La desnacionalización del dinero

by Friedrich A. Hayek

Los problemas monetarios han constituido un tema de preocupación y análisis para los economistas desde el nacimiento mismo de nuestra ciencia. Pero, pese al tiempo transcurrido y a la larga experiencia disponible sobre graves, y a veces trágicas, crisis debidas a desequilibrios monetarios, el concepto y las funciones del dinero siguen siendo de difícil comprensión tanto para muchos economistas como para el público en general.
El libro que el Instituto de Economía de Mercado presenta en lengua española es una obra que, aunque publicada por vez primera en 1976, se ha convertido ya en clásica. La desnacionalización del dinero es un importante y meditado alegato en favor de la libre competencia en la emisión y circulación de medios de pagos. Su objetivo es presentar el dinero como una mercancía que, de forma similar a los restantes bienes existentes en un mercado, puede ser suministrada con mayor eficiencia a la sociedad por el sector privado que por un monopolio estatal.

Genres: Economics, Nonfiction, Politics, Money, Finance, Philosophy, Business

156 pages, Hardcover

First published October 1, 1976

About the author

Friedrich August von Hayek CH was an Austrian and British economist and philosopher known for his defense of classical liberalism and free-market capitalism against socialist and collectivist thought. He is considered by some to be one of the most important economists and political philosophers of the twentieth century. Hayek's account of how changing prices communicate signals which enable individuals to coordinate their plans is widely regarded as an important achievement in economics. Hayek also wrote on the topics of jurisprudence, neuroscience and the history of ideas.

Hayek is one of the most influential members of the Austrian School of economics, and in 1974 shared the Nobel Memorial Prize in Economics with Gunnar Myrdal "for their pioneering work in the theory of money and economic fluctuations and for their penetrating analysis of the interdependence of economic, social and institutional phenomena." He also received the U.S. Presidential Medal of Freedom in 1991 from president George H. W. Bush.

Hayek lived in Austria, Great Britain, the United States and Germany, and became a British subject in 1938.

Reviews

[Navid]

در همه‌جای دنیا کلیشه‌هایی در ذهن انسان‌ها وجود دارد که بعضی از آن‌ها قدمت هزار ساله دارند. کلیشه‌هایی ذهنی که حتی فکر نمی‌کنیم چرا و چگونه در ذهن ما تبدیل به کلیشه شدند و چرا نباید آن‌ها را کنار گذاشت. شاید تا زمانی که کسی این کلیشه‌ها را به چالش نکشد، حتی از وجود آن‌ها خبر نداشته باشیم.
یکی از این کلیشه‌ها این است:  «توزیع و چاپ پول در هر کشور فقط باید حق انحصاری دولت/حکومت آن کشور باشد»
بسیاری از اقتصاددانان هم ایجاد مکانیزم پولی و انتشار پول را از مهم‌ترین کارکردهای دولت برمی‌شمردند.
«فردریش فون‌هایک» آمده است تا این کلیشه‌ی چندهزارساله را به چالش بکشد.
درباره‌ی نویسنده
فون‌هایک دومین سردمدار مکتب اقتصاد اتریشی است که در گودریدز معرفی می‌کنم. پیش از این در مورد «فون‌میزس» در بررسی کتاب «لیبرالیسم» نوشتم. هایک بیشترین تاثیر را در نظرات اقتصادی و سیاسی از میزس گرفت و بین اینکه کدام یک در مکتب اقتصاد اتریشی و لیبرالیسم کلاسیک شخصیت بزرگتری است بین علما اختلاف است. به هرحال هایک با اثارش در زمینه‌های اقتصاد آزاد، تجارت و بازار، مفهوم عدالت و نظم خودجوش یکی از تاثیرگذارترین اقتصاددانان قرن بیستم به شمار می‌رود و برنده‌ی جایزه‌ی نوبل اقتصاد هم شده است.
تاریخچه
انحصار پول در دست دولت از ابتدا به شکل امروزی نبود، پول در جوامع اولیه به شکل سکه‌های فلزی توسط خود مردم ابداع و استفاده شد. اولین نقشی که دولت در مورد پول بر عهده گرفت تضمین وزن و عیار فلزات مورد استفاده‌ی مردم بود. حکومت‌ها با هک کردن نشان خود بر سکه‌های مردم ارزش واقعی سکه را تضمین می‌کردند تا مردم بتوانند به سکه اعتماد کنند، کم کم در قرون وسطی این باور غلط پدید آمد که آنچه به پول ارزش می‌دهد حکم دولت است. بعدها خودِ حکومت وظیفه‌ی تولید سکه و توزیع آن را بر عهده گرفت و کم کم تولید و توزیع پول در قالب سکه به صورت یک انحصار برای دولت درآمد. از اینجا بود که فساد در تولید و توزیع پول شروع شد، دولت می‌توانست ارزش سکه‌ها را بیش از آنچه بود تعیین کند یا وزن سکه‌ها را به تدریج کم کند، با این حال به خاطر محدودیت در استخراجِ فلز و تولید پول، همچنان قدرت دولت در ایجاد تورم و فساد محدود بود.
با شروع استفاده از فرم کاغذیِ پول(اسکناس) در چین و سپس همه‌ی دنیا، فساد و تورم به صورت فاجعه‌باری افزایش یافت. حالا دولت فقط به یک دستگاه چاپ پول نیاز داشت تا هرقدر می‌خواهد پول تولید کند و تورم را به دوش مردم تحمیل کند. برای جلوگیری از این مسئله مردم در ابتدا «استاندارد طلا» را به دولت تحمیل کردند.
استاندارد طلا
استاندارد طلا مانع بزرگی بر سر راه چاپ بی‌حد و حصر پول بود. طبق این قانون دولت متعهد می‌شد همیشه ارزش پول را در حد ثابتی نگه دارد که معادل مقدار مشخصی طلا باشد. با توجه به ارزش تقریباً ثابت طلا، دیگر دولت نمی‌توانست با ایجاد تورم، ارزش پول را پایین بیاورد، به همین دلیل دولت‌ها کوشیدند استاندارد طلا را لغو کنند و بالاخره این استاندارد پس از جنگ جهانی دوم لغو شد. حالا دولت می‌توانست پول چاپ کند و تورم افسارگسیخته را بر دوش مردم بیندازد.
طرح مسئله
ایجاد تورم به عنوان کثیف‌ترین نوع مالیاتِ نهان، برای خودِ دولت ضرری نداشت. دولت هرقدر نیاز داشت پول چاپ می‌کرد و مردم به خصوص قشر فقیر باید هزینه‌ی بی‌مبالاتیِ دولت را می‌پرداختند:

