What do you think?
Rate this book
Wyjście z cienia
Uczynił Zajdel z konwencji science-fiction narzędzie do przekazywania swej wiedzy o świecie i do zapisania świadectwa. Trudno dziś jednoznacznie powiedzieć , czy zostawił nam dzieło wieczne lub choćby tylko trwałe. Na pewno dał wzór postawy, która w literaturze bronić się będzie tak długo, jak będą istnieć pisarze, książki i czytelnicy.
— Maciej Parowski
Od 80 lat, od momentu obrony ziemi przed najazdem obcych, kosmiczni bracia nadają właściwy kierunek rozwojowi cywilizacji ziemskiej. Wprowadzają ład, równomierny podział dóbr, ustabilizowaną gospodarkę oraz powszechny język światowy i nowy podział terytorialny ziemi.
Jednak w młodym szesnastoletnim umyśle głównego bohatera rodzą się wątpliwości co do zasad „jedynie słusznych, jedynie możliwych, bez alternatywy”. Gdzie kończy się dyskretna opieka Proksów, a zaczyna kontrola i zniewolenie mieszkańców globu?
„Wyjście z cienia” należy do najważniejszych tytułów Janusza A. Zajdla. Po raz kolejny zadaje on pytanie o jakość istnienia cywilizacji w warunkach odgórnie narzuconych reguł funkcjonowania.
— Maciej Parowski
Od 80 lat, od momentu obrony ziemi przed najazdem obcych, kosmiczni bracia nadają właściwy kierunek rozwojowi cywilizacji ziemskiej. Wprowadzają ład, równomierny podział dóbr, ustabilizowaną gospodarkę oraz powszechny język światowy i nowy podział terytorialny ziemi.
Jednak w młodym szesnastoletnim umyśle głównego bohatera rodzą się wątpliwości co do zasad „jedynie słusznych, jedynie możliwych, bez alternatywy”. Gdzie kończy się dyskretna opieka Proksów, a zaczyna kontrola i zniewolenie mieszkańców globu?
„Wyjście z cienia” należy do najważniejszych tytułów Janusza A. Zajdla. Po raz kolejny zadaje on pytanie o jakość istnienia cywilizacji w warunkach odgórnie narzuconych reguł funkcjonowania.
ebook
First published January 1, 1983
36 people are currently reading
1458 people want to read
About the author
Janusz A. Zajdel
45 books219 followersJanusz Andrzej Zajdel (August 15, 1938 in Warsaw – July 19, 1985 in Warsaw) was a prominent Polish science fiction author. He died from cancer.
Zajdel is a precursor of social and dystopian fiction. In his works, he envisions totalitarian states and collapsed societies. His heroes are desperately trying to find sense in world around them, sometimes, as in Cylinder van Troffa, they are outsiders from a different time or place, trying to adapt to a new environment. The main recurring theme in his works is a comparison of the readers' gloomy, hopeless situations to what may happen in a space environment if we carry totalitarian ideas and habits into space worlds: Red Space Republics or Space Labour Camps, or both.
Frederik Pohl dedicated book Tales From The Planet Earth to Zajdel and A. Bertram Chandler.[citation needed] This book also contains one of Zajdel's short stories, "Particularly Difficult Territory", translated into English.
Zajdel is a precursor of social and dystopian fiction. In his works, he envisions totalitarian states and collapsed societies. His heroes are desperately trying to find sense in world around them, sometimes, as in Cylinder van Troffa, they are outsiders from a different time or place, trying to adapt to a new environment. The main recurring theme in his works is a comparison of the readers' gloomy, hopeless situations to what may happen in a space environment if we carry totalitarian ideas and habits into space worlds: Red Space Republics or Space Labour Camps, or both.
Frederik Pohl dedicated book Tales From The Planet Earth to Zajdel and A. Bertram Chandler.[citation needed] This book also contains one of Zajdel's short stories, "Particularly Difficult Territory", translated into English.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 294 reviews
May 28, 2024
4.5 Bardzo, bardzo dobre 🦋
June 24, 2022
Zajdlowi nie mogę dać innej oceny niż 5.
