‘Alsof het gister is gebeurd, zo scherp. Dertien jaar had ik niet geweten dat ik het wist, maar toen ik de politie zag, wist ik ineens dat ik het al die tijd had geweten.’
Zo, na dertien jaar zwijgen, verbreekt Ada Storkema de stilte. Waar Peter Middendorp in de meesterlijke roman Jij bent van mij haar echtgenoot, de dader, laat vertellen, geeft hij nu het woord aan haar. Sinds de fatale gebeurtenis wordt Ada verteerd door de vraag of ze medeschuldig is aan het feit dat haar man een verkrachter is, een moordenaar. Had ze het kunnen voorkomen? ‘Als ik hem gegeven had wat hij wilde, als ik hem had gegeven wat hij nodig had…’ Of is zij evengoed slachtoffer? Had ze haar zwijgen eerder moeten doorbreken? Maar hoe leef je verder wanneer zoiets uitkomt? Via confronterende vragen vertelt Ada nu voorzichtig haar verhaal, van de arrestatie van haar man Tille tot de dag van vandaag – want Tille komt binnenkort vrij…
De kant van Ada is een even kwetsbaar als krachtig portret van een vrouw die moet leven met een gruwelijke waarheid.
Een heftig en aandoenlijk verhaal van de kant van Ada, de vrouw van Tille, die een jong meisje heeft verkracht en vermoord. Ada vertelt, in korte herhalende zinnen zonder punten, wat er door haar heen ging toen Tille werd opgepakt. Ze vroeg zich af of zij het al die tijd had geweten. Ada vertelt hoe in eerste instantie iedereen voor haar zorgde en haar gezelschap hield. En hoe ze later zo eenzaam werd toen haar kinderen het huis uit gingen en zij alleen nog maar eens per week Tille bezocht in de gevangenis (waarom in hemelsnaam vraag ik me dan af). De tekst wordt steeds waziger en dat loopt volgens mij mooi ineen met de gedachtes van een vrouw die is verlaten en steeds eenzamer wordt, terwijl wel het hele dorp over haar praat.
Dit (vervolg) had wat mij betreft niet perse geschreven hoeven worden. Het voegt niets toe en is in z’n geheel haast nietszeggend. Jammer.. Het doet bijna af aan hoe goed (en bizar) ‘Jij bent van mij’ is.
Moest denken aan Leo Pleysier. Dezelfde schrijfstijl met ogenschijnlijk losvaste gedachten en overpeinzingen van gewone mensen. In dit geval gaat het om een onzekere, in haar jeugd beschadigde vrouw, die moet leven met het gegeven dat haar man Rosalinde (Marianne Vaatstra) heeft verkracht en vermoord. Had ze het kunnen weten, of wilde ze het niet weten? Hoe verhoudt ze zich tot haar kinderen, kleinkinderen en haar man in de gevangenis? En wat hij hij weer vrijkomt? Invoelend boekje. Dun, niet oordelend, zeer overtuigend.
Fascinerend boekje. Interessant perspectief van de vrouw van een man die een meisje heeft misbruikt en vermoord. Het heeft me laten nadenken over ‘nabestaanden’, wat ook de familie van de dader betreft, en daar heb ik nog niet eerder bij stilgestaan en is denk ik überhaupt weinig/geen aandacht voor. Ook de schrijfstijl vind ik pakken en maakt het boek makkelijk leesbaar. De subtiele verschillen in perspectieven (ik, jij, gedachten, spraak) houden het tempo hoog en de ervaring beklemmend.
“Het is de schaduw van de schuld” waarmee Ada moet leven. Dit geeft het boek goed weer. Door de korte zinnen extra impact en van meerwaarde als je “Je bent van mij” ook leest.
