Jump to ratings and reviews
Rate this book

Melodien oder Nachträge zum quecksilbernen Zeitalter

Rate this book
Die Geschichte der Melodien ist die Geschichte eines Mythos über vier Jahrhunderte hinweg. Im Italien der Renaissance arbeitet der Alchimist Castiglio mit seinem Famulus Andrea an der Verwirklichung eines Traums: Durch bestimmte Melodien soll der Mensch im Guten wie im Bösen beeinflusst werden können. Castiglios Ideen sind edel, aber in der Wahl der Mittel ist er skrupellos – und das Böse pflanzt sich fort bis in die Gegenwart.

864 pages, Paperback

First published January 1, 1993

9 people are currently reading
131 people want to read

About the author

Helmut Krausser

74 books43 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
66 (40%)
4 stars
56 (34%)
3 stars
30 (18%)
2 stars
6 (3%)
1 star
4 (2%)
Displaying 1 - 10 of 10 reviews
Profile Image for Matthias.
407 reviews8 followers
May 31, 2020
Melodien wird, ebenso wie (auf niedrigerem Niveau) der Da Vinci Code und (auf höherem Niveau) The Bone Clocks, von der Idee eines Heiligen Grals getragen, der den Eingeweihten Macht verleiht. Der Plot schwenkt hin und her zwischen mythologischen Gestalten und zeitgenössischen “Mythosophen”, die sich verlorenem Wissen auf der Spur zu sein vermeinen.

Melodien ist der Unterhaltungsliteratur dieses Genres dadurch überlegen, daß es über dieses Prinzip selbst reflektiert. Es geht um Mythenerzeugung, hier um den Orpheus-Mythos und seinen Einfluß auf die Kirchengeschichte.

Leider kann Krausser sich nicht der Versuchung widersetzen, Handlung und Reflektion einer irrelevanten Detailflut auszusetzen.

Krausser leidet hier noch unter Fabulierzwang.

Profile Image for Rob.
34 reviews
October 26, 2011
Melodieën is een heel bijzonder boek,
het is een meeslepend en spannend verhaal, dat geen moment verveelt.
Het boek de Melodieën van de Duitse schrijver Helmut Krausser speelt zich af in Italië.
Het bestaat uit drie verhalen die samen een raamvertelling vormen. Het begint in de zestiende eeuw en loopt tot in de jaren tachtig van de vorige eeuw.
Het lukt de alchemist en magiër Castiglio maar niet om van oud ijzer, goud te maken. Hij wordt na jaren rondgezworven aangesteld als hofalchemist bij de Italiaanse vorst Pico. Om Castiglio te helpen bij het produceren van het goud, krijgt hij Andrea, een boerenzoon, als assistent toegewezen.
Ze houden zich meer bezig met andere zaken, dan met het vervaardigen van goud.
"Castiglio bracht vele uren door met oefenen op de luit, neuriënd, in elkaar gedoken. Tussendoor bracht hij zijn assistent de eerste akkoorden bij; ook hoe je snaren stemt en noten leest. Andrea informeerde waarom bepaalde Melodieën het hart eigenlijk inniger weten te roeren dan andere. Castiglio kon niet op een bevredigend antwoord komen...."
Deze vraag zet Castiglio op een nieuw plan. Hij gaat "de geheimen der klankmagie" bestuderen. Door intense studie 'vindt' hij 26 hypnotiserende tropoi: Melodieën die mensenlevens kunnen beïnvloeden. Al gauw krijgt de faam van de magiër legendarische afmetingen. Het kerkelijk gezag, gealarmeerd door de macht van de Melodieën, besluit in te grijpen. Maar voordat het publieke steekspel kan uitmonden in de vernietiging van de Melodieën, verdwijnen ze op mysterieuze wijze uit de openbaarheid.
Via tal van omzwervingen, waarbij ook de componist Palestrina een rol speelt, krijgt de beroemdste kastraat van de 17de eeuw, Marc Antonio Pasqualini, hoogte van de tropoi. Hij probeert ze te gebruiken, bij zijn strijd tegen sopranen, die de alleen heerschappij van de kastraten proberen te ondermijnen.
De mythe rond Castiglio leeft voort tot in het heden, waar onderzoekers zoals de oude prof. Krantz als bezetenen trachten de waarheid omtrent de Melodieën aan het licht te brengen. In de onderlinge strijd wordt daarbij geen middel geschuwd. Als de door liefdesverdriet geplaagde fotograaf Taubner in de rivaliteit verwikkeld raakt, lijkt dat toeval. Totdat de scheidslijn tussen verleden en heden vervaagt, en waan en werkelijkheid samensmelten tot een furieuze nachtmerrie.
Het is misschien het mooiste boek dat ik tot nu toe gelezen heb.