Mimo że kanwa dla wszystkich jego historii była podobna, udało mu się stworzyć zupełnie odrębne od siebie, nietuzinkowe fabuły. Jest mi niezwykle smutno, że musiał tak wcześnie odejść, bo gdyby nie jego smierć, myślę, że mógłby napisać coś lepszego nawet niż jego flagowe dzieło „Limes inferior”.
W „Wyjściu z cienia” głównym bohaterem jest indoktrynowany licealista, który powoli zaczyna zauważać luki w systemie. Perspektywa młodszego bohatera - sprawnie poprowadzona - dobrze się sprawdza, bo poznajemy świat z bardziej niewinnej perspektywy, przez co jego realia mogą nas jeszcze bardziej zaskoczyć. A ma co nas zaskakiwać, szczególnie kiedy uświadomimy sobie, że wiele się od bohaterów Zajdla nie różnimy.
Jeśli chodzi o bohaterów, to u tego autora zazwyczaj są oni mniej ważni niż fabuła i jest to coś, co mogłabym Zajdlowi zarzucić, gdybym chciała mu coś wytykać. Tutaj ten minus się nie pojawia, bo Tim, główny bohater, jest bardzo wiarygodny i da się go lubić: ma rodziców, na których wsparcie może liczyć, świetną dziewczynę i problemy typowe dla swojego wieku. To sprawia, że nie pełni głównie funkcji narzędzia pchającego fabułę do przodu, dzięki czemu możemy się z nim zżyć. To jedna z późniejszych książek autora, więc taki zabieg może świadczyć o rozwoju warsztatu pisarskiego.
W tej książce Zajdel ponownie krytykuje bierność jednostek, które wierzą w to, że nie ma sensu walczyć o wolność, bo dobrze i bezpiecznie jest, jak jest. Uwielbiam tego człowieka! Jeden z autorów mojego życia.
Mimo że kanwa dla wszystkich jego historii była podobna, udało mu się stworzyć zupełnie odrębne od siebie, nietuzinkowe fabuły. Jest mi niezwykle smutno, że musiał tak wcześnie odejść, bo gdyby nie jego smierć, myślę, że mógłby napisać coś lepszego nawet niż jego flagowe dzieło „Limes inferior”.
W „Wyjściu z cienia” głównym bohaterem jest indoktrynowany licealista, który powoli zaczyna zauważać luki w systemie. Perspektywa młodszego bohatera - sprawnie poprowadzona - dobrze się sprawdza, bo poznajemy świat z bardziej niewinnej perspektywy, przez co jego realia mogą nas jeszcze bardziej zaskoczyć. A ma co nas zaskakiwać, szczególnie kiedy uświadomimy sobie, że wiele się od bohaterów Zajdla nie różnimy.
Jeśli chodzi o bohaterów, to u tego autora zazwyczaj są oni mniej ważni niż fabuła i jest to coś, co mogłabym Zajdlowi zarzucić, gdybym chciała mu coś wytykać. Tutaj ten minus się nie pojawia, bo Tim, główny bohater, jest bardzo wiarygodny i da się go lubić: ma rodziców, na których wsparcie może liczyć, świetną dziewczynę i problemy typowe dla swojego wieku. To sprawia, że nie pełni głównie funkcji narzędzia pchającego fabułę do przodu, dzięki czemu możemy się z nim zżyć. To jedna z późniejszych książek autora, więc taki zabieg może świadczyć o rozwoju warsztatu pisarskiego.
W tej książce Zajdel ponownie krytykuje bierność jednostek, które wierzą w to, że nie ma sensu walczyć o wolność, bo dobrze i bezpiecznie jest, jak jest. Uwielbiam tego człowieka! Jeden z autorów mojego życia.
April 11, 2023
2.5/5⭐️
February 13, 2024
Dodatkowa gwiazdka za Babcię która dała czadu 😆
July 28, 2024
4.5*
Sztos
Sztos
August 10, 2023
KOMUNIŚCI TYLE ŻE WIELKIE KOSMICZNE MRÓWKI
w sumie to tyle
w sumie to tyle
May 26, 2025
4,75 ⭐ ale mnie złapała ta historia 😅☺️ serdecznie polecam.
October 29, 2014
ZAAAAJDEEELLL!!!
