Takkenhoofd

by Inge Besaris, Irina Filcer (Illustrator)

Sofie is een kermiskind. Haar ouders hebben een reuzenrad en een oliebollenkraam, maar tijdens het kermisseizoen, van april tot november, woont Sofie bij haar opa.
Opa woont in een piepklein huisje in het bos - een heerlijke plek. En het wordt alleen nog maar fijner als Sofie bevriend raakt met Mo, de nieuwe jongen uit haar klas.
Maar er is iets vreemds aan de hand met opa. Gaat het wel goed met hem? En kan Sofie bij hem blijven? De directrice van Huize Avondrood begint zich ermee te bemoeien... en dat gaat helemaal de verkeerde kant op.

173 pages, Hardcover

First published January 1, 2023

Reviews

[Demi Stein · Rating 4 out of 5]

Recensie is eerder gepubliceerd op: https://meerboekenblog.nl/takkenhoofd/

In december las ik Takkenhoofd geschreven door Inge Besaris. Ik reserveerde dit boek bij de Bibliotheek Enschede met een reden. Eerder zag ik Tessa van mybigloveforbooks er al positief over praten en dankzij het thema raakte ik ook erg benieuwd.

Vergeetachtigheid
Het boek gaat over Sofie en zij is anders dan andere meisjes. Ze is namelijk een ‘kermiskind’. Haar ouders hebben een reuzenrad en oliebollenkraam, en zijn dus veel onderweg. Daarom woont Sofie tijdens het kermisseizoen bij haar opa.

Sofie kan het goed vinden met haar opa en vindt dit eigenlijk altijd wel gezellig. Opa woont alleen in een klein huisje in het bos, super rustgevend, mooi en gewoon een heerlijke plek! Dit jaar moet Sofie helaas groep 7 nog een keertje overdoen, maar daardoor ontmoet ze wel een nieuwe goede vriend: Mo.

Dit jaar is er echter iets geks met opa. Het lijkt niet helemaal goed te gaan en opa lijkt in de war. De directrice van het verzorgingshuis Avondrood begint zich er ook al mee te bemoeien en probeert op Sofie haar gevoelens in te spelen: hoe moet dat nou met opa als Sofie weer terug bij haar ouders is?

Zoals je wellicht in de samenvatting al wel kunt opmaken zit er het thema vergeetachtigheid/ dementie in. De reden dat dit thema mij zo interesseert is omdat mijn eigen opa helaas in eind 2024 de diagnose dementie heeft gekregen en in een paar weken tijd (mede door een longontsteking & delirium) heel hard achteruit gegaan is. Ik was heel benieuwd hoe dat dan verwerkt zou zijn in een kinderboek, en ik ben niet teleurgesteld.

“Ze is boos op Opa en, omdat ze weet dat hij het niet kan helpen, ook op zichzelf. Moet je hem nou zien zitten. Haar leuke, stoere Opa lijkt ineens zo kwetsbaar en oud. Voor het eerst kan ze zich voorstellen dat hij er op een dag niet meer is… Ze slikt en schudt die gedachte uit haar hoofd.”

Ik denk dat dit boek voor veel kinderen in vergelijkbare situaties heel herkenbaar is en ook als volwassene vond ik het een heel mooi, ontroerend en herkenbaar boek. Want ook ik zie mijn opa, zo bomvol verhalen en met een frisse blik, veranderen in een kwetsbaar en oud meneertje, die heel erg in de war is.

Gelukkig bevat Takkenhoofd niet alleen maar ellende, zo vond ik de vriendschap tussen Sofie en Mo heel mooi neergezet en zit er bijvoorbeeld een schattig hondje genaamd ‘Whiskey’ in het boek. De schrijfstijl vond ik ook erg mooi en de illustraties gemaakt door Irina Filcer passen erg goed bij het verhaal. Dikke aanrader!

“De zon speelt verstoppertje achter de bladeren van de bomen en piept af en toe tevoorschijn. Sofie heeft geen haast en blijft soms even staan om zich met haar ogen dicht te laten verwarmen. Nu weten ze het dus, van Opa en zijn ongelukjes. Aan de ene kant is ze best opgelucht, maar hoeveel weten ze nu precies? Opa kan heel goed toneelspelen. Hij maakt grapjes, kletst eroverheen op zegt dat alle oude mensen weleens wat vergeten. Soms merk je helemaal niets aan hem en dan ineens staan zijn ogen raar en is hij totaal de kluts kwijt, alsof iemand op delete gedrukt heeft.”