تورم باعث بازتوزیع منابع بین قرض‌گیرندگان و قرض‌دهندگان می‌شود؛ بازتوزیعی دلبخواه که مبتنی بر هیچ قاعده‌ای نیست. از طرف دیگر تورم ایجاد ناکارایی می‌‌کند و در نتیجه‌ی آن عملکرد بازار سرمایه دچار اختلال می‌شود. اما مشکلات اساسی که بر اثر تورم ایجاد می‌شوند بسی فراتر از این اخلال‌ها هستند.

«هدایت غلط تولید» یکی از آسیب‌های تورم است. تورم باعث می‌شود منابع به سمت دلالی و خدمات غیر مولد هدایت شود.
بنابراین اقتصاددان‌ها کوشیدند با استفاده از ایده‌های مختلف جلوی این قدرت بی‌حد و حصر دولت بایستند.
بازگرداندن استاندارد طلا و ایجاد پول خصوصی دو مورد از این تلاش‌های ناموفق بود.
ایده‌ی پول خصوصی
پول خصوصی در طول تاریخ پدیده‌ی جدیدی نبود. زمانی که انحصار تولید و توزیع پول در دست دولت نبود، مردم برحسب نیازشان گاهی انواعی از پول خصوصی تولید می‌کردند، اگرچه نسبتاً بدون قانون و ضابطه‌ی خاصی.
هایک هم اولین کسی نبود که به بررسی و نقد ایده‌ی پول خصوصی می‌پرداخت. اقتصاددان‌ها پیش از او این ایده را به ندرت در کتاب‌ها و مقالات خود مطرح کرده بودند.
اما می‌توان گفت هایک اولین کسی است که ایده‌ی پول خصوصی را از نظر اقتصادی در این سطح، قانون‌مند و دارای ضابطه کرد. او در ابتدا در یک سخنرانی و سپس یک مقاله به دفاع از «حق انتخاب ارز» پرداخت و بعداً در این کتاب ایده‌ی خود در مورد پول خصوصی را گسترش داد.
هایک در این کتاب تصویری از ایجاد پول خصوصی به خواننده نشان می‌دهد که شبیه به یک شهرِ خیالی به نظر می‌رسد. او معتقد است پول، تفاوتی با سایر کالاها ندارد و عرضه‌ی آن از طریق رقابت بین منتشرکنندگان خصوصی بهتر صورت خواهد گرفت تا عرضه‌ی انحصاریِ دولتی.
آرمانشهر پول خصوصی
جهانی را تصور کنید که مردم حقِ انتخابِ پول داشته باشند.
دستمزد بگیران حق داشته باشند انتخاب کنند دستمزدشان به صورت کدام نوع از پول پرداخت شود و فروشندگان برای فروش اجناس یا خدماتشان چند نوع پول مختلف را به مشتریان پیشنهاد دهند تا مشتری با هر نوع پولی که خواست خرید کند.
تولید این پول‌ها توسط بنگاه‌های مالیِ خصوصی که در این کتاب هایک به سادگی آن‌ها را «بانک» می‌نامد صورت می‌گیرد. بانک‌ها به کمک سیاست‌های انقباضی و انبساطی می‌توانند ارزش پول خود را تغییر دهند یا ثابت نگه دارند.
ایجاد چند نوع پول باعث افزایش رقابت بین پول‌ها می‌شود. پولی که ارزش خود را بیش از بقیه حفظ کند، توسط مردم بیشتر استفاده می‌شود چون همه‌ی ما تمایل به استفاده از پول باارزش و باثابت داریم. پولی که محاسبات و پیش‌بینی ارزش کالاها در آینده را برای ما آسان کند و از نگرانی ما را در مورد اینکه فردا فلان‌چیز چقدر گران خواهد شد(یا در واقع ارزش پول ما چقدر کم خواهد شد) بکاهد.
به این ترتیب پول‌هایی که نتوانند ارزش خود را حفظ کنند از دور خارج خواهند شد و پول‌های باارزش‌تر و پایدارتر، بیشتر مورد استفاده قرار خواهند گرفت که باعث می‌شود بانک‌های تولید کننده‌ی آن پول نیز بیشتر سود کنند. یعنی یک بازی برد-برد برای مردم و بانک‌ها.
تنها کاری که لازم است دولت انجام دهد این است که پول‌های خصوصی را به رسمیت بشناسد و استفاده از یک نوع پولِ دولتی را به بهانه‌های پوچی مثل «حمایت از ارز ملی» و «حکمرانیِ پولی» محدود نکند:

در رابطه با پول من نمیخواهم دولت را از هیچ‌کاری منع کنم مگر یک کار: بازداشتن دیگران از کارهایی که می‌توانند بهتر از دولت انجام دهند.