Dałbym pierwsze 4/5 gwiazdek książce tego autora, ale musiał ją zakończyć w nagły, zupełnie WTFowy sposób. No musiał. Książka, której zakończenie sprawia, że starania, poświęcenie i w ogóle WSZYSTKIE działania bohaterów są bezsensowne i nic nie wnoszą. Bohaterowie tej książki nie mają żadnej sprawczości. Żadnej. Wydaje się, że będą ją mieli, ale zakończenie niweluje to wszystko.
Trzy gwiazdki zostają, bo to zdecydowanie najlepsza rzecz Zajdla, jaką dotychczas czytałem - chociaż pełna typowych dla niego wtrętów (i intelektualnej masturbacji "Jakiej ja to mądrej metafory nie wymyśliłem!") i w zasadzie napisana bez polotu. Ale przynajmniej wreszcie jest jakaś fabuła, która nie jest bezpośrednią i pozbawioną wszelkiej subtelności analogią dla komunizmu. Jasne, że echa tej metafory wciąż tam są, ale przynajmniej się nie narzucają.
Dałbym pierwsze 4/5 gwiazdek książce tego autora, ale musiał ją zakończyć w nagły, zupełnie WTFowy sposób. No musiał. Książka, której zakończenie sprawia, że starania, poświęcenie i w ogóle WSZYSTKIE działania bohaterów są bezsensowne i nic nie wnoszą. Bohaterowie tej książki nie mają żadnej sprawczości. Żadnej. Wydaje się, że będą ją mieli, ale zakończenie niweluje to wszystko.
Trzy gwiazdki zostają, bo to zdecydowanie najlepsza rzecz Zajdla, jaką dotychczas czytałem - chociaż pełna typowych dla niego wtrętów (i intelektualnej masturbacji "Jakiej ja to mądrej metafory nie wymyśliłem!") i w zasadzie napisana bez polotu. Ale przynajmniej wreszcie jest jakaś fabuła, która nie jest bezpośrednią i pozbawioną wszelkiej subtelności analogią dla komunizmu. Jasne, że echa tej metafory wciąż tam są, ale przynajmniej się nie narzucają.
December 13, 2024
4.5 🫶🏻 KOCHAM ZAJDLA
„A całe pokolenia ludzi wbiły sobie do głowy, że obca, wysoko rozwinięta cywilizacja musi w całości składać się z geniuszy. Zasugerowaliśmy się własnymi doświadczeniami. Kiedy przed inwazją próbowano pierwszych wypraw w Kosmos, wybierało się do tego najlepszych.
Nie zdążyliśmy osiągnąć tego stanu, kiedy praca na planetach innych ukladów staje się ciężką, niewdzięczną robotą i trzeba szukać chętnych nie tylko wśród uczonych..”
„A całe pokolenia ludzi wbiły sobie do głowy, że obca, wysoko rozwinięta cywilizacja musi w całości składać się z geniuszy. Zasugerowaliśmy się własnymi doświadczeniami. Kiedy przed inwazją próbowano pierwszych wypraw w Kosmos, wybierało się do tego najlepszych.
Nie zdążyliśmy osiągnąć tego stanu, kiedy praca na planetach innych ukladów staje się ciężką, niewdzięczną robotą i trzeba szukać chętnych nie tylko wśród uczonych..”
April 24, 2020
Czytanie Zajdla jest trochę jak słuchanie płyt Iron Maiden: na początku może się podobać, ale z czasem człowiek zaczyna rozumieć, że to jest wciąż ta sama melodia i ten sam styl. Zajdel, można powiedzieć, nie tyle pisał, co produkował powieści podobne do siebie, zawierające niemal identyczne wnioski na temat natury człowieka i funkcjonowania społeczeństw. "Wyjście z cienia" wnosi minimalny powiew świeżości, ale pewne rzeczy są niezmienne; proza Zajdla to powieści proste, raczej niewymagające, które są bliższe dzisiejszym standardom literatury dla young adults niż pełnokrwistym powieściom sci-fi czy political fiction. I może niekoniecznie jest to jednoznaczny zarzut - można te książki podsunąć przeciętnemu nastolatkowi (i to nawet jeszcze w podstawówce) bez obaw o to, że znajdzie tu coś niestosownego czy przerastającego jego kompetencje intelektualne. To może być rozgrzewka do czytania dobrej prozy, tak samo jak powieści Ćwieka czy Kossakowskiej mogą być wstępem do zainteresowania się dobrym fantasy (o ile komuś uda się do takiego dokopać przez ocean szlamu). Oczywiście jakoś refleksji Zajdla to wciąż inna liga niż u większości polskich autorów fantasy, ale z Lemem też nie ma go co porównywać.
