Monsieur Songe

by Robert Pinget

stories, tr Barbara Wright

Genres: France, French Literature, Fiction

200 pages, Paperback

First published January 1, 1982

About the author

Robert Pinget was a Swiss-born French novelist and playwright associated with the nouveau roman movement.

After completing his law studies and working as a lawyer for a year, he moved to Paris in 1946 to study at the Ecole des Beaux-Arts.

In 1951, he published his first novel Entre Fantoine et Agapa. After publishing two other novels, but then having his fourth rejected by Gallimard, Pinget was recommended by Alain Robbe-Grillet and Samuel Beckett to Jérôme Lindon, head of Éditions de Minuit, where he subsequently published Graal flibuste in 1956. Éditions de Minuit became his main publisher.

Scholars and critics have often associated his work with that of his friend Samuel Beckett, who he met in 1955.

(from Wikipedia)

Reviews

[sAmAnE · Rating 3 out of 5]

در مقدمه‌ی کتاب نوشته شده که این کتاب از زبان سکم شخص، به نوعی واقع‌نگاری زندگی خود نویسنده هست. مردی به نام آقای رؤیا که بازنشسته شده و حالا برای دوری از ملال به نوشتن روی آورده، خازرات روزانه را می‌نویسد، مهمانی می‌گیرد و تلاش می‌کند از این فرصت باقی‌مانده‌ی زندگی بیشترین بهره‌برداری را کند.
.
آقای رؤیا می‌گوید بزرگترین مشکلی که هنگام نوشتن یادداشت‌های روزانه داری این است که بتوانی از یاد ببری که برای دیگران نمی‌نویسی... به عبارت دیگر از یاد نبری که تنها برای خودت می‌نویسی...

[Momčilo Žunić]

Pripovedanje dosade. Koliko pisaca bi se smelo upustiti u takvo neminovno samouništenje i preživeti ga zajedno sa čitaocem?!

Rober Penže, kojeg, između ostalog, zavode i pod "nouveau roman" - a malo eksperimentalnosti nikad nije na odmet! - upravo narativizovanjem trenut(a)ka ili dana (sa ili bez postakcenatske dužine, kako vam drago!) koji se oteže/otežu poput sline (bez brige, i sam znam da sam kriv za ovu komparaciju!) nonšalantno otvara svoje romanče. Prema tome/samome meni, ulazno poglavlje komotno i izravno se baš tako moglo i zvati, ali ja nisam Pisac - Bože vas sačuvaj!😀 - jer bih na ispitu ovog razmlačeno sadašnjeg neumitno propao!

Da. Ne postoji toliko pisaca koji ovako zabavno prikazuju dokolicu penzionera-neženje-usamljenika-malograđanina. (Sva sreća pa od domaćeg soja imamo Moču Milankova, da ne potežem Desnicu za svaku sitnicu!) Dokolicu intenziviranu putem zaboravnosti i pripovednog kaprica koja čitaoca lišava Sonžove prošlosti. Nema, dakle, analepsi, nema prustovskog sondiranja u sećanje, već samo i jedino ogoljeno sada! (*Krenuti od dosade, a lišiti se reminiscentnog, znači da su pred samoubistveni skok pored 50kg na leđima na rukama stavljeni i okovi, n'est-ce pas!) Dokolicu, koja uz inertnost, amnezičnost, samovoljnost kao i Sonžovu sebe-upućenost, pored svega toga, ostavlja bez previše društva (**uglavnom!), bez  potomstva (***u potpunosti!) i bez prolepsi - razume se, jer jedina budućnost koja ga zanima jeste ona koja dolazi sada. (****Dodajemo okove i na noge, d'accord!)

Stoga nam i ostaje trenutak sada-tik i trenutak sada-tak - apartni "sving bez sadržaja" - koji gosa Sonž grčevito proslavlja rastežući ga, dok se tokom rasklaćivanja razvija zaboravnost junaka. Dabome, i da mu je dato sećanje, šta je to što bi vredelo zapamtiti za vreme dosađivanja, jer smor je, hraneći se sobom, ispražnjen od bilo kog drugog oseća(n)ja, a baš to bi, prema naslovnom ne-osećajnom junaku, bila najvažnija komponenta sećanja.(*****Sada se već davimo!)