در این میان رقابت بانک‌های تولیدکننده‌ی پول خصوصی باعث ایجاد پول‌های با کیفیت و خوب می‌شود و دولت هم می‌تواند انقدر پول خودش را چاپ کند تا جانش درآید! مردم پولِ بی‌ارزش و ناپایدار را کنار خواهند گذاشت.
ایده‌ای که هرگز اجرا نشد
هایک در این کتاب می‌نویسد که ایده‌ی ایجاد پول خصوصی هنوز در حد یک ایده‌ی خام است:

در واقع من ناچارم پرسش‌هایی را مطرح کنم که پاسخ آن‌ها را نمی‌دانم و همچنین نمی‌توانم همه‌ی مسائل تئوریک ناشی از توضیح شرایط جدید را مورد بحث قرار دهم. در رابطه با این موضوع کارهای زیادی مانده که باید انجام شود، اما از هم‌اکنون نشانه‌هایی وجود دارد حاکی از اینکه ایده‌ی اصلی، قوه‌ی تخیل افراد دیگری را برانگیخته و مغزهای جوان‌تری در حال کار بر روی این مسئله هستند.

او معتقد است شرایط سیاسی جهان در زمان او هنوز آمادگی پذیرش ایده‌ی پول خصوصی را طبق ایده‌ای او ندارد. به دو دلیل:
۱- مردم: کلیشه‌ی ذهنی هزار ساله باعث شده هنوز این تصور در مردم وجود داشته باشد که پول را باید دولت چاپ و تأیید کند و به پول خصوصی نمی‌شود اعتماد کرد، با وجود این که مردم در طول تاریخ بارها از اعتماد به پولِ انحصاری دولت زیان دیده‌اند.
۲- دولت‌ها: آرمانشهر پولیِ هایک، کابوس دولت‌هاست. دولت ناچار می‌شود تولید و چاپ پول را محدود و ارزش پول را حفظ کند. بنابراین دولت‌ها در طول تاریخ به هیچ وجه زیر بار اجرای این ایده نرفته‌اند.

ایرادات و انتقادات
البته که دیدگاه‌های هایک، به خصوص در این کتاب، دیدگاه خاصی در مکتب اقتصاد اتریشی است که مورد قبول برخی از مکاتب اقتصادیِ دیگر و حتی برخی دیگر از اقتصاددانان مکتب اتریشی نیست.
کینزین‌ها از اساس موافق ایجاد تورم در شرایط خاصی بودند و از منتقدان استاندارد طلا به خصوص در شرایط رکود اقتصادی به شمار می‌آمدند.
میلتون فریدمن در زمان چاپ اولیه‌ی کتاب مدعی شد چنین امیدهایی محقق نخواهد شد و پول خصوصی قادر به رقابت با پول دولتی نیست.(هایک در ویرایش دوم کتاب به او پاسخ می‌دهد)
برخی از اقتصاددان‌ها معتقد بودند ایجاد پول خصوصی باعث ایجاد مونوپولی‌هایی مثل وضعیت فعلی پول دولتی خواهد شد و برخی نیز می‌گفتند فرضیه‌ی هایک در مورد پیروزی پولِ پایدار در رقابت با بقیه‌ی پول‌ها پیش‌فرضی غلط است.
هایک در کتاب به برخی از این اشکالات پاسخ داده است و اینکه چقدر ایده‌ی هایک برایتان قابل پذیرش باشد، به دیدگاه اقتصادی شما بستگی دارد.

پیدایش رمزارزها
ایده‌های هایک در مورد پول خصوصی در این کتاب تفاوت‌هایی با رمزارزهای امروزی دارد. در زمان هایک اینترنت وجود نداشت و ایده‌‌ی رمزارزهای امروزی نمی‌توانست وجود داشته باشد. به علاوه یکی از اهدافِ مهمِ ایجادِ رمزارزها جلوگیری از پرداخت مالیات به دولت (فرار مالیاتی) بود، در حالی که بحث مالیات اساساً موضوعِ بحثِ هایک در این کتاب نیست. با این حال نمی‌توان تاثیر عمیق ایده‌های هایک در این کتاب را بر پیدایش بیت‌کوین و سایر رمزارزهای امروزی نادیده گرفت. به عبارتی رمزارزهای امروزی همگی به نوعی مدیون ایده‌های هایک‌اند.

