Eski Sokak - Seçme Şiirler

Doğan Kardeş Seçme Şiirler

by Behçet Necatigil

Küçük ahşap bir dizi evlerdi
On yıl önce o sokak.
Sonra geniş caddelere çıktık
Apartıman - - sizden uzak.

Genres: Poetry, Turkish Literature, Turkish

128 pages, Paperback

First published May 1, 2008

About the author

Behçet Necatigil, 16 Nisan 1916'da İstanbul'da doğdu. Kastamonulu Babası Necati Efendi, annesi Bedriye Hanım’dır. Hasta olan annesi, şair henüz iki yaşındayken vefat etti.
1936'da Kabataş Erkek Lisesi'nin edebiyat bölümünden birincilikle mezun oldu.İstanbul Yüksek Öğretmen okulu ve edebiyat bölümünden mezun oldu. Kars'ta, Zonguldak'ta, Kabataş Erkek Lisesi'nde ve İstanbul Eğitim Fakültesi'nde edebiyat öğretmenliği yaptı. Kabataş Erkek Lisesi'nde Demir Özlü, Hilmi Yavuz gibi yazar ve şairlerin öğretmeni oldu.
İlk şiiri, lise öğrencisi olduğu yıllarda Varlık Dergisi'nde çıktı. O tarihten ölümüne kadar hep eserler verdi. Şiirlerinde evler, aile, çevre, aşk, bunalım, hastalık, yalnızlık ve ölüm temalarını işledi. Eski ve yeni kelimeleri ustaca şiirine yerleştirdi. Sağlam ve tutarlı bir şiir dünyası oldu.
Şiir kitapları dışında, düz yazılarını topladığı Bile/Yazdı adlı eseri de bulunmaktadır. Almancadan çeviriler yapan Necatigil, radyo oyunları da yazmıştır. Bu alandaki çalışmalarını; Yıldızlara Bakmak (1965), Gece Alevi (1967), Üç Turunçlar (1970), Pencere (1975) kitaplarında topladı.
Ailesi ölümünden sonra, Necatigil Şiir Ödülü'nü her yıl verilmek üzere oluşturdu. Ayrıca Kabataş Erkek Lisesi 3 Fen-F sınıfına Behçet Necatigil Dersliği adı verildi.
Behçet Necatigil, 16 Nisan 1916'da İstanbul'da doğdu. Kastamonulu Babası Necati Efendi, annesi Bedriye Hanım’dır. Hasta olan annesi, şair henüz iki yaşındayken vefat etti.
Babasının işleri nedeniyle İstanbul’dan babasının memleketi Kastamonu’ya dönüş yaşandı. Orada hastalandı şair ve yeniden İstanbul’a döndüler. 1931 yılında Kabataş Lisesi’ne orta ikinci sınıftan başladı ve 1936'da okulun edebiyat bölümünden birincilikle mezun oldu.
İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu’nu 1940 yılında bitirdi. Kars Lisesi’nde başladığı edebiyat öğretmenliğini, İstanbul Eğitim Enstitüsü’nde 1972 de emekli olarak sona erdirdi. 13 Aralık 1979 tarihinde ölüm kapısını çalana kadar emeklilik günlerini evinde edebiyatla yoğunlaşarak, çalışarak geçirdi. Ölümle dalga geçmesini de bilmişti şair:
"Uzayacağa benzer,
Tutuştuğumuz lades.
İşi gücü bırakıp
Mezarlığa nazır
Bir eve taşındım
Ölüm, sen beni aldatamazsın,
Aklımda!"
İlk şiiri 1935 yılında Varlık Dergisi’nde çıktı. Kastamonu’da edebiyat öğretmeni 1930 yılında Necatigil’in okul defterine şu notu düşmüştü: "Yarının iyi bir kalemine sahipsin. Boş durma, oku!" O çocuk ileride "her aşktan geriye kaç şiir kalır, ona bakalım!" diyerek aşkı şiirle sorgulayacak güçte bir şair olacaktır.
Yazın dünyasında çok çeşitli eserler verdi. Şiir başta olmak üzere, tiyatro oyunları, radyo tiyatroları yazdı. “Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü” (1960) ve 220 Türk yazarından 750 roman, hikâye kitabı ve oyunun konu özetlerini veren “Edebiyatımızda Eserler Sözlüğü” (1979) gibi edebi bilim dünyasına eserler kazandırdı. Çeviri çalışmalarını Almanca dilinden gerçekleştirdi. Birçok ödül aldı; birçok kitabı yayımlandı.
Beşiktaş Camgöz Sokağı'ndaki 22 numaralı ahşap evde yaşadı önce ailesiyle. Camgöz Sokağı'nın adı artık "Behçet Necatigil Sokağı"dır. 1964 yılında yine Beşiktaş'ta, Nüzhetiye Caddesi üzerindeki Deniz Apartmanı'nın bir dairesini satın alarak oraya taşındılar. Necatigil, ölümüne dek bu apartmanın 23 numaralı dairesinde yaşadı.
Bir yazıda kullanmak üzere ajandama bir not almışım: “Yazar önce odasından çıkar, sonra evinden, sonra şehrinden, sonra ülkesinden; yazarken olgunlaşır, yoğunlaşır, esrir, yetkinleşir. Önce ülkesine döner, sonra şehrine sonra evine, sonra odasına.” Bu söylem sanki Behçet Necatigil’i anlatıyor. Evine, odasına dünyayı, evreni sığdıran bir şairdir o. Öğrencilik ve öğretmenlik yılları yani yaşamı eviyle okul arasında geçti. Çok sınırlı sayıda dostu olan Behçet Necatigil’in odası Hilmi Yavuz’un deyişiyle dünyadan büyüktür. Yalın ve dingin bir yaşamın içinde düşünsel ve dilsel fırtınalar vardır.
Necatigil kalabalıklara karışmayan özgün yaşamıyla varoluş felsefesinin biricik yaratıcı insan tanımlamasına çok uygun bir yaşam sürdü. Şiire felsefeyi yedirdi