Zakończenie w "Wyjściu z cienia" - jak zawsze u Zajdla - niedomaga i pisane jest na odwal, trochę deus ex machina. Ale to nic: ostatecznie historia, która do tego zakończenia prowadzi, też nie jest przesadnie wyrafinowana, a bohaterowie w dalszym ciągu nie mają osobowości. Bohaterowie męscy, rzecz jasna, bo w książkach Zajdla kobiet jako takich raczej nie ma - te nieliczne służą głównei do tego, żeby ładnie wyglądać lub podawać jajecznicę.
Ogólnie jeśli ktoś planuje się za Zajdla zabierać, a uważa się za czytelnika wymagającego, to można dać szansę "Limes Inferior" i EWENTUALNIE z rozpędu przeczytać "Paradyzję". Albo zrobić tak jak ja: czytać sobie wszystkie po kolei w tempie jednej książki na dzień (bo lektura jednej to parę godzin), traktować to jak zamiennik netfliksowego serialu albo kina rozrywkowego, nie oczekiwać zbyt wiele, nie przemęczać się.
Zakończenie w "Wyjściu z cienia" - jak zawsze u Zajdla - niedomaga i pisane jest na odwal, trochę deus ex machina. Ale to nic: ostatecznie historia, która do tego zakończenia prowadzi, też nie jest przesadnie wyrafinowana, a bohaterowie w dalszym ciągu nie mają osobowości. Bohaterowie męscy, rzecz jasna, bo w książkach Zajdla kobiet jako takich raczej nie ma - te nieliczne służą głównei do tego, żeby ładnie wyglądać lub podawać jajecznicę.
Ogólnie jeśli ktoś planuje się za Zajdla zabierać, a uważa się za czytelnika wymagającego, to można dać szansę "Limes Inferior" i EWENTUALNIE z rozpędu przeczytać "Paradyzję". Albo zrobić tak jak ja: czytać sobie wszystkie po kolei w tempie jednej książki na dzień (bo lektura jednej to parę godzin), traktować to jak zamiennik netfliksowego serialu albo kina rozrywkowego, nie oczekiwać zbyt wiele, nie przemęczać się.
February 22, 2022
I loved this book! This is one of the best sci-fi books I’ve read so far in 2022. I would highly recommend it to anyone who loves good sci-fi books of the ’70s and ’80s.
June 17, 2024
Świetne science fiction dla tych, którym łatwo jest się pogubić w nadmiarze informacji - odkrywamy świat przedstawiony wraz z głównym bohaterem, który wie o nim tyle, co i my - stopniowo i powoli. Cały koncept kosmicznych braci, przybyłych 'żeby pomóc', niesamowicie mi się spodobał, ale trzeba przyznać, że kierunek, w którym się on potoczył, był do przewidzenia.
Nie jestem w stanie stwierdzić, czy zakończenie mnie usatysfakcjonowało czy rozczarowało, ale wiem jedno - czuję ogromny niedosyt, dlaczego ta książka jest taka krótka?! Zajdel podsuwa pod nos masę możliwości, niektóre nawet sugeruje wprost poprzez swoich bohaterów, a jednak żadnej z nich nie wykorzystuje, przynajmniej nie do końca :((
Nie jestem w stanie stwierdzić, czy zakończenie mnie usatysfakcjonowało czy rozczarowało, ale wiem jedno - czuję ogromny niedosyt, dlaczego ta książka jest taka krótka?! Zajdel podsuwa pod nos masę możliwości, niektóre nawet sugeruje wprost poprzez swoich bohaterów, a jednak żadnej z nich nie wykorzystuje, przynajmniej nie do końca :((
July 18, 2025
4.5 ⭐️
Pan Zajdel nie zawodzi, krótka, ale poruszająca książka o zniewoleniu ukrytym pod pozorami opieki. Pokazuje, jak łatwo można stracić wolność i jak ważne jest myślenie samodzielne. Skłania do refleksji i zostaje w głowie.
