Este eBook foi convertido ao formato digital por uma comunidade de voluntários. Você pode encontra-lo gratuitamente online. A compra da edição Kindle inclui os custos da entrega sem fio.
Thomas Mann was a German novelist, short story writer, social critic, philanthropist, essayist, and Nobel Prize laureate in 1929, known for his series of highly symbolic and ironic epic novels and novellas, noted for their insight into the psychology of the artist and the intellectual. His analysis and critique of the European and German soul used modernized German and Biblical stories, as well as the ideas of Goethe, Nietzsche, and Schopenhauer. His older brother was the radical writer Heinrich Mann, and three of his six children, Erika Mann, Klaus Mann and Golo Mann, also became important German writers. When Hitler came to power in 1933, Mann fled to Switzerland. When World War II broke out in 1939, he emigrated to the United States, from where he returned to Switzerland in 1952. Thomas Mann is one of the best-known exponents of the so-called Exilliteratur.
Μια περίληψη των βασικών ιδεών της φιλοσοφίας του Schopenhauer, με συγκριτικά παραδείγματα από τα μεγάλα του έργα "μαγικό βουνό" και "Μπούντενμπροκ", αλλά και μια γενικότερη αναφορά περί Γκαίτε, Νίτσε, Χέγκελ, Καντ
Ξεκίνησα γράφοντας μια σκληρή κριτική πριν καν το τελειώσω και την οποία εν συνεχεία έσβησα. Ο λόγος έχει να κάνει με τη στάση του ίδιου του Μαν και τα εργαλεία που χρησιμοποιεί. Σε άλλα σημεία συμφωνώ και σε άλλα διαφωνώ, ομοίως σε κάποια σημεία παρακολούθησα ζωηρά τη σκέψη που εκτυλισσόταν και δεν ήταν όλα μέρος της συμφωνίας με το Σοπενάουερ, κάποια ήταν κατά. Ο κυριότερος όμως λόγος που έσβησα ολόκληρη την κριτική μου αφού το τελείωσα κι έτσι τη χρησιμοποίησα για να ξεθυμάνω και μόνο, είναι πως με μεγάλη έκπληξη και χαρά αν θέλετε διαπίστωσα πως ο Μαν είναι ο περισσότερο αντικειμενικός κριτής και αναγνώστης που έχω δει, την εκτίμησα απεριόριστα την τιμιότητα του. Έτσι, οι διαφωνίες μου είναι περισσότερο μέρος της συζήτησης μας την ώρα που διάβαζα το βιβλίο του.
Το βιβλίο αυτό είναι σημαντικό απ’ την εξής άποψη: σας βεβαιώ ότι ο Μαν έχει κατανοήσει στο απόλυτο το έργο του Σοπενάουερ και στο κομμάτι που αφορά την ανάλυση δίνει μια καθαρή σύνοψη χωρίς κανενός είδους σχόλια ενδιάμεσα. Αυτό για την Ελλάδα αποτελεί μεγάλο δέλεαρ για να γνωρίσει ο κόσμος το Σοπενάουερ. Οι μεταφράσεις του έργου του που έχουν γίνει είναι αποσπασματικές και σε πολλές περιπτώσεις λειψές. Ενώ δε, έχουν γραφτεί είτε από ανθρώπους που συμφωνούσαν μαζί του και τον εκτιμούσαν με αποτέλεσμα να εκθειάζουν και να στερούνται αντικειμενικής αντίληψης, είτε κατακριτές που πέρναγαν στο άλλο άκρο. Η ανάλυση είναι σαφής, συμπερασματική, και, συνδετική με τις διδασκαλίες του Πλάτωνα και του Καντ, αλλά ακόμη και –σε αυτό το σημείο εξεπλάγην ευχάριστα – με αγκύλες το Γκαίτε και το Νίτσε και το Σοπενάουερ και το Φρόϋντ.
Σημείο στο οποίο διαφωνώ τόσο πάνω στο συμπέρασμα όσο και ηθικά είναι η αιτιολόγηση που δίνει για την εκτίμηση στο πρόσωπο του Σοπενάουερ, πολλών καλλιτεχνών. Θεωρεί πως ο καλλιτέχνης μπορεί να αποδεχτεί μόνο αισθησιακά το έργο του συμπεριλαμβανομένου του αισθητικού μέρους . Σε αυτό διαφωνώ. Θεωρώ πως εκφράζει την προσωπική του πρακτική και όχι το σύνολο των καλλιτεχνών. Άλλωστε το λέει παρακάτω, έδρεψε απ’ το μηχανισμό σκέψης αλλά απέρριψε ακόμη κι αν χρησιμοποίησε τη σκέψη καθεαυτή ως άποψη κάποιου χαρακτήρα του.