Reviews

[alper · Rating 4 out of 5]

"Behçet Necatigil Sk. Türkali Mah., 34357 Beşiktaş/İstanbul" adresinin izi yine kendi şiirlerinde. Büyük ihtimalle Sunay Akın bir kitabında ya da gösterisinde anlatıyordur. :) Ama ben kısaca şiirleri üzerinden elde ettiğim bulguları (+ kısa bir googlelama) paylaşmakla yetineceğim.

Önce "Adım" şiiri:

Adım neye verilir
Evlere - - ilerde
Kalmaz böyle evler
Boşlukta şiirlere verilir.

Adım nereye verilir
Sapa sokak kenar bir mahallede
Bana benzer
İyidir.

Adım kimlere verilir
Yok erkek evladım
Bu soy benimle biter
Geçmişlere verilir.

Üzerine "Meddah İsmet"e imrenişi:

Meddah İsmet
1851 - 1914
Ünlü meddah ve ortaoyuncusu
Camcı esnafındandı
Ölümünden sonra
Beşiktaş’ta bir sokağa
Adı verildi

Ben de ona benzesem
Dipnot bir kitapta:
Behçet Necatigil
Doğum ölüm yılları
Şair, radyo oyunları yazarı
Öğretmendi
Ölümünden sonra
Beşiktaş’ta bir sokağa
Adı verildi.

Ve neticesi:



(Haritayı da şuraya bıraktım)

Çok güzel bir jest olmuş, görünce çok sevindim. :)

