Wytrąceni z milczenia

by Magdalena Grochowska

Zbiór portretów wybitnych intelektualistów i twórców, przewodników kilku pokoleń polskiej inteligencji. Pod piórem autorki — ani herosi, ani pomniki, ani monolity. Błądzą, grzeszą, cierpią, kochają, puchną z pychy i schną z tęsknoty za bliskością. W kleszczach historii — i własnej neurozy — upadają i podnoszą się z upadku. Tadeusz Kotarbiński, Maria i Stanisław Ossowscy, Witold Kula, Nina Assorodobraj, Klemens Szaniawski — ich hasłem jest wezwanie Ossowskiego: „Pracownik naukowy to taki człowiek, do którego zawodowych obowiązków należy brak posłuszeństwa w myśleniu”. Jan Józef Lipski — ambasador marzeń o świecie sprawiedliwym. Ksiądz Adam Boniecki i Józefa Hennelowa — dobre twarze Kościoła i chrześcijaństwa. I czarodzieje teatru: Leon Schiller, Stefan Jaracz i Janusz Warmiński, Bohdan Korzeniewski. Rozdarci między komunizmem a krucyfiksem, romantyzmem a racjonalizmem. Gustaw Holoubek, Tadeusz Łomnicki, Halina Mikołajska. Uwikłani w politykę, w partię, w opozycję. Kazimierz Dejmek, Konrad Swinarski. Odsłaniający brzydotę i piękno w człowieku — bez obrzydzenia, z czułością.

Dziś, w czasach łatwych potępień i szybkiej drwiny, taniej odwagi i pogoni za sukcesem bohaterowie książki Magdaleny Grochowskiej każą nam zatrzymać się i zadać sobie kilka trudnych pytań. O sens, o szczęście, o Boga, o Polskę, o to, jakiego świata chcemy i jak istnieć w świecie.

Życie dopisało w ostatnich latach zadziwiające puenty do ich losów. Można je znaleźć w niniejszym, nowym wydaniu.

Genres: Nonfiction, History, Polish Literature

592 pages, Paperback

First published November 1, 2005

About the author

Ukończyła dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim. Pracowała w „Głosie Nauczycielskim”, „Przeglądzie Tygodniowym” i „Życiu Warszawy”. Od 1996 roku jest reporterką „Gazety Wyborczej”. Jej książki – Wytrąceni z milczenia (2005), Jerzy Giedroyc. Do Polski ze snu (2009) i Ćwiczenia z niemożliwego (2012) – układają się w cykl opowieści o losach i dylematach polskiej inteligencji dwudziestego wieku. Za biografię Giedroycia otrzymała nagrodę „Odry” i nagrodę „Polityki” oraz Nike czytelników 2010. Jest również laureatką Grand Press 2005 za reportaż o starości Lewa strona gobelinu. W Bułgarii studiowała uprawę winogron.

Reviews

[Jarosław · Rating 4 out of 5]

Biografie opowiedziane odważnie, w sposób w pewnym stopniu zrywający z dominującą formą opowiadania o żywotach ludzi ważnych dla intelektualnej spuścizny narodu.

Porwał tekst o Kotarbińskim, wrażenie zrobiły też niektóre fragmenty o małżeństwie Ossowskich, od połowy autorka jednak zatopiła się w środowisku reżysersko-aktorskim i w nim już pozostała. Czy to źle? Niekoniecznie - teksty nadal są ciekawe, żywoty nadal dostarczają materiału do ciekawych rozważań. Ale zmienia to znacznie rytmikę lektury, czytelnik grzęźnie w teatralnym światku. Myślę, że większe zróżnicowanie bohaterów kolejnych tekstów zrobiłoby dobrze tej, skądinąd świetnej, pracy. W tym miejscu jednak odpadła mi jedna gwiazdka.

I zdecydowanie zabrakło mi kobiet. Dwa odrębne teksty (Józefa Hennelowa, Halina Mikołajska), jeden wspólny (Maria i Stanisław Ossowscy) na piętnaście - to niewiele. A nawet, mimo zasług, potrafią robić za "tło", jak Nina Assorodobraj-Kula w tekście poświęconym Witoldowi Kuli.

[Lazarus-II · Rating 3 out of 5]

3.5/5 or 7/10

[Gosia Kle · Rating 2 out of 5]

Poznałem kilku zapomnianych intelektualistów, ale w połowie jednak czegoś zabrakło.

[Anna · Rating 5 out of 5]

Autorka ujęła w książce krótkie biografie osób, które wyłamywały się z szarej rzeczywistości komunistycznej Polski - Jan Józef Lipski, Tadeusz Kotarbiński, Józefa Hennelowa.