[Tessa · Rating 5 out of 5]

In Takkenhoofd gaat Sofie tijdelijk bij haar opa wonen. Sofie is namelijk een kermiskind. Haar familie heeft een reuzenrad en een oliebollenkraam. En tijdens het kermisseizoen, van april tot november, woont Sofie bij haar opa. Haar opa woont in een kleine huisje in het bos en Sofie vindt het fijn om hier te wonen. In deze periode gaat ze ook altijd naar de andere school. Daar ontmoet ze Mo, de nieuwe jongen in haar klas. En ze ontmoet zijn familie - zij hebben een winkel in het dorp. Sofie vindt het altijd fijn bij opa, maar er is nu iets raars aan de hand. Opa lijkt af en toe in de war. Dan begint de directrice van het verzorgingstehuis, Huize Avondrood, zich ook nog mee te bemoeien. Kan Sofie bij haar opa blijven wonen?

Sofie is een twaalfjarig meisje dat een enorm goede band heeft met haar opa. Ze geniet enorm van het feit dat ze een paar maanden bij haar opa en zijn hondje Whisky kan wonen. De band tussen opa en kleindochter wordt mooi neergezet en het plezier dat die twee met elkaar hebben spat van het papier af. De band met haar opa zorgt er alleen voor dat Sofie op een gegeven moment in tweestrijd komt. Moet ze haar ouders vertellen dat opa zo in de war is? Of moet ze het geheim houden? Sofie vindt het steeds spannender om opa alleen te laten en dan gaat het ook nog eens gruwelijk mis.

Met Takkenhoofd heeft Inge Besaris een sterk verhaal over dementie weten neer te zetten. Het verhaal wordt verteld vanuit de derde persoon, maar toch spatten de gevoelens en gedachtes van Sofie van het papier af. De liefde voor haar opa, de onzekerheid rondom zijn verwardheid, haar vermogen om zelf met oplossingen te komen. Het is een hartverwarmend, maar ook haast een hartverscheurend verhaal. Het boek bespreekt daarnaast ook nog andere actuele onderwerpen, zoals het beeld van verzorgingstehuizen en anderstalige mensen in een klein dorp. Alle onderwerpen zijn mooi en zorgvuldig uitgewerkt. De cover en de illustraties zijn daarnaast ook erg mooi.

Takkenhoofd is een hartverwarmend, maar tegelijkertijd ook verdrietig verhaal. Het is een verhaal dat herkenbaar zal zijn voor kinderen die te maken hebben met grootouders of misschien zelfs wel ouders met beginnende dementie. Takkenhoofd is absoluut een aanrader om te lezen!

[Chardonay Willard · Rating 5 out of 5]

Een boek wat op sommige vlakken best confronterend is.

Het menselijk brein is een zo gecompliceerd iets, en wat als je op een bepaalde leeftijd dingen gaat vergeten? Of erger, wat als je gaat merken dat dit gebeurt bij een familielid of goede vriend?

Wat ik mooi vond aan dit verhaal is dat ook echt Sofia haar denken over de vergeetachtigheid van haar opa te weten komt. Het gevecht wat ze heeft om het proberen geheim te houden. Maar erger, hoe ze haar opa niet teleur kan stellen.

een echt prachtig verhaal met een hele mooi en wijze les.

Alzheimer/dementie is geen grapje, het treft niet alleen de persoon zelf, maar ook zijn of haar naasten.

[Steffie Coehorst-Berberich · Rating 5 out of 5]

prachtig verhaal

[Maaike de Vries · Rating 4 out of 5]

Takkenhoofd - Inge Besaris
De cover van dit boek intrigeerde me al een tijdje: het hoofd van een oude man met daarop een bos met takken waarin allerlei dingen gebeuren. Eindelijk heb ik het nu gelezen en het bleek een ontroerend en leerzaam verhaal!

Sofie is een kermiskind: haar ouders hebben een attractie op de kermis en reizen rond. De ene helft van het jaar blijft Sofie bij haar ouders, de andere helft logeert ze bij haar opa, die met zijn hondje Whisky in het bos woont. Sofie gaat ook naar twee verschillende scholen: de kermisschool en de dorpsschool. Op de eerste dag dat ze weer bij opa is en naar school moet, ontmoet ze Mo: ze worden dikke vrienden. Met opa is het direct gezellig, maar hij is wel wat vergeetachtiger dan normaal.

Er gebeuren steeds vreemdere dingen: opa legt zijn bril in de koelkast, komt op zijn sloffen Sofie ophalen van school en verdwaalt in het bos. Opa zegt tegen Sofie dat het hun geheimpje is, want opa wil niet naar het verzorgingstehuis in het dorp. Maar voor Sofie is het een loodzwaar geheim: het gaat steeds slechter met opa… Wat moet ze doen?

