje in 1712. Haar strijd is mooi, inspirerend.

"Maar mijn dromen zijn van mij."

[Judith · Rating 3 out of 5]

Dit was vroeger een van mijn lievelingsboeken, heerlijk om weer in dit verhaal te duiken :)

[Yvonne · Rating 5 out of 5]

Dat was even fijn. Ik snap weer waarom dit een van mijn favoriete boeken was vroeger!

Hoera voor onlinebibliotheek en een ereader voor deze reread :-)

[Martina · Rating 3 out of 5]

Jeugdroman, dus leest lekker vlot! Ik vond het een mooi verhaal! Heb er van genoten

[Elsje · Rating 3 out of 5]

Begin van de 18e eeuw, Amsterdam. Als de ouders van Saartje Tadema vlak na elkaar sterven, zijn zij en haar broers aangewezen op het Weeshuis. En hoewel ze het geluk hebben om in het beste weeshuis van Amsterdam te worden opgenomen, is het leven daar geen pretje. Zeker niet voor een intelligent en onafhankelijk denkend meisje als Saartje. Door haar denkkracht is ze veruit de beste leerlinge op de weeshuisschool, maar krijgt ze het ook regelmatig aan de stok met leerkracht, weeshuismoeders en regentessen.

Beckman geeft een mooi inzicht van het leven in zo'n 18-eeuws weeshuis! Maar wat ontzettend jammer dat ze de slimme en onafhankelijke Saartje aan het eind toch het hoofd en hart laat verliezen aan schipper Auke, die weliswaar een leuke kerel is maar bij wie ze ook nooit meer dan zijn "lieve huisvrouw" zal mogen zijn.

[Suzanne · Rating 4 out of 5]

Fijn boek over leergierig weesmeisje Sara. Vooral de laatste hoofdstukken vond ik mooi - ik wou dat er een deel twee was! Aanrader voor alle grotere kinderen en alle volwassenen die een mooi verhaal willen lezen en het niet erg vinden daar stiekem een hoop bij te leren. Blij dat ik het weer eens gelezen heb want ik kon me er nog weinig van herinneren.

[Marlous · Rating 3 out of 5]

Saartje Tadema is zeven wanneer ze wees wordt en in het Amsterdamse Burgerweeshuis terechtkomt, samen met haar broer. Ze heeft ook nog een kleiner broertje van drie, maar die zit eerst bij de minnemoer tot hij oud genoeg is voor het weeshuis. Tot haar grote vreugde mag ze daar ook naar school. Ze kan al lezen en schrijven, want dat heeft ze zichzelf aangeleerd uit de boeken van haar grotere broer. De meester bij wie ze terechtkomt heet Jansen en ze kan niet goed met hem opschieten. Hij vindt namelijk dat leren niets voor meisjes is. Ze ontmoet een jongen met wie ze goed kan opschieten: Pieter. Het enige uitje in de week is op zondag naar de kerk, waar ze in de verte haar broer Dirk kan zien.

Saartje heeft weinig vriendinnen, doordat iedereen haar maar een vervelend kind vindt. Ze stelt altijd moeilijke vragen en weet alles altijd beter. Het enige meisje met wie ze een beetje mee kan opschieten is Geesje, een meisje uit het meisjeshuis dat af en toe komt oppassen wanneer de kinderen van het kinderhuis buiten spelen. Zij vindt Saartje wel een grappig kind.

Saartje is een heel leergraag kind en op een gegeven moment heeft ze alles al meer dan tien keer gelezen. Maar ze wil meer. Dan komt Kobbetje, haar kleine broertje, in het weeshuis. Saartje is dolgelukkig, maar haar broertje wil niets van haar weten. Hij kent haar niet meer.

Saartje is erachter gekomen dat meester Jansen het geld voor nieuwe boekjes en andere schoolspullen in zijn eigen zak stopt. Regelmatig komen er regentessen op bezoek in de school en dan moet Saartje altijd voor de klas komen om te laten zien wat ze kan. Zo die keer dus ook. Door het slim te spelen wordt er een grondig onderzoek ingesteld naar meester Jansen, waarin dat van dat geld ook naar boven komt. Jansen wordt ontslagen.

