Ο Βασίλης ο Αρβανίτης

by Stratis Myrivilis, Στρατής Μυριβήλης, Π. Βαλσαμάκης (Illustrator)

"Είναι λογής παλικαριές, είναι και λογής παλικάρια. Το κάθε τι στη ζωή το αγναντεύεις και το χαίρεσαι μέσα στον περίγυρό του. Όμως μέσα του είναι κ' ένας σκοπός που το κυβερνά, κι αυτός είναι που του δίνει το νόημά του. Κάθε καρπός θέλει τη γης και το κλίμα του για να μελώσει, θέλει κ' ένα στόμα να τον βυζάξει. Κάθε καράβι θέλει τα νερά του για να πλέψει, όμως η μοίρα του, εκεί σ' ένα μακρινό λιμάνι στέκεται και το καρτερεί. Ετσ' είναι. Μόνο το Βασίλη τον Αρβανίτη, που στάθηκε μέσα στα παιδιάτικά μου όνειρα ο αρχάγγελος της παλικαριάς, τόσα χρόνια περνούσαν από πάνω μου, μέστωναν τη στόχασή μου, και μολαταύτα δε μπορούσα να καταλάβω το θάμα της ορμής του. Τι γύρευε, πού τραβούσε και τι πίστευε. Και μόνο τώρα, που ωρίμασε ο καημός στην ψυχή και στέριωσε ο καιρός την αντριά μου, τον κατάλαβα..." (Από την έκδοση)

Genres: Greece, Fiction, Literature

116 pages, Paperback

First published January 1, 1943

About the author

Stratis Myrivilis was a major figure in the literary history of 20th Century Greece. He wrote mostly fiction: novels, novellas, and short stories.

Reviews

[Paradoxe · Rating 4 out of 5]

<< Το καθετί στη ζωή το αγναντεύεις και το χαίρεσαι μέσα στον περίγυρο του >>
Κι ύστερα ξεκινάει το μυρωδικό άσμα του εμφανούς ήρωα, του Βασιλη του Αρβανίτη…
Ένα άγριο παραμύθι. Σε κάθε τόνο που μπορείς να φανταστείς την αγριάδα και μέσα σε ποιητικό ύφος και λέξεις εξυφαίνεται μια ιστορία για το ηρωικό ιδεώδες. Είναι μόνο αυτό; Όχι δεν είναι μόνο αυτό, γιατί αν ήταν μόνο αυτό δε θα άξιζε να μιλά κανείς γι’ αυτό το παραμύθι. Θα ζαλιζόταν απ’ τους ακροβατισμούς του λόγου και του ύφους, θα παράδερνε, θα πικραινόταν από ‘να σφαγμένο δαμάλι, μια αποκοτιά στον έρωτα και μια μάνα που είχε τη λερναία ύδρα στο ταβάνι της για καλό πνεύμα του σπιτιού.

Είναι μια σπουδαία ηθογραφία για όλα αυτά που είναι ταυτόχρονα ένας άνθρωπος, μια κοινωνία, ένα ιδανικό. Το ιδανικό, το σπουδαίο μπορεί μαζί να είναι και φοβερό, στυγερό, παράτολμο ακόμη κι άδικο. Μα πάνω απ’ όλα στέκει σε μια κορφή μοναχικό και τραβάει ένα δρόμο ξεφεύγοντας απ’ τις γραμμές του, ακολουθεί ένα δικό του νόμο, μια δική του ιεραρχία, μια προσωπική θρησκεία και τελικά καταποντίζεται μόνο του μέσα στα ευχολογήματα αυτών που κάποτε τ’ αποθέωναν και που τελικά θα το ευχολογήσουν πάλι σαν το ‘δουν νεκρό κι ησυχασμένο.