"1960 yılına gelindiğinde Necatigil, öğretmenlik yaptığı Kabataş Lisesi’nden 1972’de emekli olana kadar çalışacağı Çapa Eğitim Enstitüsü’ne tayin edilir. 1964 ise aile için belki de bir dönümdür: “Eski Sokak”tan ayrılırlar. Necatigil’in kendi deyişiyle ‘apartmana terfi ederler’. Yıllar süren çalışmalardan, didinmelerden sonra biriktirilen paralarla yine Beşiktaş’ta bu sefer Nüzhetiye Caddesi’nde Deniz Apartmanı’nın bir dairesi satın alınır.
Necatigil, 1960 yılında ‘eski sokak’tan taşınmak zorunda kalmış olsa da bugün ismiyle orada yaşıyor: Şairin, 10 yıl boyunca oturduğu Camgöz Sokak’a dostlarının çabasıyla 1987 yılında “Behçet Necatigil Sokağı” adı verilir." (kaynak milliyet ama 2009)


Niyetim sadece FİLİGRAN şiirini paylaşmaktı. :)

FİLİGRAN

Kimi kâğıtlar
Aydınlığa tutsanız
Çizgi, resim, bir şekil.
Ya da gizli mürekkeple yazılmış
Boş görünen sayfa
Okunur ısıya yaklaştırınca.

Kimi şiirler
Okunur arkasında
Kendi ateşiniz varsa.

🔥🔥🔥🔥🔥

[NAMIK SOMEL · Rating 5 out of 5]

Çok güzel bir seçki.
Şairin bir çok güzel şiirini bir arada bulabileceğiniz bir başucu kitabı.
Tavsiyemdir.


Çocuklar

Çarşılarda bir şey
Biz pek aramazdık çocuklar olmasaydı.
Kasaplarda manavlarda bazı yorgun kadınlar
Hep de tenha saatleri seçerler
Sonra yavaş bir sesle
Çocuk için hasta kaç gündür yemiyor
Biraz et biraz meyve isterler.
Sevdiği bir reçeli gün aşırı yalnız ona
Kaşıklarla beraber büyür bir üzüntü
Yağların şekerlerin çayların
Uykularda bile bitiyorsa
Annelere düşündürdüğü
İnsanlara tezgahlara kağıtlara kolaydı
Biz bu kadar eğilmezdik çocuklar olmasaydı.
Behçet Necatigil

[GÜLGÜN]

“Şu dünyada insanca yaşamak da yoksa, ne kalıyor geriye yüzyıllardan?”

[Sena Nur Işık · Rating 5 out of 5]

Çok fazla şair okumaya çalışıp, hepsine bakıyorum. Şairlerinin birbirine benzer yanları, ya da şiirlerin benzerliklerini görürdüm. Ama Necatigil çok özgün bir şair. Şiirleri çok has ve onu başka şairlere benzetemedim. Tüm şiirleri Sadece kendisi!!

[Oguz Akturk · Rating 4 out of 5]

YouTube kanalımda Eski Sokak kitabını önerip en sevdiğim şiirlerden bahsettim:
https://youtu.be/ZHFew7sBSeE

Mimar Sinan'ın çıraklık, kalfalık, ustalık seviyelerine benzer olarak Necatigil'in şiir tarzının gurbet, hasret ve hikmet dönemleriyle gelişimini öğrenebilmek için eşsiz şiirler barındıran bir kitap.

[G. İlke · Rating 4 out of 5]

Her ne kadar kafiye insanı olsam da, bu şiirleri pek sevemedim ben. Bay Necatigil büyük şair, elbette! Ama en azından seçme şiirlerinin yer aldığı Yapı Kredi Yayınları basımı bu kitap, şairin en sevilen ve en bilinen birkaç şiiri dışında vasatî şiirleriyle doluydu. Yine de antolojisini okumaya vakit ayıramayanlara bir seçenek sunduğu için tercih sebebidir, tavsiyedir. =)

[Hacı Demir · Rating 5 out of 5]

Kitabın Adı: Eski Sokak
Kitabın Yazarı: Behçet Necatigil
Tür: Şiir

Behçet Necatigil'in Sevgilerde şiir kitabından sonra okuduğum ikinci kitabı.