Pan Zajdel nie zawodzi, krótka, ale poruszająca książka o zniewoleniu ukrytym pod pozorami opieki. Pokazuje, jak łatwo można stracić wolność i jak ważne jest myślenie samodzielne. Skłania do refleksji i zostaje w głowie.
March 18, 2024
Książka chociaż napisana 46 lat temu nie zestarzała się i nawet dziś czyta się ją bardzo dobrze. Pan Zajdel celnie podkreśla naszą ludzką chęć poznania nieznanego oraz to jak dla nas ważna jest wolność. Również muszę napisać jak mądrze jest to napisana książka - w tej "utopijnej" wersji historii od razu dopatrujemy się alegorii do historii Polski za czasów komunistycznych i jej idee. Jak dla mnie ta książka powinna być obowiązkową lekturą dla wszystkich - każdy czytelnik wyciągnie z niej dużo.
"Wyjście z cienia" to dla nie 5/5 - książka, która zachwyciła mnie w całości.
P.S. Do wydawnictwa superNOWA - ale wiecie, że żyjemy w XXI wieku co nie? Może czas najwyższy trochę podrasować okładkę książki :P
"Wyjście z cienia" to dla nie 5/5 - książka, która zachwyciła mnie w całości.
P.S. Do wydawnictwa superNOWA - ale wiecie, że żyjemy w XXI wieku co nie? Może czas najwyższy trochę podrasować okładkę książki :P
March 15, 2021
To nie jest najlepsza książka Zajdla. Co dziwne, wydana po świetnych Limes Inferior i Cylinder.. a pozostawia pewien niesmak spowodowany nieco ironicznym i prześmiewczym spojrzeniem na ludzkość i naiwność naszego gatunku (aż do przesady). Przyzwyczaiłem się do poważnego spojrzenia przez Zajdla, a tutaj nie wiemy, czy chce reakcji skutkującej śmiechem czytalnika czy raczej zamyśleniem. Suma summarum nie wychodzi nic z obu, i pozostawia nas z kawałem ciekawego, ale bez głębszych przemyśleń i czegoś wartego zapamiętania, czytadła.
Polecam na początek z Zajdlem bądź po prostu tym, co lubią jego wizje przyszłości i styl. Fani mogą poczuć się rozczarowani.
Polecam na początek z Zajdlem bądź po prostu tym, co lubią jego wizje przyszłości i styl. Fani mogą poczuć się rozczarowani.
December 16, 2016
Polityczne sy-fy, bardzo fajnie zorganizowane w metaforę niedalekiej historii naszego kraju. Bardzo podobał mi się system tego świata i owadzie odniesienia. Szkoda jedynie, że bohaterowie mimo zakrojonych na sporą skalę starań, koniec końców nie wiele mają do powiedzenia względem faktycznych przebiegów wydarzeń, ale może to być kolejny komentarz polityczny autora :)
Read
February 11, 2025Naprawdę mi się podobała! Chyba jeszcze nie spotkałam się z sci-fi, w którym dyskutuje się o tym, że najeźdźca z kosmosu może nie być mądrzejszy od człowieka. Bardzo doceniłam to spostrzeżenie – przecież każdy gatunek ma istoty mądrzejsze i głupsze, w końcu nie każdy człowiek jest w stanie zbudować np. rakietę. Czemu więc wszyscy Proksowie mają cechować się wysoką inteligencją?
Podobały mi się również zniknięcie Proksów i rozdział poświęcony sytuacji z ich perspektywy. Byłam ciekawa wyglądu i tajemnic ich gatunku, ale nie przeszkadza mi, że pozostało to niewyjaśnione.
„Wyjście z cienia” bardzo ciekawie ukazuje, jak gatunek może zniewolić się sam w strachu przed domniemanym niebezpieczeństwem.
Jedyne, czego mi brakowało, to rozszerzenie wątku dotyczącego ludzi zniewolonych: od tego zaczyna się książka, a potem właściwie nie ma nic o kwadratach specjalnych. Rozumiem, że Proksowie potrzebowali pracowników do ładowania materiałów do rakiet, ale o ich sytuacji było według mnie zdecydowanie za mało.