<< Τώρα που κατάπεσε ο ερεθισμός της περηφάνιας του, ένιωσε να την ερημιά της νίκης να τον τυλίγει και να τον ξεμοναχιάζει, όπως γίνεται με τον καθένα που κρεμάζει στον ώμο ντουφέκι, το δικό του το νόμο >>

Και κάπου μέσα σ’ όλα αυτά μιλάει και για έναν αφανή ήρωα…
Ένιωσα μεγάλη συγκίνηση απ’ την αγάπη με την οποία μιλάει για το λαϊκό μας ζωγράφο Θεόφιλο Χατζημιχαήλ που δίνει φωνή στα κίνητρα του και τον αποκαθιστά απέναντι στους άξεστους συγκαιρινούς του, που τον αποκαλούσαν ένα λωλό, ή έναν αλήτη που ζωγράφιζε για ένα ποτήρι κρασί. Όχι δεν ήταν αυτό!

[Sofia Silverchild · Rating 5 out of 5]

Ενα από τα μικρά διαμάντια της νεοελληνικής παράδοσης.

[TheAuntie · Rating 3 out of 5]

- Για δες, κόρη μ', τι σαματάς είν' αυτός, στο δρόμο.
Έσκυβε η κοπέλα από το παράθυρο, το' κλεινε βιαστικά κ' έλεγε:
- Τίποτις δεν είναι, θεία. Ένας σκύλος ψόφησε,
Κι όλοι μας καταλαβαίναμε. Κάναμε το σταυρό μας και λέγαμε μ' ένα στόμα: Και στα ταίρια τ', Χριστέ μ'!
[σελ. 34 - για τούρκο ο λόγος,!]

Ίστερα ο Βασίλης έβγαλε το στεφάνι από την τραχηλιά του, το'πιαε από τα κέρατα, το λύγισε και κράτησε το κεφάλι του ασάλευυτο πάνω σε μια πέτρα του ποταμιού. Ο χασάπης με μια χτυπιά του άνοιξε το λαιμό και πετάχτηκε χόχλος το ζεστό αίμα. Οι γυναίκες έτρεξαν και έβαλαν τα μαντίλια, βούτηξαν και το δάχτυλο κ έκαναν κόκκινο σταυρό στο κούτελο των παιδιών.
[σελ. 70 -παράδοση τη λένε!]

Τούτες οι φιορτάδες παίρνανε μορφή εθνικής επίδειξης μπροστά στους Τούρκους. Προπάντων ο Επιτάφιος... ...Ξέραν πως πίσω από τα μισόκλειστα παραθυρόφυλλα ξενυχτούσαν οι χανούμισσες, τα τουρκάκια, οι γέροι μουσουλμάνοι, φαρμακωμένοι όλοι τους από τη ζήλια, να βλέπουν την αρχοντιά και τα μεγαλεία της θρησκείας μας.
[σελ. 94 - νομίζουν!!!]

μικρά ιστορήματα ενός λαικού "ήρωα", δεν μπορώ να πω ότι μου άρεσαν ιδιαίτερα, μιλάει για όλα όσα μισώ στα χωριά, κουτσομπολιά, κακία, θρησκοληψία, δεισιδαιμονίες, μίσος, ζήλιες, βεντέτες, απομόνωση και περιθωριοποίηση του "διαφορετικού", και όλα με τη βούλα του παπά! απαπά! μακριά από μένα! φοβού τους χωριάτες!

Ο Βασίλης Αρβανίτης σέρνει το χορό. Έργο του Θεόφιλου

[Stratos · Rating 4 out of 5]

Ενα θαυμάσιο μυθιστόρημα του Μυριβήλη που με το δικό του γλαφυρό τρόπο μας μεταφέρει σε μια εποχή με πολύ διαφορετικούς ανθρώπους απ΄ ότι συναντούμαι συνήθως σήμερα. Ενα μεγάλο βιβλίο...

[Dionisis Karachalios · Rating 5 out of 5]

Βιβλίο που δίνει λαβή για να εκφράσεις αυτό που κάθε φορά σκέφτεσαι και αναρωτιέσαι,όταν τελειώνεις μια ανάγνωση.