Türk şair, öğretmen ve çevirmen olan modern Türk şiirinin önde gelen şairlerinden biri olan Behçet Necatigil, ESKİ SOKAK kitabının şiirlerinde: Kentleşme, sanayileşme, modernleşme, uygarlık konularını ele alan ve bunların birey üzerindeki olumsuz sonuçlarını yansıtan Behçet Necatigil, yaşadığı sosyal ortamın etkilerini gözler önüne serer. Yakın mesafede toplum hayatını, sorunlarını ele alırken şiirlerinin arka planına bölünmüş, ilişkilerde dağılmış bireyi yerleştirir. Genelden özele varan bir dizelerde büyük şehir yaşantısının ve baskısının bireyi içine hapseden görüntülerini açıklar.

[Deniz Balcı · Rating 5 out of 5]

Ben Behçet Necatigil'e lise yıllarımdan itibaren süregelen, nedensiz bir önyargıyla bakıyordum. Bu yüzden tadımlık niyetine bu kitabı ile başlangıç yapmak istedim ve daha önce okumadığım için pişmanlık duydum.

Şair sevmek insanın kendi sesini bulması gibi bir şey benim için. Çok anlamam şiir işinden ancak okuduğum şeyin zihnimde ve kalbimde yarattığı çalkalanmayı esas alırım. Bu biçimle de oluşabilir; içerikle de. Behçet Necatigil'de ikisi de var. Hem de çok naif, çok derin. Az söz çok mana. Necatigil'e şairler üç burçtan geçermiş: Gurbet, hasret ve hikmet. O şüphesiz hikmet burcunda yazdıklarını daha çok sahiplenmiş, fakat ben gurbet burcunda yazdıklarını çok beğendim. Kendi sesini ararken yazmış olduğu şiirlerde, ben daha çok kendi sesimi buldum. Bu belki benim amatör bir şiir okuyucusu olmamdan kaynaklanıyor olabilir. Fakat şairin bütün eserlerini kronolojik olarak zaman içerisinde okumak istiyorum. İnsanın bir şairi sevmesi zor şey zira. Bulunca kaybetmemek gerek.

[Gözde · Rating 4 out of 5]

“Bence her şair, şiir hayatı boyunca, üç burçtan: Gurbet, hasret ve hikmet burçlarından geçiyor.”

Gece ve Yas

Bir köşeye büzülüp
Böyle susmazdım ama
Kapılardan süzülüp
Gece doldu odama.

Bir yağmur ince ince
Çarpıyor şimdi cama
Hasret kaldım sevince
Korku yüzümde yama.

Dalarken gözümde yaş
Ben böyle sonsuz gama
Artıyor yavaş yavaş
Damlardaki ağlama.

-

Kabul Günü

Biliyorum saadet
Bu dünyada gelmez,
Ölümü bekliyorum.

-

Kördüğüm

Seni iş başında sırtına geçirdiğin
Siyah gömleğinle seviyorum.
Yanına çekinmeden giriyorum,
Arkadaşların beni tanıyorlar.

Bazen haftalarca yokum ortada
Aklına binbir şey geliyor
Acaba başkalarıyla mı geziyor
O güzel gözlerini saran tasada
Böyle üzüntüler var, biliyorum.

Ama, boşuna bu kuruntun
Küçük bir memurum ona bakarsan,
Aldığım ne, eğlencelerim olsun.

Ölüsünü göstermeyen cins kediler gibi uzağında
Hayalimde bir ufacık yuva kuruyorum.
Sonra yaşamak zorluğu geliyor akla
- Dikkat, kapılma aşka.. diyen sesler duyuyorum.

Bu kaygılı günlerimde bir zaman
Sana görünmemeyi yerinde buluyorum.
Orda burda, tek başıma, perişan
Dolaşıp duruyorum.

[Ece Naz · Rating 3 out of 5]

“Yıldızlar (21)
…
biraz sabır, küçük çocuk, biraz sabır.
ama, Allahın koyduğu yerde,
yıldızlar daima yalnızdır.”

“Kördüğüm (16)
…
ölüsünü göstermeyen cins kediler gibi uzağında
hayalimde ufacık bir yuva kuruyorum.
sonra yaşamak zorluğu geliyor akla
-dikkat kapılma aşka…diyen sesler duyuyorum
…”

“Kabul Günü (14)

biliyorum saadet
bana dünyada gelmez,
ölümü bekliyorum.”