Op haar tiende jaar wordt Saartje vervroegd overgeplaatst naar het meisjeshuis. Daar leert ze alleen naaien en borduren. Ze vindt het verschrikkelijk. Op een dag komt haar oude buurvrouw op bezoek en neemt een boekje voor haar mee. Ze is door het dolle heen. Totdat de binnenmoeder (de bestuurster van het meisjeshuis) het ontdekt en afpakt. Dan is Saartje pas echt kwaad en schopt ze flink stennis. Steeds meer mag Saartje met Geesje mee naar buiten om een boodschap te doen. Dat vindt ze prachtig en ze duikt als ze de kans krijgt een boekenwinkel in. Ze is het weeshuis echt zat; ze wil naar buiten de wijde wereld in. Daarom besluit ze als ze weer eens buiten het weeshuis is om werk te gaan zoeken. Ze houdt heel veel van de haven en besluit Herberg-Op-Het-IJ binnen te lopen en het gewoon te vragen. Ze wordt aangenomen. De week erop kan ze aan de slag. Het is hard werken, maar ze vindt het wel heel leuk. Ze ontmoet Auke de Fries, een schipper. Ze vindt het een heel leuke man, maar hij is alweer snel vertrokken. Een jaar later komt hij terug. Hij verkondigt dat hij gaat trouwen. Saartje is teleurgesteld. Niet veel later vraagt hij haar ten huwelijk. Ze zegt ja, en hiermee is een einde gekomen aan haar jarenlange eenzaamheid.



Een mooi verhaal, afstandelijk maar toch bleef het verhaal me bij. Mijn oma was weg van de verhalen van Thea Beckman en heeft mij daarmee altijd willen meenemen. Het is goed te lezen, de taal is niet te moeilijk, ik vond het zelf altijd wel mooi geschreven. Niet spannend maar gewoon mooi.

[Ardi Pierik · Rating 4 out of 5]

Ik heb me voorgenomen om dit jaar ook de boeken die ik ter ontspanning lees te recenseren. Bij dezen daarom de eerste.

In dit boek schrijft Thea Beckman over een Amsterdams weesmeisje uit de achttiende eeuw. Na het overlijden van haar moeder wordt Saartje Tadema ondergebracht in het Burgerweeshuis, waar ze opgroeit. Saartje is een zeer intelligent en bijdehand kind. Dat brengt haar regelmatig in conflict met de leiding van het weeshuis, met name omdat ze zich niet wil onderwerpen aan heersende maatschappelijke en godsdienstige normen. Gaandeweg ontwikkelt ze het idee dat haar bijdehante non-conformisme wordt veroorzaakt door ingevingen van de duivel. Als ze de leeftijd heeft, gaat ze ergens in dienst als herbergmeid, opnieuw tegen de geldende normen in. Daar wordt ze verliefd op een Friese schipper, met wie ze uiteindelijk trouwt.
Het boek is qua opzet een klassieke Thea Beckman. Net zoals in veel andere werken kiest ze in dit boek voor een personage dat in conflict komt met de geldende normen uit die tijd. In de meeste gevallen richt die kritiek zich op ongelijke genderverhoudingen en sociale emancipatie. Hoewel deze laatste kritiek ook in dit boek aanwezig is, staat ze toch iets minder op de voorgrond dan in andere boeken. In plaats daarvan wordt met name de kerk onder vuur genomen. De boodschap daarvan is volgens mij dat godsdienst dient om kritische vragen te onderdrukken.
Kortom, dit boek is waarschijnlijk een ideeënroman. Het is daarom niet zo bezwaarlijk dat veel personages niet echt heel diepzinnig worden uitgewerkt. Bovendien zit het boek narratief gezien ook goed in elkaar. Het verhaal biedt voldoende verrassing en neemt je makkelijk mee. Saartje ontwikkelt zich in het boek bovendien op een interessante manier. Als je eens een boek van Beckman wil lezen, kan ik deze aanraden.