Από τη μια,υπάρχουν έργα τα οποία αφηγούνται τόσο πληθωρικά,τόσο άπλετα που καθηλώνουν και γεμίζουν,και από την άλλη,υπάρχουν "παραμύθια" "λογοτέχνηματα" που τέρπουν αφήνοντας το μυαλό ερεθισμένο πάνω σε μια ιδέα,σε ένα μήνυμα,σε έναν προβληματισμό για τον άνθρωπο ή τη κοινωνία ή τη θρησκεία.

Το βιβλίο ξεκινά με τον τρόπο που θα ήθελε κάθε αναγνώστης ( για να πειστεί ότι έχει να κάνει με έναν σοβαρό και έξοχο συγγραφέα)
Με ύφος στιβαρό και με την αφήγηση να ισορροπεί τα εξωτερικά και τα εσωτερικά γεγονότα,καθώς παρακολουθούμε τον Αρβανίτη Βασίλη να αρχίζει το ταξίδι του από τη γενέτειρα του και να τελειώνει και πάλι εκεί.

Όσο προχωρά το βιβλίο τόσο περισσότερο διάφορα νήματα απλώνονται μέσα στις σελίδες του,προς γνωστές ή και άγνωστες κατευθύνσεις.Η ερωτική αποκάλυψη (παράτολμη) του Αρβανίτη και και και....Και όλα αυτά τα νήματα ίσως βρίσκουν μια κοινή συνισταμένη να συνδεθούν,αφήνοντας όμως τον αναγνώστη μετέωρο να εικάζει μέχρι τέλους.Ενα τέλος συγκινητικό που ίσως δε δίνει απαντήσεις σε όλα αυτά.

[Nikos Dunno · Rating 3 out of 5]

Η γραφή του Μυριβήλη είναι απαράμιλλης ομορφιάς. Για τέτοιους ήρωες όμως καλύτερα να μη γράφονταν ιστορίες πλέον. Πόσο θα θελα να είχαμε ξεφύγει τελείως από τα δεσμά που η παλικαριά που γεννήθηκε μέσα από την τουρκοκρατία καθορίζει ακόμα και σήμερα τον ανδρισμό!

[Kaya Tokmakçıoğlu · Rating 3 out of 5]

Mirivilis'in çocukluk anıları üzerinden kurguladığı "Savaştan Korkuyorum"unu (nâm-ı diğer "Mezarda Hayat") yıllar önce okumuştum. Midilli'li yazar, Balkan Savaşları'nın yarattığı yıkımı doğum yerinin Yunanistan'a bağlanması sonucunda duyumsadıklarıyla birlikte ele alıyordu. "Arnavut Vasil" Helen mitolojisinden beslenen özelliklere sahip ve Ege'nin tipik bir eşkiyasını yer yer gerçeküstücü öğelere başvurarak anlatıyor. Çevirisi kötü (sanırım İngilizceden çevrilmesi buna yol açmış); gene de 20. yüzyıl başında Rumlar ve Türkler bir arada nasıl yaşıyorlardı, çözülen bir imparatorluğun tebasını oluşturan Rumlar Meşrutiyet'le birlikte nasıl heyecanlandılar gibi sorulara yanıt arayan derli toplu bir anlatı.

[Katia · Rating 4 out of 5]

Ωραία γραφή από τον αγαπημένο Μυριβήλη..αναφέρεται σε μια παλιά εποχή με άλλους άγραφους νόμους..

[Ellie Spyridonidi · Rating 3 out of 5]

Ενδιαφέρον βιβλίο αλλά μέχρι εκεί.