Penžeovo delce, uz svu nesadržajnost sadašnje mo(nu)mentalnosti, predstavlja veselo intoniranu - a duhovitost mu je zaista besprekorna, ponekad i od one trepni i propustićeš sorte! - pripremu za umiranje. Postoji čitav skup (in)diskretnih rečenica ("Ništa vam tako kao rodni kraj ne može vratiti ukus smrti." Dans ta face! Nisu li to Šćepanovićeva "Usta puna zemlje"!), motiva i korelirajućih sadržaja u prilog smrtovnosti. Demencija (sjajan doprinos njenom nepropovedanju su amnezična preinačenja gde sestričina pri kraju postaje sestrić, a kućnoj pomoćnici Soziji negde se zagubi ime!) i tromost i Sonžovo ulenjivanje (od čega li?!). Tu je toplotni udar i nešto što bi se narkolepsijom moglo zvati. Eto je jaka tanatološka žica u zabeleškama ovog "dnevničara" (a Sonž vodi dnevnik hromih trenutaka!): recimo kada tokom razgovora sa sestričinom lagodno pominje male odsutnosti koje su lagana priprema za onu najveću Odsutnost, pa onda demonstrativno napusti prostoriju. S mesta se nisam pomerio, ali tu više nisam, rekao bi pjesnik! Tu je okupljanje gerijatrije i bratanaca za žurezu (sjajan tulum-sjajne zvanice! 🤣). Tu su odlasci i povraci na pijac sa praznom korpom, ne bi li ga meštani primetili i zapamtili. A baš nekako TU se i ne slažem sa predgovoračicom koja smatra da u Sonža (i junaka i romana) "ni pomena nema o smrti"! Oh là là, ima je ihahaj, samo je monsieur Songe iznenađujućim strategijama prevazilazi. I tu spadaju okovi, stena puca, dub se lama, a onih 50 kila očas posla postaju šlauf, čisto za slučaj da čitalac ne želi sam da izroni! Zato sam vas ovde oslobodio zagrade i zvezdica...

Jer, ukoliko temeljno razdrobimo vreme, zec nikada neće sustići kornjaču. Jer, kada smo dovoljno (sic!) dementni, eto nas u sadašnjici iznova i iznova, iznova i iznova. Sonžujemo! A šta ćemo sa smrću? Ako dovoljno dugo zaboravimo na nju, pa i ona će dovoljno dugo zaboraviti na nas. Barem toliko. Onoliko koliko je i dovoljno.

[Mohammad Hanifeh · Rating 4 out of 5]

آقای رؤیا مردی مسن است که تنها با کلفتش زندگی می‌کند. او که پیش‌تر ذوقی در شعر و نویسندگی داشته، برای تمرین هم که شده هر روز چند خطی یادداشت می‌نویسد. نویسنده انگار داستان کتاب را از لابه‌لای یادداشت‌های او نوشته است. و این از جذابیت‌های کتاب است که ما چیزهایی را می‌فهمیم که آقای رؤیا یادش مانده یادداشت کند و از باقی ماجرا اطلاعی نداریم.

قطرهٔ کوچک اشکی از گوشهٔ چشم آقای رؤیا همراه با گفتن جملهٔ کوچک محبت‌آمیزی به خواهرزاده‌اش بیرون می‌جهد اما بعد، وقتی که می‌خواهد آن را در دفترش بنویسد، به یادش نمی‌آید. جملهٔ کوچکی که موجب می‌شود قطرهٔ اشک کوچکی از گوشهٔ چشم خواهرزاده‌اش بیرون بجهد و او در پاسخ جملهٔ کوچک محبت‌آمیز دیگری بگوید که آقای رؤیا آن را نیز به یاد نمی‌آورد و خواهرزاده نیز همچنین.

با توجه به نوع نگارش، نباید انتظار داستانی سرراست و منسجم را داشت و باید از لحظه‌ها و اتفاقات کوچکی که خلق می‌شوند، لذت برد. گویا نویسنده، در دوره‌ای با ساموئل بکت آشنایی و همکاری داشته که رنگ و بویی از بکت را هم می‌توان در کتاب پیدا کرد. جاهایی از کتاب، من را یاد داستان شانزده سنگ بکت انداخت که در آن می‌کوشید بهترین حالت را برای قرار دادن شانزده سنگ در چهار جیبش بیابد که بتواند بدون کمترین تکرار، سنگ‌ها را بمکد! آقای رؤیا هم گاهی تمام احتمالات ممکن برای موضوعی را بررسی می‌کند که در واقع هیچ اهمیتی ندارد.