پی‌نوشت۱: آنچه نوشتم توضیحات بسیار ساده شده‌ای از این کتاب بود و بدیهی است خود هایک در این کتاب بسیار مفصل‌تر و پیچیده‌تر به موضوع پرداخته و در ویرایش‌های دوم و سومِ کتاب به برخی از ایراداتی که به نظریه‌ی او وارد می‌شد، پاسخ داده است.
پی‌نوشت۲: اگر کتاب را در زمان چاپ نخستش میخواندم قطعا به آن چهار یا پنج ستاره می‌دادم، چون در زمان خودش، یعنی زمانی که خبری از اینترنت و رمزارز نبود، ایده‌ای نو و جسورانه داشته و من عاشق ایده‌های نو و جسورانه هستم، اما جهش تکنولوژیکِ بشر در سال‌های اخیر فوق‌العاده بوده و ما حالا کامپیوتر و اینترنت و هزار جور رمزارز داریم، همراه با چالش‌ها و مسائل جدیدِ پیش رو در مورد مسئله‌ی پول خصوصی.
هایک بنیان خوبی را در این کتاب از نظر تئوری پای گذارده، ولی ما در حال حاضر نیاز به کتاب‌هایی بسیار به‌روزتر و باحال‌تر در زمینه‌ی پول خصوصی داریم.

[Mostafa Bushehri]

اگر انحصار دولتی در هیچ چیزی خوب نبوده و نیست و نخواهد بود، پس چرا باید انحصار پول، که از تاثیرگذارترین عوامل در بازار است، به دولت داده شود؟

«آیا رقابت بین منتشرکنندگان انواع کاملا متمایزی از پول (یعنی واحدهای مختلف پول) نمی‌تواند نوع بهتری از پول را نسبت به آنچه تاکنون داشته‌ایم در اختیار ما بگذارد؟»

این سوالی است که «فردریش هایک» بزرگ چهل و اندی سال پیش مطرح می‌نماید.

کتابی به غایت مفید برای ما ایرانیان که سالیان درازی است متحمل تورم‌های مزمنِ دولت‌ساخته‌ایم و کتابی به غایت مفید برای کشورهای سرمایه‌داری که چندوقت یک بار متحمل دوره‌های تجاری و رکودِ دولت‌ساخته‌اند!

چقدر خوب خواهد بود اگر این کتاب را اقتصاددانان جریان اصلی نیز مطالعه بفرمایند.

[Otto Lehto]

Way ahead of his time. A book that can serve as a manifesto for the cryptocurrency movement. Although Hayek knew nothing of Bitcoin, he would have welcomed the free experimentation with private alternatives to government money. Let me provide my favourite quote from the book:

"Good money can come only from self-interest, not from benevolence. We have always had bad money because private enterprise was not permitted to give us a better one. In a world governed by the pressure of organised interests, the important truth to keep in mind is that we cannot count on intelligence or understanding but only on sheer self-interest to give us the institutions we need. Blessed indeed will be the day when it will no longer be from the benevolence of the government that we expect good money but from the regard of the banks for their own interest. (...) What we now need is a Free Money Movement comparable to the Free Trade Movement of the 19th century."

[Kevin]

"It has so long been treated as a self-evident proposition that the supply of money cannot be left to competition, that probably few people could explain why," says Hayek. The Denationalization of Money is a classic monetary treatise which argues for the superiority of a competitive, private of the monetary system (specifically the monetary supply, issuance, exchange, etc.) over monopolized issuance by governments.

Fundamentally, it would appear that Hayek is arguing that the government monopoly of money is unnecessary, and that in a competitive arena, the primacy rules-based monetary supply over a discretionary one would eventually become apparent. This argument should be eerily familiar to any student of Austrian economics or blockchain enthusiast living in 2018.

For Hayek money is best thought of as a relative adjective rather than a noun. If we empirically observe goods within a marketplace, we learn that there is no clear distinction between money and non-money. There is only a spectrum of objects (or assets) with various degrees of liquidity - where relative value fluctuates independently of each other asset. Price is relative.

In the text, Hayek identifies four core 'uses', or attributes of money:

The first is cash purchases or the ability to spend a given token on a consumption good. With great foresight, Hayek argues that "electronic cash registers would probably be developed rapidly to show instantaneously the equivalent of any price in any any currency desired, [and] also connect through the computer with banks so that firms would immediatly be credited with the equivalent in the currency in which they kept their accounts. We can see this in todays world through mobile payment wallets with built-in centralized exchange mechanisms, like ShapeShift (or more recently, through atomic swap mechanisms and decentralized exchange protocols like 0x).

The second attribute of 'money' is the ability for users to hold reserves for future payments. There are physical components here centered around durability (i.e. will my piece of paper withstand being dipped in water, or more generally the waves of time). There are also intersubjective, faith based concepts like "will people accept this money in the future?", will it hold it's value, etc. Here it would seem the common wage earner would prefer a stablecoin (as described later in the review).

The third defined attribute is as a standard of differed payments, meaning, "do I want to use this money for lending or borrowing". In the digital era, we may see projects like the Dharma Protocol come into play here.

The fourth and final described attribute is as a reliable unit of account. It is here that common monetary concepts like fungibility, divisibility, measurability, etc. come into play.