[Orçun Güzer · Rating 4 out of 5]

Vasil aslında Arnavut değil ama inatçılığından dolayı bu lakabı almış. Lakabı gibi hayatından geçenler de yarı-mit olarak anlatılıyor. Midilli Adası'ndaki Türkler ile Yunanlılar'ın karşılıklı şovenizmine, Meşrutiyet'in ilanıyla nelerin değiştiğine, Fransız tekelciliği ile karaborsacılık çatışmasına hakkıyla değinmesine karşın, bu tam bir tarihsel anlatı değil; çünkü Vasil'in eylemleri giderek fantastikleşiyor. Kısa romandaki bu halk hikâyesi karakteristiğini ve doğayla iç içe şiirsel anlatımı sevdim; yani Myrivillis, bizim yabancısı olmadığımız bir üslupla, epik ve pastoral hissiyatı bir araya getirmiş. Vasil'in, Osmanlı yasaları kadar kendi toplumunun görenekleriyle de zıtlaşması, hem halkının hayran olduğu hem de dışladığı bir karakter sergilemesi, anlatının diğer bir ilginç yönü. Panos Valsamakis'in zarif oyma baskı resimlemelerini de göz önüne alarak 4 yıldız veriyorum, ama "yiğit eşkıya" klişesinin biraz eskidiğini de vurgulayarak...

[M B · Rating 2 out of 5]

Πέρα από το γεγονός ότι έπρεπε να διαβάσουμε το βιβλίο για το σχολείο, δεν θυμόμουν τίποτα για την ιστορία.
Οπότε έκατσα και το διάβασα ξανά, μετά από 6 χρόνια. Δυστυχώς δεν με ενθουσίασε το βιβλίο, ούτε κατάφερνε να με κρατήσει για ώρα. Είναι πολύ μικρή ιστορία, μόνο 113 σελίδες.
Σίγουρα για κάποιους θα είναι πιο ευχάριστη η εμπειρία, αλλά προσωπικά έμεινα απογοητευμένος.

[Νίκος Vitoliotis) · Rating 4 out of 5]

Ηθογραφία γραμμένη σε μια εποχή που το είδος θεωρούταν ξεπερασμένο. Μα και σε μια εποχή που ο κόσμος ήθελε ήρωες. Ο λυρισμός του Μυριβήλη ξεχειλίζει κι εδώ. Η ιστορία συγκινεί, αν και θα μπορούσε να είναι εκτενέστερη. Διαβάστε το, εκτός αν δεν είναι του γούστου σας τα τοξικά αρρενωπά πρότυπα και προτιμάτε κάτι πιο σύγχρονο στη γλώσσα και στο θέμα. Άλλωστε, περί ορέξεως...

[KONSTANTINOS BILLIAS · Rating 5 out of 5]

Ξαναδιαβάζοντας Μυριβήλη στην ηλικία μου,καταλαβαίνω γιατί είχαν αποσπάσματα σε όλα τα βιβλία του γυμνασίου.Απλά υπάρχουν λιγοστοί συγγραφείς σαν κι αυτόν.
Υπέροχη νουβέλα,για τους μύθους μιας άλλης εποχής,μιας άλλης Ελλάδας .
Δεν θα μπω στην συζήτηση για τα πρότυπα ανδρών ή για το σύστημα αξιών.
Υπέροχη πένα,ζωντανεύει σε λίγες σελίδες,τόπους χαρακτήρες και μύθους,που συναρπάζουν.

[Malta · Rating 5 out of 5]

Εκπληκτικό βιβλίο απο τον υπεροχο Μυριβήλη.Παρακολούθησα με πολύ ενδιαφέρον και συγκίνηση την ζωή,τις περιπετειες και το τέλος του Βασίλη του Αρβανίτη. Ένα βιβλιο-παράθυρο στην ομορφιά της Ελλάδας, στην παράδοση μας, τα ήθη και τα έθιμα μας, μα πάνω απο όλα στους ανθρώπους μιας άλλης εποχής.