“Arada (57)

her şey araya giriyor, aradan çıkıyor
arada çocuklar doğuyor, büyüyor, yürüyor
arada evlenmeler, ölümler duruyor
arada yaz kış bahar, dünya dönüyor
…”

“Yorum Korkusu (59)
…
ne gitmek geçebilir aklımdan
be de git demek.
eli kolu bağlı ben, ağzı dili bağlı
yaşa yorum
sevin emi yorum.”

“Peygamberler (118)
…
katlanmak babında
her iyi şair
de biraz peygamberdir.”

[Cem Yüksel · Rating 3 out of 5]

Kitabın akışı içinde Necatigil’in bir şairin şiir yaşamında geçtiğini söylediği 3 burçtan izleri hissetmek mümkün. Gurbet, hasret ve hikmet. Ona göre , gurbet bir arayış , başka şairlerin etkisi iken, hasret kendi şiirini özlemek , gurbette oyalanmak istememektir. Hikmet ise aslında anlamaktır. Dünyayı , çevreyi değiştirmenin , özlemleri gerçekleştirmenin zorluğunu anlamak. Şiir bu dönemde yoğunlaşır, az kelime ile korunur, anlam kapanır, simgeler artar. Güzel söylemiş hayata dair:

O şimdi kitaplarda bir isim , bir soyadı
Bir parantez içinde doğum, ölüm yılları
...
Parantezin içindeki çizgi
Ne varsa orada
Ümidi , korkusu , gözyaşı, sevinci
...
(Kitaplarda Ölmek şiirinden)

[Yeliz Bulduk · Rating 5 out of 5]

Beşiktaş sokaklarında henüz koşup oynarken aşk ile tanışıp, ilk aşkımın kapısına bırakıp kaçtığım kitaptır. Kalbim çarpa çarpa eve koşarken yaşım 14 cesaretim ve utangaçlığım hep yanımdaydı. Bir Behçet Necatigil kitabı hayatım boyunca hep sol tarafımda taşımaktan mutlu olacağım anılarımın başlangıcı oldu. İyi ki oldu.
O gün ki on dörtlük Yeliz neden bu kitabı seçti diye sorarsanız.
Kördüğüm şiirindeki şu dizeler gülümsüyor bana ;
Ölüsünü göstermeyen cins kediler gibi uzağında
Hayalimde ufacık bir yuva kuruyorum
Sonra yaşamak zorluğu geliyor akla
-Dikkat, kapılma aşka… diyen sesler duyuyorum.

Böyle bir çocuklukla denize aşkımı ilan ediyorum.

[Kadir Kılıç · Rating 5 out of 5]

Genelde şairlerin varsa "Bütün Şiirleri" baskılarını okurdum ama en son okuduğum iki şairi bu yüzden sevemediğim için artık varsa "Seçme Şiirleri"ni okumayı planlıyorum. Buna da bu kitapdan sonra karar verdim.

Behçet Necatigil uzun zamandır okumak istediğim bir şairdi, iyi ki bu zamana kadar bekletmişim, tüm sıkıntılarımı alıp götürdü. Bu kitapta yer alan şiirlerinin neredeyse tamamını beğendim. Özellikle de evler isimli şiirlerini sevdim. Necatigil'in şairlik yönünü beğendim, bundan sonra düzyazılarını okumayı düşünüyorum eğer yazarlığını da beğenirsem tüm külliyatını okurum.

[Gökhan Gürbilek · Rating 5 out of 5]

Bu derlemedeki çoğu şiiri beğendim. Behçet Necatigil'in dili ilk şiirlerinde çok yalın, tek okumada anlaşılıyor, ama bu kötü demek değil. İnadına çok güzel şiirleri de var böyle olan. Sonradan yazdığı şiirler daha sembolik ifadeler içeriyor. Hatta şiirde yeni bir biçim de deniyor: Kare şiir. Dili, biçimi nasıl olursa olsun, bazı şiirleri yeterince dokunuyor.