Translating to post-21 terms, Hayek believes that the winning currency in a competitive market would be one generally expected to preserve its purchasing power approximately constant would be in continuous demand so long as the people were free to use it (aka the Stablecoin Arguement). With the success of the stablecoin dependent on keeping the value of the token constant, one could 'trust' the cryptocurrency developers to achieve this better than any monopolist who runs no risk by depreciating its money. The issuing institution (developer) could achieve this by regulating the quantity of its issue (ala distributed consensus algorithm). Strictly speaking, however, there is no such thing as a 'perfectly stable value of money' - a conclusion which is also reached by Noah Yusaf Harari in the now widely-read Sapiens.

It is a 'legal fiction' that there is one clearly defined thing called 'money' which can sharply be distinguished from other things, argues Hayek, and this assumption has led to misleading conclusions in macroeconomic theory (i.e. - the Quantity Theory of Money). According to Hayek, this 'money illusion' only arose because it was useless for individuals of a particular monetary zone to worry about it so long as they could not do anything about it.

In Hayek's view, "Once people have a choice, they will become very much aware of the different changes of the value of the different currencies accessible to them. It would become common knowledge that money needs to be watched, and would be regarded as a praiseworthy action, rather than an unpatriotic act that a particular currency was suspect."

In my view, given basic human nature, it seems obvious that good national money is impossible under a democratic government dependent on the voting cartels of special interests.

Hayek concludes the essay with a number of short-and-long term paths forward toward a competitive monetary base. He concludes that a 'Free Money Movement' that is comparable to the 'Free Trade Movement' of the 19th century will eventually emerge.

In my opinion, this movement, if it were to emerge, will be more similar to the 'Free and Open Source (FOSS) Software' movement of the late 90's and early 00's - in which free market competitors in the OS arena (namely Linux) emerged to topple the dominant, and primacy of the Windows OS (which was similarly bolstered by an aforementioned 'legal illusion').

This essay is a most read for any cryptoenthusiasist (and may be regarded as core lore along with the works of Szabo, Nakamoto, Buterin, etc.)

[Reed Schwartz]

RIP Hayek you would have loved $MELANIA

[Denis Vasilev]

Частные деньги слишкой интересный эксперимент, чтобы его не попробовать провести.

[TarasProkopyuk]

«Частные деньги» на мой взгляд величайшего экономика Фридриха Хайека суждена чтобы разбить уже практически вечный стереотип, что деньги должны быть никак не иначе создаваемые одними лишь только государствами и их правительствами.

Автор весьма убедительно обосновал, что для общественной экономики и её здоровья было бы несомненно лучше, если бы деньги получили возможность зависеть только от рыночных отношений и ни в коем случае не подвергаться регулированию государственными институтами вплоть до того, что последним было бы даже запрещено их выпускать.

На первый взгляд это похоже на несбыточную утопию, но в своё время подобной утопией считались и возможность свободных международных рыночных отношений. И если хорошенько присмотреться, то и в наше время уже множество частных корпоративных институтов уже давно успешно создают деньги в той или иной формах и не менее успешно реализуют их. Хотя и государства пытаются контролировать все эти операции, но с каждым разом это становится труднее, потому что в век цифровых технологий и электронных денег желающих внедрить «свою валюту» становится всё больше и больше и рано или поздно государствам и правительствам под огромным давлением придётся смирится и уступить им и законами естественной экономики.

[Matthias]

A very interesting theoretical exploration of the idea of currency competition.

Amusing how this book is now often cited as a prescient manifesto by the crypto church, that evidently doesn't understand what currency competition is - as a currency is by definition stable (which is the whole reason why it's liquid), otherwise it's a speculative asset.

[Kuwabatake]

inflation is theft!

[Frederico Teixeira de Abreu]

Este livro é imprescindível para qualquer um que queira compreender o papel da moeda na sociedade. É ainda mais importante como base de análise ao fenómeno das criptomoedas. É sobretudo interessante porque o comentário de 1999 acabou por ficar fora de validade em 2012, quando Mario draghi prometeu salvar o euro, e o outrora independente bce caiu na tentação de fazer aquilo que sempre se fez: financiar despesa pública com emissão de moeda. Assim, mais uma vez, podemos afirmar como se afirmou ao longo do passado século: Hayek tinha razão.

[Giovani Facchini]

When reading Hayek ideas from forties to the eighties, we are able to realize its evolution and maturity. Denationalisation of Money fix an important error in Hayek's thought (from 1960 - The Constitution of Liberty) when he still believed that Government should own the monopoly of money. Maybe what governments did on sixties and seventies, destroying money power across the globe, opened his eyes to this important problem.

This work paves the way to start shifting control of money from government back to individuals giving them the power to choose what money they want to use (Gold, Dollar, Silver, Bitcoin or whatever they like). This paper shows many of the issues related to government monopoly and how to overcome them.

Many of possible impacts and points of view (government, banks, companies, lenders, borrowers) are explored through a process on how to do the change. Very interesting work.

[Tanner]

While I agree with overall sentiment of this book, I feel that Hayek really overlooks several keys problems with his proposed solution(s). I agree that market based money will be superior to government fiat. However, he seems to ignore the the fact that money as a technology is a centralizing force. He suggests that people and merchants will all accept a multitude of currencies at various exchange rates, and that the press will keep everything in check (lol). This, I think, is quite divorced from reality. He also seems barely address forgery and fraud as potential attack vectors of this system.

I know this book was written in the 70's, but I believe that Bitcoin now solves many of the issues that are either unaddressed, or poorly accounted for in this book.