Geïnspireerd door dit boek is Het Utrechts Barok Consort o.l.v. Jos van Veldhoven op zoek gegaan naar composities waarin de Melodieën verwerkt zouden kunnen zijn. Deze zoektocht heeft geleid tot een aantal concerten en de gelijknamige cd: "Melodieën".
Jos van Veldhoven schrijft als inleiding bij de cd:
"De geschiedenis Van de Melodieën leidde ons naar bekende en onbekende componisten uit de Renaissance en Barok. Het is fascinerend
om bekende muziek van Allegri en Palestrina op een totaal andere manier te
beluisteren; namelijk, met in het achterhoofd dat in alle muzikale pracht ook nog eens een eer de speciale Melodieën verborgen zouden kunnen zitten.
Andere componisten uit Kraussers boek die de Melodieën wellicht gekend hebben, zijn tegenwoordig helemaal vergeten Pasqualini bijvoorbeeld, een castraat die in de eerste helft van de 17e eeuw triomfen vierde als zanger en als componist. Enkele van de door hem gecomponeerde cantates vonden we in de bibliotheek van Brussel. Wie zegt dat er in deze prachtige composities niet een paar Melodieën verwerkt zijn die Allegri hem heeft toegespeeld?"


Profile Image for Tech Nossomy.
432 reviews6 followers
August 27, 2023
De schrijfstijl en de verhaallijn is duidelijk afkomstig van Foucault's Pendulum van Umberto Eco, hetgeen nog versterkt wordt door het figureren van ene Umberto Nursio, een studiegenoot van de hoofdpersoon. Evenals in dat boek worden veel verbanden gelegd met artefacten, occultisme en wetenswaardigheden uit de vroege Renaissance. De schrijver heeft zijn onderzoeken zeer uitvoerig gedaan, waarbij echter in het eindresultaat de indruk van kwantiteit boven kwaliteit zich geregeld opdringt. Het verhaal komt pas los vanaf ongeveer pagina 160 van de 750 en daarna duurt het nog eens 100 pagina's voordat er enige spanning in het verhaal wordt opgebouwd. Tot die tijd is de lezer veel mooi proza voorgezet, met vaak onverwachte analogieen, metaforen en andere beeldspraak.

Onvolkomenheden:
* de neushoorn (zoals meester Salvini spottend werd genoemd) was een nog niet bekend dier in de tijd dat Castiglio leefde.
* mannen dragen geen houten muilen, maar trippen.
* soldij is voor soldaten, musici krijgen een gage.
* er was geen politie in de middeleeuwen en vermoedelijk wordt de inquisitie bedoeld, waarbij dan met 'geheime politie' vermoedelijk de opsporingsbevoegden die direct onder het gezag van een groot-inquisiteur vielen wordt bedoeld.
* de muziek- en harmonieleer uit de tijd van Castiglio was niet gebaseerd op het twaalftoons, maar het zestoons systeem.
* de componist Giovanni Girolamo had ook een familienaam, zijnde Kapsberger (ook wel: Kapsperger), en stierf niet in 1661, maar in 1651.
* Castel Gandolfo zijn 2 woorden.

De vele stijlfiguren die de schrijver hanteert zijn lang niet alle geslaagd:
* optimaal heeft geen overtreffende trap.
* een 'haveloos geklede oude man' is een pleonasme.
* cirkelrond is een contaminatie.
* 'het moest maar eens afgelopen zijn met de dood' is geen woordspeling, hoogstens een cynische overdrijving.

Een curiositeit in het verhaal betreft de ontmoeting tussen Marc'Antonio Pasqualini en een gezant die vermoedelijk door de eenmaal genoemde Elpidio Benedetti gestuurd is. Het is onduidelijk waarom de schrijver van deze gebeurtenis melding maakt, aangezien het een omvangrijk complot suggereert maar waarvan de lezer verder niet op de hoogte wordt gebracht.

Er is ook wat zelf-reflectie, zoals in onderdeel XV van het tweede boek: "De drang om te scheppen komt altijd voort uit een haat jegens het bestaan, jegens het bestaande." en een paar pagina's later: "Ik heb het niets gezien!"

De verhaallijnen die door elkaar lopen, de structurering in delen, boeken en hoofdstukken, de nummeringen en hoofdstukaanduidingen, de wisselingen van lettertype, de wisselingen van perspectief en de sporadische toevoeging van handgetekende figuurtjes maken het boek tot een gevarieerd geheel. Geen meesterwerk, daarvoor ontbreekt het toch net aan de scherpte en de diepte en - om de eerder genoemde reden - de originaliteit, maar wel hoogst vermakelijk.

Gelezen in de nederlandse vertaling.
Profile Image for DuMont Buchverlag.
35 reviews9 followers
October 8, 2014
"Als Leser fürchtet man manchmal, aus diesen geschichten nie wieder herauszufinden."
DER SPIEGEL

"Zutiefst mittelalterlich, anschaulich, musikalisch, monströs. wie vorher nur Eco."
HAJO STEINERT
Profile Image for Patrick Van Rhedenborg.
21 reviews
February 1, 2016
Took me a long time. Had trouble getting through the first part, (even laid the book aside for a while to start with another one) but about halfway, I started to enjoy it.
A pity, most of the characters are unnecesseraly unsympathetic, except perhaps poor Andrea...
Profile Image for Matthias.
35 reviews
February 16, 2008
haunting story about the power of music, with a touch of Umberto Eco's "The Name of The Rose"
Profile Image for Carla.
219 reviews
October 9, 2020
Heerlijk om de 'basisversie' van Theater FroeFroe's voorstelling 'tropoi' te lezen.
Displaying 1 - 10 of 10 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.