“Nu weten ze het dus, van opa en zijn ongelukjes. Aan de ene kant is ze best opgelucht, maar hoeveel weten ze nu precies? Opa kan heel goed toneelspelen. Hij maakt grapjes, kletst eroverheen of zegt dat alle oude mensen weleens wat vergeten. Soms merk je helemaal niets aan hem en dan ineens staan zijn ogen raar en is hij totaal de kluts kwijt, alsof iemand op delete gedrukt heeft.”

Je leest het al: dit verhaal gaat over alzheimer. Een ziekte waar kinderen soms ook mee geconfronteerd worden. In Takkenhoofd leef je mee met een kind dat er op een mooie manier mee omgaat. Ze heeft een fijne omgeving van mensen die haar helpen. Het element kermiskind vind ik ook mooi: ik heb nog niet vaak een kinderboek gelezen over kermiskinderen. En de overvloedige schitterende illustraties! Dat is toch echt zo prachtig gedaan. Een waardevol boek vanwege de thema’s, maar ook gewoon een fijn en spannend (voor)leesboek vanaf 8/9 jaar.

[Imke · Rating 4 out of 5]

Ik vind de cover heel mooi. Daarom sprak dit verhaal me gelijk aan. Het ziet er anders uit dan anders. Als je het verhaal gelezen hebt, snap je ook precies waar de cover voor staat. Het meeste uit het verhaal is in de cover verwerkt. Sofie's ouders staan met een attractie op de kermis, dus tijdens dat seizoen woont ze bij opa. Echter gaat zijn geheugen achteruit en er gebeuren steeds vaker ongelukjes. Je ziet duidelijk dat Sofie het lastig vindt, maar dat ze ontzettend haar best doet. Het is sneu om over te lezen, maar gelukkig zitten er ook mooie momenten in het verhaal, zoals de familie van Mo. Leuk om meer te leren over hun cultuur en verleden als vluchtelingen. Dat maakt het verhaal inclusief. Ik had nog wel wat meer over de kermis willen lezen. Deze bleef een beetje op de achtergrond.

[Books & Illustrations · Rating 4 out of 5]

Tijdens het kermisseizoen logeert Sofie altijd bij haar opa in het bos. Maar dit seizoen merkt ze dat opa anders is. Hij vergeet dingen, teveel dingen. En dan is er nog Huize Avondrood, of Huize Alvast Dood zoals opa het noemt. Daar wil hij niet belanden. Sofie besluit opa te helpen en zegt niets over zijn vergeetachtigheid, zelfs niet tegen haar ouders. Totdat er iets gebeurt dat alles verandert...
Prachtig beschreven in dit boek hoe Sofie meeleeft met opa, zich zorgen maakt, zorgt voor opa. Wat mooi te lezen dat vrienden en familie de sleutel zijn voor een veilig en goed leven voor opa.

[Carolienvanderwaarde · Rating 3 out of 5]

Sommige kinderboeken lijken meer geschreven te zijn voor volwassenen.... Dementerende ouders, oppas opa's, drukke papa's en mama's. Ze kunnen allemaal wat opsteken van dit mooie verhaal Takkenhoofd. De gekleurde illustraties vind ik matig. Het verhaal is aandoenlijk en je voelt helemaal mee met Sofie. Zij heeft al snel in de gaten dat het niet goed gaat met haar opa. Hoe kan ze haar fijne logeerplek en haar opa beschermen tegen al die volwassenen die 'het beter weten'?

[Nena Heesakkers · Rating 5 out of 5]

Een prachtig verhaal over een kermiskind die tijdens het reisseizoen bij haar opa woont. De ouderdom heeft opa alleen al getroffen, maar hij probeert dit niet te laten merken. Sofie valt het steeds meer op, maar het blijft hun geheimpje. Tot er iets heel ergs gebeurd waardoor het geheim niet meer geheim kan blijven.

Ontzettend leuk om te lezen als leerkracht bij de Rijdende School!

[Femke van den Biggelaar · Rating 4 out of 5]

Rap te lezen boek. Fijne personages, vriendschap, burgerschap, geheimen de heerlijke rust van de bossen en de opwinding van de kermis.

[Marcella · Rating 3 out of 5]

Een verhaal over een kleindochter en een opa en een alles opslokkende vergeetachtigheid die als een donker woud om hun heen groeit. De relatie tussen de twee is vertederend, de illustraties soepel kleurrijk maar invoelend. Het voelde alsof ik dit verhaal al een keer eerder had gelezen, maar het blijft mooi en belangrijk.

[Demi Van Beek · Rating 4 out of 5]

Mooie illustraties en een hele mooie verhaallijn over een opa met dementie.

[Evy Danckers · Rating 3 out of 5]

Super mooie illustraties bij een fijn verhaal.