[Vere · Rating 4 out of 5]

I enjoyed this book. An orphaned girl in the VOC-era who wants to learn at school. The story feels very real. The end could have started earlier to my taste, because I'm so happy about her relationship with Auke! I thought her time at the inn was the best part of the book, but her orphanage days were also compelling.

[Caroline Schrijvers · Rating 4 out of 5]

Great story about an orphan girl in Amsterdam around 1712. A real Thea Beckman book with its characteristic critical and feminist view on society. Still also a childrens book, so the raw life is out of sight to give room to an intelligent, curious and rebellious girl. I don’t think she would have stood a chance in those days, but it’s a great fairy tale.

[Amber · Rating 4 out of 5]

Prachtig historisch boek dat diep ingaat op het leven van weesmeisje Sarah. Qua verhaal gaat het wat langzaam en gebeurt er niet veel, maar haar belevingswereld komt enorm goed over en weet toch te interesseren. Saartje is me dierbaar geworden!

[Linda Van Turnhout · Rating 3 out of 5]

Leuk om te lezen hoe het vroeger in het weeshuis aan toeging. Dat gedeelte was wel een klein beetje langdradig. Het werd weer leuker toen ze uiteindelijk in Amsterdam ging werken en het stadsleven verkennen.

[Koos · Rating 5 out of 5]

Geweldig boek. Goede beschrijving van de ongelijkheid in de 18e eeuw. Verweven in een ontroerend persoonlijk verhaal.
En heerlijk om de kritische maatschappelijke blik tussen de regels door te lezen.

[Juan · Rating 5 out of 5]

One of my favourite books I read as a child

[Clara😄 · Rating 5 out of 5]

Heel leuk heb hem heel vaak gelezen. Maar je moet er wel van houden anders is het een beetje saai. Echt een aanrader

[Lara · Rating 4 out of 5]

Zoet en zielig. ♡ Thea Beckman

[Alida Koolstra-Bruining · Rating 5 out of 5]

Great book, about the Netherlands around the time of the VOC

[Jetske · Rating 4 out of 5]

Erg leuk boek die je inzicht geeft over een andere kant van de gouden eeuw.

[Inge Meijs · Rating 3 out of 5]

Ik vond het persoonlijk een van de mindere boeken van Thea Beckman. Het geeft wel een goed beeld van die tijd, maar het kon mij niet zo bekoren.

[Kaat · Rating 5 out of 5]

Mooi beschreven hoe onze gouden eeuw niet alleen was gefundeerd op uitbuiting overzees, maar ook in eigen land, waar het grootste deel van de mensen op of onder de armoedegrens leefde

[Morgan Ellsworth · Rating 4 out of 5]

Ik weet niet of dit boek echt vier sterren waard is maar het is serieus jeugdsentiment haha. Nog steeds genieten.

[Leana Ten · Rating 3 out of 5]

Eigenlijk wil ik dit boek 3,5 ⭐️ geven. Mooi verhaal en het einde vond ik fantastisch! Ook heel leerzaam.

[Louise · Rating 3 out of 5]

Niet echt meer van deze tijd.

[sarah eline emmy 𐙚 · Rating 5 out of 5]

I LOVED THIS BOOK FOR LITERALLY NO REASON but it’s just so interesting

[Sara · Rating 5 out of 5]

Mijn favoriete jeugdboek, ik moet het wel tien keer gelezen hebben. Ik herkende mezelf heel erg in de jonge Saartje.

[Leonie · Rating 4 out of 5]

Net als in Jane Eyre en Little Women: jammer van het einde. Stel je voor wat een geweldige dingen Beckman zou hebben geschreven als het had gemogen van de uitgevers!

[Djoeke · Rating 5 out of 5]

Wat heerlijk om eens een boek te lezen over een zeer slim meisje dat in een lastige tijd de regie over haar leven pakt.

[Mathilde · Rating 3 out of 5]

Meh