‘Je wist het, hè, zei ze. Toch? Je wist toch wat papa had gedaan? Wist je het echt niet? Dat kan toch haast niet, als je zo lang samen bent Dan merk je toch dat iemand de hele nacht weg is ‘
Suze gooit deze zinnen in het gezicht van haar moeder. Want wist Ada dat haar man 13 jaar lang zweeg over de moord en de verkrachting waarvoor hij in de cel zit? Wist ze dat echt? ‘Ik kon het niet weten, ik wilde het niet’
In dit boek lezen we de kant van Ada, de vrouw van Tille (uit het boek “Jij bent van mij”). Wat gebeurt er met je als je in een klein dorp woont en je man wordt opgepakt? In eerste instantie wil iedereen je helpen en kom je aandacht te kort voor iedereen die er voor je is. Maar wat als de dag komt dat Tille vrijkomt, is iedereen er dan nog steeds?
Een indrukwekkend verhaal over de partner van een dader, een kant die vaak onbelicht blijft. In korte, krachtige en beeldende zinnen vertelt Middendorp dit verhaal. Hij kiest voor een bijzondere bladspiegel met zinnen die regelmatig niet eindigen met een punt. Er is genoeg om over na te denken tijdens het lezen van dit boek. Kon Ada het weten? Hoe keek en kijkt Ada naar haar kinderen, wat hebben die meegekregen? Kortom, een verhaal dat je na het lezen niet 1,2,3 loslaat……
Kruipt net als Jij bent van mij onder de huid, maar is toch net iets minder krachtig. Misschien omdat het een novelle is, dat het net die verstikkendheid mist om echt lang met een personage mee te moeten gaan in een ongemakkelijke situatie. Een prima toevoeging, maar voor mijn gevoel had er meer in de schrijnende situatie gezeten. Nu denk ik dat dit boek toch een stuk sneller in de vergetelheid zal zakken en eigenlijk verdient Ada dat niet.
Het is dezelfde schrijfstijl en hetzelfde taalgebruik als “jij bent van mij”, maar dit boek voelt onnodig… Het begon veelbelovend, maar draait eigenlijk op niet zoveel uit. If anything baal ik een beetje dat ik - door dit te lezen - weet dat ze Tille is blijven opzoeken…
Het was even wennen aan het kleine formaat, aan de bladspiegel (heel veel witregels) en aan de beperkte interpunctie (waarom geen punt aan het einde van een zin?), maar wat mij betreft is “De kant van Ada”, verschenen in 2024, een waardige toevoeging aan “Jij bent van mij” uit 2018. Het boek, boekje –dat overigens, anders dan hier voor deze editie aangegeven, geen 128 pagina’s telt maar 171– leest als een trein, misschien wel mede dankzij de hierboven genoemde kenmerken. Waar auteur Peter Middendorp in “Jij bent van mij” de man aan het woord laat die zich schuldig heeft gemaakt aan het verkrachten en doden van een zestienjarig meisje, welk delict gelijkenis vertoont met hetgeen zich in 1999 heeft afgespeeld in de geruchtmakende zaak betreffende Marianne Vaatstra, is de beurt in “De kant van Ada” aan de vrouw van de dader. Deze maakt op overtuigende wijze duidelijk wat zij zoal heeft ervaren en wat haar is overkomen nadat haar echtgenoot als verdachte is opgepakt en vervolgens is veroordeeld tot een gevangenisstraf. Onwillekeurig moest ik bij het lezen van het onderhavige boekje af en toe terugdenken aan de openbare les die criminoloog G.P. Hoefnagels in 1966 hield aan de toenmalige Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam, getiteld “Anderen dan daders”. Hij onderscheidt hierin naast de plegers van een delict, de daders (bestempeld als ‘eersten’), nog diverse andere categorieën van personen die bij een delict of de strafrechtelijke reactie daarop kunnen zijn betrokken: de slachtoffers ervan als ‘tweeden’, omstanders of zij die de dader op enigerlei kennen als ‘derden’, de maatschappij-van-horen-zeggen-of-krantenlezers (van sociale media was destijds vanzelfsprekend nog in het geheel geen sprake) als ‘vierden’ en, ten slotte, als ‘vijfden’ zij die invloed ondergaan ‘door de van straf of delict uitgaande uitwerkingen’. Middendorp nu voert behalve Ada ook andere van dergelijke betrokkenen ten tonele, in optima forma. Peter Hoefnagels zou ongetwijfeld van “De kant van Ada” hebben genoten, en het voor de criminologiestudenten hebben aangemerkt als verplichte literatuur.