[Tallis · Rating 5 out of 5]

This Turkish edition is a translation of a translation. More specifically, it is a translation of the English edition "Vasilis Arvanitis" which was translated from the Greek by Pavlos Andronikos.
The cover picture is awful, and has no relevance at all to the heroic young Vasil of the novella.

[Tallis · Rating 5 out of 5]

A book you cannot put down. Powerful and moving.

[Alexandros Karachatzis · Rating 5 out of 5]

Το κορυφαίο του.

[Argiris Fakkas · Rating 3 out of 5]

Οι περιπέτειες και τα κατορθώματα του Βασίλη του Αρβανίτη στη γενέτειρά του Μυτιλήνη, αλλά και στο Μακεδονικό μέτωπο.

Η γραφή του Μυριβήλη είναι ιδιαίτερης ομορφιάς, λυρική, και καταφέρνει εύκολα να σε συγκινήσει, όπως στο θάνατο της μικρής αδερφής, Λενάκι, του αφηγητή και στον αποχαιρετισμό του μπάρμπα-Γιαννακού στο γιο του Βασίλη, την ημέρα της κηδείας του.

Παρόλα αυτά ο Βασίλης ο Αρβανίτης είναι ένα ήρωας μιας άλλης εποχής, τα ιδανικά της οποίας μοιάζουνε χαμένα ανεπιστρεπτί. Ως εκ τούτου ορισμένα από τα κατορθώματά του μπορεί να ξενίσουν ή ακόμα και να αποδοκιμαστούν από τον σημερινό αναγνώστη. Η γλώσσα επίσης της νουβέλας δεν είναι εύκολη, με πολλούς ιδιωματισμούς και τουρκικές λέξεις να δυσχεραίνουν την ανάγνωση.

Οι περιπέτειες του Βασίλη του Αρβανίτη περιλαμβάνουν το σκότωμα ενός πελώριου φιδιού, που η οικογένεια του αφηγητή ονόμαζε Μαμούρη, στη σκεπή του σπιτιού, τον φόνο του Σαμπρή, του Τούρκου που είχε σκοτώσει το Ζαχαριά, επειδή με την πράξη του δεν άφησε τον Βασίλη να σκοτώσει ο ίδιος τον Ζαχαριά, τη συμμετοχή του στον Μακεδονικό αγώνα αλλά και στο αγώνα των Νεότουρκων να απαλλαγούν από τον σουλτάνο (επιστρέφει χαρακτηριστικά με δύο μετάλλια ένα γαλάζιο ελληνικό και ένα κόκκινο τουρκικό που δίνει στις ερωμένες του, τις Λαμπρινές ή Φάρισσες), το σφάξιμο των ζωντανών του Γιούταφου, που αρνούνταν από πείσμα να σφάξει τα ζώα του για να έχει κρέας το χωριό στο πανηγύρι, το πήδημα του Νταή-Παναγιώτη που το έκανε μπροστά στα μάτια των συγχωριανών του εξιλεώνοντας κατά κάποιο τρόπο τον εαυτό του που μπλέχτηκε με τις Λαμπρινές, το διώξιμο του Επιταφίου από τον δρόμο που ήθελε να περάσει κρυφά ο ίδιος, την αυτοκτονία του όταν κατάλαβε ότι δεν μπορούσε να γλυτώσει με σπασμένο το ένα πόδι του και τον τρόπο ταφής του, καθώς είχε ζητήσει ρητά, πράγμα το οποίο έγινε, να τον θάψουν όρθιο.

[Stavros · Rating 4 out of 5]

Εξαιρετική νουβέλα. Τα κατορθώματα του πρωταγωνιστή και η γενική θεώρηση που έχει για τη ζωή παραπέμπουν στην υπερφυσική δύναμη ηρώων των ακριτικών τραγουδιών. Όμως, όπως κάθε άνθρωπος, είχε κι' αυτός τα τρωτά του σημεία... Επίσης, ενδιαφέρον προκαλεί και η αναφορά του ζωγράφου Θεόφιλου στο κείμενο.