[Esteban]

La reflexión histórica y ontológica sobre el dinero de von Hayek es puramente instrumental a la antipolítica monetaria de su utopia. No comparto sus premisas ni sus valoraciones morales, y creo que tiene una comprensión deliberadamente distorsionada de la historia del dinero, pero le doy tres estrellas por una cuestión estética: son raros los autores de derecha que se atreven a plantear algo tan diabólico e insolente.

[Vitor]

O livro explica como o governo usa a inflação para obter influência política a seu favor, causando resultados catastróficos à longo prazo, também explica como a liberação da emissão de várias moedas geraria um mercado competitivo aonde diferentes bancos fariam o possível para emitir a moeda mais estável possível. Apesar de ser um bom livro, a leitura é difícil e as vezes um pouco repetitiva.

[M.G. Bianco]

The book is good, helps one to understand how you could have multiple currencies competing within the same place. I'm not sure how or why Hayek makes the leap that those currencies could be fiat currencies, otherwise it is a good book.

[David]

Some excellent points, helped clarify my own thinking on the matter.

[João Pereira]

3.5

[Vedat Guven]

1976'da yazılan kitapta yazar, paranın devlet tarafından ihraç edilme mecburiyeti olmadığını, özel sektörün de para ihraç edebilmesi gerektiğini savunuyor. Rekabet olması paranın kullanıcıları yani halk için olumlu sonuçlar yaratacaktır. Özel sektörün para ihraç etmesi ancak bunların rağbet görüp, kabul edilebilirliğinin artırmak için kurallara uygun davranması ekonominin yararına olacaktır. Sadece merkezi otoriteye para basma yetkisi verilmesi durumunda, karşılıksız para basılması, enflasyon yaratılması, satın alma gücünün düşürülmesi yani halkın zarara uğraması, satın alma gücünün azalması bahasına devletin kendine çıkar sağlaması engellenmiş olacaktır. Halk, yani parayı kullanacaklar, değeri dengeli olan ve geleceği daha öngörülebilir olan parayı tercih edecek olması, para ihraç edenleri disipline edecektir. Hayek'in bu reformist önerisi başta Milton Friedman olmak üzere tepkiyle karşılanmıştır. Bu tepkiye karşılık Hayek; "mevcut uygulama daha iyi bir sonuç yaratamadı ki bugüne kadar" demiştir. Ayrıca parasalcıların konvansiyonel ekonomi öğretisindeki "makul bir miktar enflasyon" yararlıdır görüşüne karşı çıkmakta, enflasyonun her türlüsünü zararlı bulmaktadır.

Greshaw kanunu (kötü para iyi parayı kovar) devlet parası tekelinin gerekli olduğunu öne çıkarmaktadır. Ancak itirazım; günümüzde paraların içsel değerlerinin olmayışı yani itibari para olmasıdır.

Bugüne kadar para ihraç etme tekelinin sadece devletlerde olmasının sıkıntılarını yaşamaktayız. Rekabet demişken; şu an özel sektör şirketlerinin çıkardığı paraların rekabeti olmasa da farklı devletlerin çıkardıkları paraların rekabetini yaşamaktayız. Yazarın "farklı şirketlerin para ihraç edip de rekabet ortamı yaratma" konusuna karşı çıkanların bir de bu açıdan bakmasında fayda var.

ECB'ye göre bitcoin vizyonu Hayek'in görüşlerine dayanmaktadır. Ancak bitcoinin felsefesinde ilave olarak gayri merkezilik vardır.

[Jairo Fraga]

Hayek lembra da importância, mas não necessidade do público estar ciente de não haver problema do governo ter o monopólio do suprimento monetário.

Menciona a "desculpa" do governo poder cunhar moeda como forma de confiança, algo um pouco semelhante ao que Menger considerava como benéfico o governo ter estabelecido padrões e pesos das moedas.

Traz algumas reflexões históricas, da baixa Idade Média e da intenção do governo com o fim do padrão ouro.

Comenta sobre a confusão feita por Jevons sobre a Lei de Gresham. Ela na verdade é aplicada se for com uma taxa de câmbio fixa entre diferente formas de dinheiro (e curso forçado).

Fala sobre a competição entre diferentes bancos emissores de suas próprias moedas, onde haveria concorrência e vigia da imprensa.

Diz que o dinheiro é um continuum de coisas que podem ser usadas como dinheiro, de acordo com liquidez e preferência das pessoas.

Considera a estabilidade do valor o atributo mais importante do dinheiro.

Hayek salienta que no caso de um mercado concorrencial de moedas, as pessoas estariam mais atentas à depreciação das moedas, como uma emissão desenfreada e consequente aumento de preços.

Fala muito, mas não escreve tão bem como um Rothbard. É muito complacente com as opiniões (fatos) divergentes. A nota 3 é basicamente por conta do tédio de ler Hayek e sua tentativa de ser amistoso com os partidários de opiniões distintas, onde nem sempre há necessidade, já que isso pode tirar um pouco o foco do debate. Além disso, o assunto também é abordado é outras obras que vieram mais tarde, de outros atores, de forma mais agradável de ler.