Het is niet vanzelfsprekend om een vervolg op Jij bent van mij te schrijven. Ook al blijven er nog zovele vragen. Hoe zit het met Ada, de vrouw van Tille?
De kant van Ada is in een totaal andere stijl geschreven dan Jij bent van mij. Waar in het eerste boek vooral zo neutraal mogelijk wordt geregistreerd, zo staat in De kant van Ada het emotionele op de voorgrond. Ada wordt verscheurd door vertwijfeling, weet zichzelf geen houding te geven tov de maatschappij, haar kinderen, Tille, zichzelf.
Het boek leest bijzonder vlot uit, als een stuwende en stotende monoloog van Ada. Het verwonderde mij dan ook helemaal niet, toen ik achteraf wat ging opzoeken, dat De kant van Ada eigenlijk een toneelvoorstelling is. Middendorp schreef de tekst voor @mevrouwogterop en @lottedunselman brengt de monoloog.
De kant van Ada valt moeilijk bij te benen voor wie niet eerst Jij bent van mij heeft gelezen. Biedt het een meerwaarde? Op zijn minst een complement, maar ik had toch wel wat meer over Ada zelf willen weten, en voor een boek had ik wat meer diepgang verwacht. (Over de toneelvoorstelling kan ik mij vanzelfsprekend niet uitspreken.) —
De kant van Ada biedt een indringende, fragmentarisch vertelde inkijk in het hoofd van een vrouw die gevangen zit tussen haar verleden en het onvoorstelbare heden. Door Ada’s perspectief te kiezen—de partner van de dader—durft de auteur zich te begeven op moreel complex terrein, waar schuldgevoel, schaamte, de verwerking van een misbruikverleden, en (de angst voor) sociale uitsluiting voortdurend om voorrang vechten. De beklemmende sfeer wordt versterkt door de sobere schrijfstijl, die Ada’s innerlijke strijd tastbaar maakt zonder haar ooit volledig te verklaren of vrij te pleiten.
Wat dit boekje bijzonder sterk maakt, is hoe het laat zien hoe trauma’s uit het verleden hun schaduw werpen op het heden, en hoe iemand kan vastlopen in loyaliteit, angst en ontkenning. Het verhaal kruipt onder de huid en blijft nog lang nazinderen. Een donkere, maar indrukwekkende pendant bij 'Jij bent van mij', die veel meer doet dan enkel ‘het andere perspectief’ bieden—het confronteert de lezer met hoe ingewikkeld menselijk falen kan zijn.
Tille, de man van Ada heeft een jonge vrouw verkracht en vermoord. Als de politie hem komt halen, beseft ze dat ze het onbewust al die tijd geweten heeft. In korte tekstfragmentjes vertelt ze over haar leven, het moeilijke contact met haar kinderen, de vriendschap en het begrip dat ze ontvangt als Tille in de gevangenis zit. Als zijn vrijlating nadert, slaat de sfeer helemaal om. Zal ze de moed hebben hem te zetten dat hij niet meer welkom is in haar leven? Heel mooi boekje, dat een mooie inkijk geeft in de gedachten en de gevoelsleven van deze vrouw. Knap.
Fantastisch geschreven. Echt heel mooi. Ik hou van de simpele en duidelijke stijl, het ritme in de zinnen is heel mooi gedaan. Ook het verhaal is een interessant verhaal, met vooral een interessant perspectief.
Had van mij niet gehoeven en eigenlijk wist ik dat al voor ik er aan begon. Maar ik was toch nieuwsgierig. Het was ook niet per definitie slecht maar Jij bent van mij staat op zich zelf al als een huis. "Ada's kant" kan beter binnen de eigen verbeelding blijven.
Meer een verhaal dan een boek maar wel echt adembenemend. Over een vrouw wiens man een minder jarige meisje vermoord en verkracht en daarna gewoon terug naar huis komt. Je voelt echt de onmogelijkheid voor zijn vrouw die nooit geleerd heeft voor zichzelf te kiezen.