[Sepehr · Rating 1 out of 5]

برام ابدا قابل هضم نیست که این آقا رو با ساموئل بکت یا روب گریه و ... مقایسه میکنند. بنظرم اصلا در این حد و اندازه‌ها نبود. هرچند من به محض انتشار خریدم و طی یک روز خوندم ولی لذتی از خواندنش نصیبم نشد و همین امتیاز رو هم بیشتر بخاطر نام مترجم بهشون دادم.
ولی من باب خود کتاب، داستان حول زندگی پیرمرد بازنشسته ای هست که بقولی از زندگی هم بازنشست شده و لحظاتی رو به شکل یادداشت به طور نامنسجم و غیر خطی روایت میکنه...
هرچند به خلاقیت رب گریه و ساروت و به عمق کارهای بکت نیست ولی باز رگه هایی از این قبیل داره.
با این همه، زمانی که این کتاب رو خوندم ملال‌آور ترین متنی بود که دستم گرفته بودم، برای منی که عاشق بکت و هم‌کیش‌هاش هستم.
شاید با دوباره‌خوانی نظرم عوض شه ولی فکر نمیکنم...

[راحله پورآذر · Rating 4 out of 5]

‏گذشته‌ای که هر کس دارد تنها به همان اندازه است که او پیش خود به آن می‌اندیشد یا قصد دارد به آن بیندیشد.
‏فرض کنیم که کسی هرگز از گذشته‌ی خود یاد نکند یا هیچ‌کس از گذشته‌ی او یاد نکند، این شخص هرگز وجود نداشته است.
‏
شیوه‌ی جدید و متفاوت داستان‌گویی، ساده و نزدیک درست مثل اسم کتاب اگرچه کتاب سال ۱۹۸۲ منتشر شده.

[Kuszma · Rating 4 out of 5]

"Ha lehetséges volna ehelyütt néhány sor erejéig alámerülnünk Songe úr múltjában ami esetleg úgymond visszamenőleg érdekessé tenné a személyiségét, meg is tennénk. De erre nincs mód és indokolni sem kell hogy miért. Legyen elég a látható mozdulat és a hallható szó a dráma felidézésére ha egyáltalán dráma történt."

Kedvelem a nouveau roman műfaját. Nem mindig élvezem őket, de kedvelem - van bennük valami rendkívül érdekfeszítő, mintha mindent először akarnának csinálni. Mintha le akarnák csupaszítani az irodalmi szöveget egész a vázáig, mintha meg akarnák mutatni a teremtéspillanatot, amikor egy helyzet fikcióvá válik az író akarata nyomán. Technikailag ez ebben az esetben azt jelenti, hogy van Songe úr, aki mogorván öregedik épp egy kies tengerparti villában. Remek helyen él, remek ebédeket eszik, időnként pedig ötletei támadnak - és ezek az ötletek egy pillanatra felvillantanak valamit, ami akár egy drámai jelenet csírája is lehetne. De nem lesz. Mert hogy pont ez a lényeg, ezen ügyködik vállvetve szerző és szereplő: hogy vajon létezik-e fikció egy minden drámaiságtól megfosztott térben. Ahol Songe úr lépten-nyomon elfelejti, mit is mondott az előző oldalon, és inkább elmondja újra. És ahol a szerző újabb és újabb jelenetvariációkat illeszt be a szövegbe, mintha próbálgatná, melyik út vezet ki a mocsárból. De aztán feladja, mert valójában szerintem esze ágában sincs kimászni onnan. Pingetnek ugyanis nincs célja Songe úrral, nem akarja kálváriákon keresztülverni, vagy megszerettetni őt az olvasóval - neki a szöveggel kapcsolatban vannak szándékai. Meg akarja érteni, mi a "kész van" és a "nincs kész" között a különbség, hol állnak össze a mondatok irodalommá. És ha a kísérletezgetés atipikus irodalomban kulminál, az csak izgalmasabbá teszi.

[Vendedor de rápida · Rating 5 out of 5]

Disfruto por primera vez del 'Señor Sueño' de Robert Pinget. Esta colección de cuadernos de notas del protagonista, es una falsa novela que es un dietario en tercera persona del señor Sueño que en realidad se convierte poco a poco en una colección de aforismos tan lúcidos como irónicos y sin sentido, un poco entre Perec y Cioran, aunque creo que es complicado compararlo con nadie. Es el único que he leído del escritor francés de momento, pero voy a buscar como un loco los demás.