[José Roberto Moura]

Nesta obra escrita na década de 70, Hayek tece fortes críticas ao monopólio estatal sobre a emissão de moeda, alegando ser o governo o principal contribuinte com as altas inflações e o desemprego, através de congelamento de preços, impressão de dinheiro e controles cambiais em privilégio de alguns. O autor alega que as pessoas se acostumaram com esse monopólio e não conseguem pensar em um sistema livre onde instituições privadas (bancos, por exemplo) emitiriam suas próprias moedas. É defendido que os bancos teriam motivação para mantes suas moedas valorizadas e confiáveis pois só assim as pessoas (clientes) as usariam, diferente de uma moeda estatal que hoje é imposta aos cidadãos e tendem a perder valor ao longo do tempo. Hayek cita que apesar da ideia parecer utópica ele lembra que Adam Smith em a “Riqueza das Nações” escrito em 1776 também considerava inimaginável que a Grã-Bretanha adotasse o livre comércio no futuro e em 1860, algumas décadas depois, o país já se tornava o primeiro a adotar o total livre comércio.
Ao final do livro Hayek escreve: “É um dos grandes méritos da liberdade encorajar novas invenções, que são, em sua própria natureza, imprevisíveis. Espero que a evolução seja muito mais inventiva do que eu jamais poderia ser.”
E de fato, cerca de 50 anos depois, foi. Não são bancos que fornecem moedas privadas, e sim pessoas físicas que estão criando moedas virtuais dentro de um sistema impensável naquela época, o Blockchain. Parece que mais cedo do que o livre comércio chegou para “Riqueza das Nações”, as moedas privadas, e nesse caso virtuais, chegaram para “Desestatização do dinheiro”.

[Amin369]

یکی از موضوعاتی که تقریبا مطمئن بودم هیچوقت سمتش نمیرم موضوعات اقتصادی بود. چون کوچکترین علاقه ای به این موضوع ندارم و به صورت ژنی اصلا هوش اقتصادی ندارم فقط میدونم پول گیرم اومد سریع خرجش کنم. با این دید یهو رفتم سراغ این کتاب از یه شخص مهم اقتصادی از مکتب اتریشی که توی کتاب نوشته ازشون. کتابی پر از اسامی، قوانین و مطالب جدید که صدرصد ارزش خوندن داره حالا چرا ارزش خوندن داره؟ تو این دوران که ایرانمون تحت فشاره یکی از موضوعات مهم اقتصاده و میون این حجم از مطالب کمونیستی و سوسیالیستی آثار کسایی مثل هایک با ارزش تر از چیزی که هستن میشن. یه تشکر عمیق هم از مترجمان عزیز این کتاب که عالی ترجمه کردن و کلا این جور کتاب ها بکنیم. همه میدونیم دولت هرجا دست بزاره و دخالت کنه فقط آسیب میزنه یه جمله معروف از شخصی معروفی که الان اسمش یادم رفته هست که میگه اگه دولت رو بیابون دست براره هم دچار کمبود شن و ماسه میشه. بالاتر از همه دخالت ها هایک پا رو فراتر میزاره و میخواد دولت بیخیال پول شه پولی که همه مون به صورت پیشفرض انگار رومون نصب شده که برای دولته. دولت رو تورم و تنش زا معرفی میکنه که خب کیه ندونه. با دلیل میگه پول باید خصوصی و رقابتی شه و در یک فضای رقابتی جایی برای پول بی ارزش و ضعیف نمی‌مونه و این چقدر به سود جامعس و حتا اگه ضعفی داشته باشه بازم سه هیچ پول دولتی رو میزنه. به ریز ترین سوالات درباره این موضوع میپردازه. یه جا جالب میگه که پول خوب فقط با انگیزه های شخصی شکل میگیره نه از رو خیرخواهی. دید جالبی میده و حرف دربارش زیاد میشه زد.
مراقب هم باشیم کنار هم بمونیم.

[WaldenOgre]

哈耶克认为，重获健全货币的唯一希望在于，必须剥夺政府发行货币的垄断权，而将此任务交给彼此间自由竞争的私人企业。因为只受追求利润动机驱使的私人发钞银行，才会更有动力去维护己方发行的货币稳定的购买力，进而更好地服务于公共利益。但凭着后见之明，我们如今可以确定地说，华尔街的例子已经充分证明了，指望追逐利润的企业来进行自我约束，无疑是靠不住的。理性经济人的假设之所以不成立，是因为自然人天生就是不够理性的。

更加根本的问题还在于，哈耶克自己也相信，在充分竞争之后，在各大区域内“会有一两种通货取得优势地位”。那这样的少数一两家占据先发优势的发钞银行，必然会因此掌握巨大的权力。然而，在哈耶克的论述中，我们却看不出这样的权力能够或应该受到怎样的制约，以及如何才能保证它们始终会把公众的利益置于股东的利益之上。如果仅凭那种老生常谈的“合理利己主义”，那肯定是不够的。而且是远远不够。同时，哈耶克又天真地相信，“各发钞银行会足够明智，对某种垄断地位敬而远之”。那显然，这也是一种对于人性和现实的巨大误判。