[Rabia · Rating 3 out of 5]

bilemiyorum belkide şiirlerle çok aram olmadığı içindir, pek bana hitap etmedi. okudum ve altını çizdiğim çok yer olmasına rağmen sanırım şiir okurken keyif almak için doğru şairi aramaya devam etmeliyim.

[sena sağlam · Rating 4 out of 5]

beklediğimden çok daha modern şiirlerle dolu bir kitaptı, harika bir seçki olmuş, sonsözde son dönemlerde yazdığı şiirler için "bir deniz fenerinin tek odaktan yaydığı ve nesnenin her türlü yanlarını görünümlerini gösteren ışın demetleri" ne benzetmesi ayrıca çok ilginç bir detay.

[ŞAH-I MİHRİ · Rating 5 out of 5]

Hayat dediğin şey: Adı, soyadı, açılır parantez, doğduğu yıl, çizgi, öldüğü yıl, kapanır parantez. Bitti.

[Merve · Rating 5 out of 5]

Okuduğum ilk şiir kitabı olarak çok iyi bir seçim yapmışım! Behçet Necatigil çok bizden bir şair dili de kolay anlaşılıyor. Tavsiye edilir!

[Bihter İyidir · Rating 2 out of 5]

Pek hitap etmedi bana, bir iki şiirin hatırınadır bu puan da. Hayata baktığı yeri pek sevemedim belki de.

[Büşra · Rating 4 out of 5]

Şu dünyada insanca yasamak da yoksa
Ne kalıyor geriye yüzyıllardan?

[serin · Rating 3 out of 5]

senle tanismamiz henuz baslamadi kucuk muharrir.

[Ebrunur Atlı · Rating 4 out of 5]

Bazı şiirleri şu an ki durumumu o kadar güzel anlattı ki... Bazı şiirleri ise benlik değildi

[Fuat Gökçe · Rating 1 out of 5]

Hiç beğenmedim ya. Evi, evdeki nesneleri tema almak kendine has olabilir ama iyi olacak diye bir şey yok.

[Sude Özer · Rating 3 out of 5]

~Eski Sokak, Behçet Necatigil~

📘Eski Sokak, başlarını sevdiğim ama sonlarına doğru pek de beğenmediğim bir kitap oldu. Şiir türünde herkesin düşünceleri ve beğenileri farklı olduğundan pek fazla bir şey diyemeyeceğim. Birkaç şiir bence gayet güzeldi. Hikaye gibi ve belirli mesajlarla yazılmıştı. Okusanız da okumasanız da pek bir şeyin fark etmeyeceği bir kitap olduğunu düşünüyorum...

[Reyhan Vahapoglu · Rating 5 out of 5]

Yıldızlar

Seni karanlıkta yatırıyorlar
Korkuyorsun geceden
Bakıp bakıp pencereden
Yatağına sokuluyorsun.
Ben hep eski yerimdeyim biliyorsun
Hava açık olduğu zamanlar
Beni seyrediyor, seviniyorsun.
An ne olurdu ben de
Sana göründüğüm şekilde
Odana gelseydim.
Ateş böcekleri gibi
Küçücük avucunda
Yanıp yanıp sönseydim.
Seneler geçip gider, büyürsün.
Bir gün olur, hepsi biter
Endişeler, o çocuk üzüntün
Hepsi biter.
Aydınlanır senin için geceler, güneş gibi görünürsün.
Biraz sabır, küçük çocuk, biraz sabır!
Ama Allah`ın koyduğu yerde
Yıldızlar daima yalnızdır.
-Behçet NECATİGİL

[crimson · Rating 2 out of 5]

Kimi kağıtlar
Aydınlığa tutsanız
Çizgi, resim, bir şekil.
Ya da gizli mürekkeple yazılmış
Boş görünen sayfa
Okunur ısıya yaklaştırınca.

Kimi şiirler
Okunur arkasında
Kendi ateşiniz varsa.