Mimo tego bardzo polecam razem z posłowiem Marka Oramusa.
Podobały mi się również zniknięcie Proksów i rozdział poświęcony sytuacji z ich perspektywy. Byłam ciekawa wyglądu i tajemnic ich gatunku, ale nie przeszkadza mi, że pozostało to niewyjaśnione.
„Wyjście z cienia” bardzo ciekawie ukazuje, jak gatunek może zniewolić się sam w strachu przed domniemanym niebezpieczeństwem.
Jedyne, czego mi brakowało, to rozszerzenie wątku dotyczącego ludzi zniewolonych: od tego zaczyna się książka, a potem właściwie nie ma nic o kwadratach specjalnych. Rozumiem, że Proksowie potrzebowali pracowników do ładowania materiałów do rakiet, ale o ich sytuacji było według mnie zdecydowanie za mało.
Mimo tego bardzo polecam razem z posłowiem Marka Oramusa.
July 26, 2024
Jakiś czas temu miałam styczność z autorem poprzez "Paradyzję". Tamta książka bardzo mi się spodobała, więc teraz nadrabiam zaległości sięgając po "Wyjście z cienia".
Ogólny szablon jest mi bardzo znajomy - mamy jakieś miejsce (tutaj akurat Ziemia), ludność żyje w dostatku oraz spokoju, a to co było dawniej jest bliskie zapomnienia. Ziemię obserwują bacznie przedstawiciele Proximy Centaura, a statki kosmiczne krążą nad planetą, pilnując, by nic ludności nie zaatakowało. Jakby zaczęło się coś dziać niepokojącego to oczywiście dojdzie do potrzebnej interwencji.
Znalazłam mnóstwo elementów wspólnych, które pojawiły się w "Paradyzji", ale równocześnie to było nowe, nietuzinkowe spojrzenie. Oczywiście zrozumiałym jest co autor chciał między wierszami przekazać czytelnikowi, więc domyślam się jak ta historia miała silny wydźwięk, na początku lat 80-tych, kiedy została opublikowana. Jednak zdecydowanie bardziej przypadła mi do gustu "Paradyzja".
Zostawiam 3 gwiazdki.
Ogólny szablon jest mi bardzo znajomy - mamy jakieś miejsce (tutaj akurat Ziemia), ludność żyje w dostatku oraz spokoju, a to co było dawniej jest bliskie zapomnienia. Ziemię obserwują bacznie przedstawiciele Proximy Centaura, a statki kosmiczne krążą nad planetą, pilnując, by nic ludności nie zaatakowało. Jakby zaczęło się coś dziać niepokojącego to oczywiście dojdzie do potrzebnej interwencji.
Znalazłam mnóstwo elementów wspólnych, które pojawiły się w "Paradyzji", ale równocześnie to było nowe, nietuzinkowe spojrzenie. Oczywiście zrozumiałym jest co autor chciał między wierszami przekazać czytelnikowi, więc domyślam się jak ta historia miała silny wydźwięk, na początku lat 80-tych, kiedy została opublikowana. Jednak zdecydowanie bardziej przypadła mi do gustu "Paradyzja".
Zostawiam 3 gwiazdki.
October 5, 2024
W moim rankingu na razie jest na miejscu drugim książek Zajdla, bardzo mi się podobała, przyjemna, ciekawa, króciutka. Ideowo nic nowego, ale nie spodziewałam się jakichś oryginalnych przemyśleń. Wiadomo minus na brak kobiet (babcia slayed tho).
February 7, 2025
3.8
bardzo dobre
bardzo dobre
September 7, 2025
Świetna rzecz. Mimo że powieść SF to pisana z myślą o młodzieży, więc jest bardzo łatwa w odbiorze a jednocześnie przekazuje prawdziwy i tym samym bardzo niepokojący obraz naszej cywilizacji
November 19, 2024
Orwell, Lem i mrówki 🐜
November 3, 2024
utwierdziłam się w przekonaniu, że nie lubię sci-fi
Displaying 1 - 30 of 294 reviews