归根结底，哈耶克认为，“不受制约的政党政治与稳定货币之间本质上不能相容。”在这一点上，他或许是正确的。但写出了声名赫赫的《通往奴役之路》的哈耶克忽略掉的却是，在把一头猛兽关进笼子的同时，他天真乐观又毫无顾虑地放出了另一头猛兽。对于前者，我们毕竟还有着更长久的应对经验。即便驯服它的工具常常效率低下、漏洞百出，但起码在理论上，它身上所担负的责任是明确而不可推诿的；而对于后者，它甚至在理论上都无需履行任何严肃意义上的政治义务，会否最终成为too big to fail的塌方点也未可知。仅有的一厢情愿的信念就在于，我们认为它追求利润的动机恰好会和服务公众的结果协同一致。

额外值得一提的是，拿哈耶克的这套理论来为时下数字货币的合理性辩护，恐怕也是不成立的。理由很简单：至少现阶段的数字货币，其最大的短板恰恰就是哈耶克理论中理想货币的核心要素，那就是币值的稳定。

在本书的附录里，哈耶克自己也承认，他“只成功地说服过经济学家与刚进入经济生活舞台的年轻人相信竞争性发行货币的优越性……还从未说服过一位银行家相信这种制度是可行的。”对此，他的支持者们想必会得出他超越自己所身处的时代太多这个结论。至于其他人，那就很可能会得出大相径庭的答案了吧。

[Lucas Miguel]

"Nunca teremos uma moeda decente antes de tirarmos o monopólio do governo de emitir dinheiro".

O livro traz desde uma contextualização do dinheiro, quando ele foi usado e para qual objetivo, até como fazer uso dele sem que haja um banco central ou uma mente superior (governo) por trás disso. Não dispensando os exemplos de países antigos que adotaram moedas paralelos e exemplos atuais como a fronteira dos Estados Unidos-México.

Obs: Milton Friedman que é adepto das mesmas ideias econômica do autor, será contra a política monetária proposta por Hayek, que expressa em algumas páginas a sua decepção com o companheiro, que dedica seu final de vida a estudar algo que não domina e nem dominará.

[Kobdik]

Bardzo ciekawa i wizjonerska. Myślę że z każdą dekadą będzie można ją czytać i interpretować nas nowo. A to dlatego, że dopiero obecna i przyszła technologia, plus tempo przepływu informacji dają możliwości na wyobrażenie sobie tego co autor proponuje. Paradoksalnie, nie jest to książka o Bitcoinach, a o inflacji wywoływanej przez rządy i kontrolowane przez nie banki centralne.
Odjąłem gwiazdkę za zdania "na sześć linijek". Sama materia książki jest wystarczająco trudna i bez tego, a trzecia edycja przy tak silnych propagatorach obiecywała więcej. Pociesza, że gdyby autor pisał w swoim ojczystym języku a nie po angielsku (tworzył w obu), zdania byłyby jeszcze dłuższe...

[Gîrbu Ionuț-Răzvan]

Can't say it isn't a difficult book, it took me quite a while to get through the pages and pay attention at the same time, a person who isn't that acquainted with the subject of money and economy.

Over all, I can definitely see the link between thjs book and the creation of Bitcoin, and the resulting cryptocurrency market from today. As if envisioned by mr. Hayek himself, cryptocurrencies represent the best alternative to a centralized banking system which works against the user.

A good read nonetheless.

[Hattas Martin]

Hayek nám predkladá myšlienku súkromných peňazí. Poukazuje na štátny monopol mien, ktorý je masovo tolerovaný a znehodnocovaný infláciou. Škoda, že sa nedožil anarchistického Bitcoinu, myslím, že by prišiel na iné myšlienky.

"Nestabilita tržní ekonomiky v minulosti byla způsobena vyloučením nejdůležitějšího regulátora tržního mechanismu – peněz – z toho, aby byl sám regulován tržními procesy."

[Pietro C]

This is a marvelous book that explains the advantages of having cross-countries competing currencies and the advantages for the individual. I am an engineer and I can say that the language is more accessible than "The road to serfdom", accessible to anyone.

I would say that Hayek anticipated the cryptocurrencies, but more specifically the Bitcoin, as the only currencies that Hayek suggests to let compete are "hard" currencies.

[Ali Kamedi]

اقتصاددان در خصوص یک نیاز اقتصادی صحبت می‌کند و تبدیل شدن به امکان سیاسی را به سیاست‌مدار می‌سپارد.

این کتاب یک گنج است. شاید زندگی در کشوری با تورمی نزدیک به۱۰۰٪ بیشتر به فهم و نیازسنجی این کتاب کمک کند و می‌شود همان دلیلی که افغانستان بعد از سقوط و تحویل به طالبان کریپتوکارنسی را راه نجات یافت.

بنگاه دولتی نمی‌تواند ورشکست شود چون به دریای نقدینگی شهروندان متصل است. و همچنین نمی‌تواند نفع منافع جناح سیاسی پیروز عمل نکنند!

کتاب یک شاهکار و انجیل مسیر پول آینده است.

[Claire]

Pros. Good ideas and arguments against state monopoly over currency issuance.

Cons: Repetitive. Not aging well; it hypothesizes what could happen, except at the time internet and crypto didn’t exist so a lot doesn’t seem relevant today. Also, assumes people are rational and not greedy ie dismisses cognitive biases people may have when making choices.

[Vitaliy]

Хайек читается трудно, но идея изложенная в книге заслуживает внимания. Считаю что автор прав. Нужно лишить государство монополии на деньги. Слишком много вреда от всех этих геополитиков и раздавателей льготных ипотек.