فیلسوفان بزرگ قرون وسطا

by Luciano DeCrescenzo, عباس باقری (Translator)

ما همه دربارهٔ افلاطون و ارسطو، فیلسوفان یونان، و دکارت و کانت، فیلسوفان عصر جدید، بسیار خوانده و شنیده‌ایم. اما بین این دو گروه، بین عهد باستان و دوران رنسانس چطور؟ بی‌شک با نام اوگوستین قدیس، ژروم قدیس، فرانسوای قدیس، آبلار و توماس قدیس نیز آشنایی داریم.

اما آیا می‌دانیم «تومیس» چیست؟ آیا ابن‌رشد، میمونید، گروستِت، راجر بیکن، رامون لول، مارسیل پادوآیی، و… را می‌شناسیم؟

لوچانو دِ کرشنتزو در این کتاب (که می‌توان مجلد دوم کتاب فیلسوفان بزرگ یونان باستان محسوبش داشت) ما را با همان زبان ساده و شیرین و طنزآمیزش با این اندیشمندان و با زندگی‌ها و نظریه‌های آنها آشنا می‌کند. وانگهی از هراس پایان هزارهٔ نخست، از جنگ‌های صلیبی، از زنان جادوگر و از بسیاری مسائل دیگر، که به‌ظاهر ارتباطی با فلسفه و فیلسوفان قرون وسطا ندارند نیز سخن می‌گوید. کوتاه‌سخن، کتابی است ساده اما آموزنده، شیرین اما پرمحتوا که تازگی‌های بسیار دارد و زبان طنزآمیزش بر دلنشینی آن می‌افزاید.

190 pages, Paperback

First published January 1, 2005

Reviews

[Behrang · Rating 4 out of 5]

سه‌گانهٔ فلسفی لوچانو دِ کِرشِنتزو «پیشاسقراطیان»، «از سقراط به بعد» و «فلسفهٔ قرون وسطی» یکی از جذاب‌ترین و خواندنی‌ترین روایت‌هایی است که از تاریخ فلسفه نوشته شده است؛ مجموعه‌ای که اندیشه را از دل اسطوره و طبیعت آغاز می‌کند، از میان کوچه‌های آتن و آکادمی افلاطون عبور می‌دهد و سپس در صومعه‌ها و مدارس قرون وسطی دنبال می‌کند. دِ کِرشِنتزو در جلد نخست با زبانی شیرین و طنزآمیز، فیلسوفان نخستین را همچون شخصیت‌های یک ماجراجویی فکری معرفی می‌کند: تالس که جهان را از آب می‌دانست، هراکلیتوسی که همه‌چیز را در تغییر می‌دید، پارمنیدسی که بر ثبات مطلق اصرار داشت و دموکریتی که از اتم‌ها جهان را می‌ساخت. در جلد دوم، نقطهٔ اوج فلسفهٔ یونان در برابر ما زنده می‌شود؛ سقراط با پرسش‌های ساده اما بنیان‌کن، افلاطون با جهان مُثل و غار و عدالت، ارسطو با عقلانیت، منطق و نگاه علمی‌اش، و سپس فیلسوفان هلنیستی که برای «خوب زیستن انسان» نسخه‌های گوناگون نوشتند؛ از آرامش رواقیان تا لذت خردمندانهٔ اپیکوریان. دِ کِرشِنتزو این اندیشه‌ها را نه با نثری پیچیده، بلکه با مثال‌های روزمره و روایت‌هایی انسانی بیان می‌کند تا فلسفه از قاب خشک دانشگاه بیرون آید و در زندگی جاری شود. در جلد سوم، نویسنده خواننده را به دنیای قرون وسطی می‌برد؛ دورانی که اندیشه در چهارراه ایمان و عقل شکل می‌گیرد و شخصیت‌هایی چون آگوستین، ابن‌سینا، ابن‌رشد، این میمون و توماس آکویناس هر یک تلاش می‌کنند راهی برای آشتی یا تقابل این دو بیابند. روایت او از این دوران، هم تاریخی است، هم طنزآمیز، هم تحلیلی؛ و همین ترکیب سبب می‌شود پیچیده‌ترین مباحث الهیاتی نیز ساده و فهم‌پذیر باشند. در مجموع، این سه‌گانه سفری است از نخستین پرسش‌های انسان دربارهٔ جهان تا تلاش‌های بزرگ برای معنا دادن به زندگی، و خواننده را دعوت می‌کند تا بفهمد اندیشه چگونه شکل گرفت، چگونه تغییر کرد و چگونه هنوز هم در زندگی ما حضور دارد؛ سفری شیرین، انسانی و الهام‌بخش که فلسفه را برای هر کسی در دسترس و دوست‌داشتنی می‌سازد.