[Marzi Motlagh · Rating 3 out of 5]

پنژه یادداشت های روزانه ی میانسالی و تمرینات نوشتنش رو از زبان سوم شخص روایت کرده. کتاب پر از جملات قصارِ قابل تامل بود و ملال و روزمرگی رو خیلی خوب نشون می داد. من بهش سه میدم چون یه حسی میگه سه ستاره براش کافیه. شاید بعدا تجدید نظر کنم.🍃

[Moshtagh hosein · Rating 3 out of 5]

رمان نو يا خاطره نويسي مسئله اين است!

[. · Rating 5 out of 5]

آقای رویا می‌گوید بزرگ ‌ترین مشکلی که هنگام نوشتن یادداشت های روزانه داری این است که بتوانی از یاد ببری که برای دیگران نمی‌نویسی... به عبارت دیگر از یاد نبری که تنها برای خودت می‌نویسی... به عبارت دیگر از یاد ببری که برای زمانی که در آن به شخص دیگری مبدل خواهی شد نمی‌نویسی... به عبارت دیگر از یاد نبری که در هنگام نوشتن این یادداشت ها شخص دیگری هستی... از یاد نبری که باید بلافاصله تنها برای خودت اهمیت قائل باشی یعنی برای کسی که وجود ندارد چون به محض این‌که شروع به نوشتن می‌کنی کس دیگری می‌شوی...

[melisa · Rating 4 out of 5]

bence türüne ve yazarın uyarısına bakılarak hoş bir kitaptı. unutuşlar ve ihtiyarlığın getirdiği etkiler beni etkiledi. tabi dert ihtiyacı ve havanın verdiği iç sıkıntılar ise insanın bir parçasının da acı olduğunu hatırlattı. aynı zamanda bir yazar olarak görülürse songe, yazınsal kaygıları, mektuplarındaki durumu da güzeldi.

[Elanur Kayaoğlu · Rating 1 out of 5]

Ya ben bir şey anlamadım ya da kitap cidden kötü. Bunamış, yaşlı bir adamın yazdıklarını okuyoruz tamam ama bomboş bir kitaptı. Anlamsızdı. Yazar kitabını “eğlencelik” olarak yazdığını belirtmiş, yayınevi neden çevirip basma ihtiyacı duymuş çözemedim. Kısacası beğenmedim.

[Alirezamoamer]

رمانی که پنژه ارائه می‌دهد ، ارضای میل او به نوشتن است، نوشتن نه برای چینش وقایع و داستان سرایی، بلکه نوشتن برای بالا آمدن روان ناخودآگاه و اجازه نمود دادن به او.

در رمان او ابهام یک ویژگی جای‌گذاری شده از سر اراده هست. ابهامی که به خواننده اجازه تفکر می‌دهد.

[Jan Moens]

7/10

[علیرضا خسروی · Rating 3 out of 5]

تأملی درباره‌ی نوشتن

[Adele · Rating 3 out of 5]

سه فصل آخر کتاب ناجالب و نالازم، بقیه‌ی کتاب حیرت‌انگیز.

[Ehsan Movahed · Rating 4 out of 5]

سرآمدن شدن در نوعی از انواع هنر تنها بستگی به میزان بی‌علاقگی‌ ما به آن دارد.

[Jan Moens]

7/10

[Lolo · Rating 3 out of 5]

Ce livre est articulé en plusieurs parties, qui tournent toutes autour de Monsieur Songe. La première ressemble plus à un récit, à des fragments de la vie de cet homme vieillissant et relativement esseulé. Le sujet sous-jacent est la vieillesse et la façon dont l'aborde cet homme, qui de surcroit perd la mémoire et se doute un peu que ses souvenirs sont brouillés et que la frontière entre réalité et fantasmes n'est plus bien claire. Les deux parties suivantes sont : plus confuses et moralistes ; elles ressemblent à la fois au journal et aux notes du personnage, mais semblent appartenir en même temps à l'auteur ; moins émouvantes aussi. En revanche, j'ai donc trouvé la première moitié touchante de vérité et abordée avec légèreté et humour, bien que traitant d'un sujet complexe et teinté du déclin précédant la mort. Le style est direct, efficace, mais à la fois évasif, ponctué d'ellipses et incertain, ce qui sert — à mon goût — idéalement la perception et la vie intérieure de Monsieur Songe à ce moment de sa vie.

[Laurent De Maertelaer · Rating 3 out of 5]

Speels divertimento waar Pinget in een tijdsspanne van 20 jaar (1956-1976) te hooi en te gras aan werkte. Beckettiaanse korte schetsen over ouderdom en ouder worden: lichtvoetig, mild ironisch en tragikomisch.