Επίσης, στο πρώτο μέρος που αφορά και τη σύνδεση με την αισθητική κατά κύριο μέρος και εννοείται πως είναι καθαρά προσωπικό γούστο αυτό, η γλώσσα είναι πολύ ραφινάτη και κούφια, μου έφερε νύστα. Και δεν αντιλέγω πως μπορεί ο Μαν να είναι μεγάλος συγγραφέας, δεν έχω διαβάσει και δε θα κρίνω τις μυθιστορίες του από ένα δοκίμιο – κριτική ανάλυση. Επιπλέον, έχω διαβάσει αρκετές κριτικές εδώ μέσα, κάποιες από ανθρώπους που εκτιμώ απ’ όσο γνωρίζω, αλλά κυρίως βασίζομαι τόσο στην αντικειμενικότητα του, όσο και στο ότι ένα βιβλίο του Μαν ήταν εκείνο που γλίτωσε τον Καίστλερ απ’ την παράδοση στην τρέλα, όταν περίμενε τον τουφεκισμό του.
Ακολουθεί μια κριτική του έργου του Σοπενάουερ. Δεν αποδέχομαι χαρακτηρισμούς του τύπου ‘’πεσιμιστής’’ και ‘’μισάνθρωπος’’ από έναν άνθρωπο που κατανόησε πλήρως και εκθείασε μάλιστα μερικές σελίδες παραπάνω το ηθικό σύστημα του Σοπενάουερ που βασίζεται στη συμπόνια για το συνάνθρωπο και για το ζώο και στην αναγνώριση του εαυτού μας μέσα στους άλλους. Παράλληλα υπάρχουν και συμπεράσματα πολύ εύστοχα για τον άνθρωπο Σοπενάουερ και άλλα που κάνουν άλματα σκέψης που νομίζω πως δεν αποδεικνύονται, ή που εν πάση περιπτώσει αφορούν προσωπική κρίση πάνω στις επιλογές του ανθρώπου Σοπενάουερ και της ζωής του και ορισμένα απ’ αυτά τα θεωρώ μικροπρεπή.
Αυτά όλα όμως ως μέρος της κριτικής ανάλυσης αν θέλετε υπάγονται στο κομμάτι της συζήτησης μου μαζί του. Το κακό της κριτικής αυτής για μεγάλο μέρος των ανθρώπων που δυνητικά θα μπορούσαν να διαβάσουν αυτό το βιβλίο είναι πως πρόκειται για καθαρά ‘’τεχνικό’’ κείμενο, με όρους φιλοσοφίας που θα ξενίσουν τον αμύητο, ενώ είναι μια ενδιαφέρουσα άποψη και ασχέτως αν συμφωνώ ή διαφωνώ, είναι εμπεριστατωμένη. Ο λόγος που στέκομαι σε αυτό είναι επειδή κουράζει αυτό το μέρος, αλλά το κυριότερο χρειάζονται γνώσεις φιλοσοφίας για να διαβαστεί, που σημαίνει ότι ενώ το δεύτερο μέρος του βιβλίου κυρίως, αποτελεί ένα καλό ξεκίνημα για όποιον θέλει να γνωρίσει το Σοπενάουερ, φτάνοντας σε αυτό το σημείο, θα δυσκολευτεί πάρα πολύ ή θα τα παρατήσει.
Ήταν μια ευχάριστη ανασκόπηση, δεδομένου ότι γνωρίζω μεγάλο μέρος του έργου του Σοπενάουερ και είναι ένα καλό κείμενο για να ξεκινήσει κάποιος να μυείται στη διδασκαλία του Σοπενάουερ. Δε μπορεί όμως σε τίποτα να αντικαταστήσει το ίδιο το έργο. Η γλώσσα είναι λάθος και το κυριότερο πρόκειται για θεωρητική αποτύπωση, της λείπει το μπρίο, η λιτή φινέτσα, το φιλικό ύφος του Σοπενάουερ και όλα τα παραδείγματα που χρησιμοποιεί. Της λείπει η καθημερινή, φθαρτή και προσηνής εικόνα και αυτό δεν είναι κριτική για το βιβλίο, είναι πραγματικότητα, διότι πρόκειται για ανάλυση.
Αν έπρεπε να βαθμολογήσω την παρουσίαση του έργου και την κατανόηση θα έβαζα 5. Είναι όμως ένα σύνολο στο μεγαλύτερο μέρος του οποίου διαφωνώ.
Ένα βιβλίο που μελέτησα απνευστί και με ώθησε να συνεχίσω ή μάλλον να ξαναρχίσω τη μελέτη του Ο ΚΟΣΜΟΣ ΩΣ ΒΟΥΛΗΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ! Ευχάριστο συναπάντημα με αυτό το βιβλίο του Τόμας Μαν του 1938