Koning Willem I: 1772-1843

Koningsbiografieën #1

by Jeroen Koch

De eerste Oranjekoning is de geschiedenis in gegaan als een alleenheerser met hart voor zijn bevolking, die bovendien grote economische verdiensten had. De werkelijkheid was complexer. Al ontbrak het Willem I niet aan inzet, zijn tekortkomingen waren groot. Bovendien was hij jarenlang géén koning, maar een zwerver in een door oorlog verscheurd Europa. Een boek over een leven vol succes en tragiek.

Genres: History, Biography, Nonfiction

700 pages, Hardcover

First published November 1, 2013

About the author

Jeroen Paulus Maria Koch (IJsselstein, 18 juni 1962) is een Nederlands historicus.

Koch studeerde van 1980 tot 1988 geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, en was daar van 1985 tot 1988 ook student-assistent. In 1988 studeerde hij cum laude af op Lionel Trilling en het modernisme. In 1994 promoveerde hij aldaar op een studie over de Duitse historicus Golo Mann. Hij schreef verder een biografie van de Nederlandse theoloog, later minister-president, Abraham Kuyper. Sinds 1988 is hij verbonden aan de Utrechtse universiteit, eerst als aio, daarna als onderzoeker en universitair docent.

In 2013 publiceerde Koch een boek over Koning Willem I als onderdeel van de Koningsbiografieën, ter gelegenheid van het 200-jarig bestaan van het Koninkrijk der Nederlanden, waarbij hij het niet onmogelijk achtte dat Willem I vier buitenechtelijke kinderen had.

In 2018 verscheen bij uitgeverij Boom Oranje in revolutie en oorlog, een samenvattend werk van de drie Koningsbiografieën.

Reviews

[Jur · Rating 5 out of 5]

Indispensible.

Never was Willem's live researched so widely and so deeply. It contains so many new insights on his personal life, eg his secret second family in which he fathered four children with one of his wife's chambermaids. Not to mention his conflicts with his father and his son.

Politically there is His repeated self humiliation before Napoleon to gain and retain something to rule between 1805 and 1812. And the fact that he effectively gave up on the Netherlands in 1799. He was a dynastic prince first and foremost, and had limited loyalty to the land of his father.

Militarily, his inclination was always towards administration at the expense of leadership in the field, and in combat he seemed overcome at Auerstadt and in Erfurt. For his surrender of the latter town in the wake of the Jena-Auerstadt drama he was rushed before a Prussian court martial but convicted, nor cleared. His service at Wagram seems to have been satisfactory. His lack of success on the battlefield opened a deep rift of jealousy between him and his eldest son who, although no great tactician, was at least a dependable subordinatie and a brave leader of men.

Very well written, it combines very well with the biography of his son, later King Willem II of whom a biography was published at the same time.

[Mark]

thank you Santa!!

[Jordy · Rating 4 out of 5]

De natie is van de koning.

Ik denk dat de bovenstaande zin, de persoonlijkheid van Willem I goed schetst; een hardwerkende autoritaire vorst die dacht altijd te weten wat goed was voor zijn volk en zijn Oranjedynastie. Hij eiste van alle onderdanen, ook van familieleden, absolute loyaliteit en zou die belonen met welvaart en vooruitgang. Of de koning hierin geslaagd is, ligt er maar net aan vanuit welke invalshoek je het bekijkt.

Auteur Jeroen Koch is zich als historicus bewust van het belang van multiperspectiviteit en ik denk dat je dat door het hele boek heen wel ziet terug komen. Met regelmaat komen er bijvoorbeeld brieven voorbij van buitenlandse gezanten die aan het Nederlandse hof verbleven en zo hun eigen mening hadden over de gang van zaken in het koninkrijk. Koch legt de papieren realiteit van Willem I en de harde realiteit, op die manier scherp naast elkaar door het boek heen.

Er wordt een serieuze poging gedaan om de hardnekkige clichés als 'koning koopman' te overstijgen en om echt een goede blik te werpen op Willem Frederik. Dat kan ik zeker waarderen, want dat is hoe open een biograaf ook moet denken naar mijn mening.

Voor mij waren vooral de jaren in ballingschap erg interessant, omdat het ballingschap voor Willem Frederik het fundament legde voor zijn handelen als latere koning. Wellicht geeft dat ook een verklaring voor de verharding van Willem I, na het overlijden van zijn intellectuele moeder en barmhartige zus.

Al met al een fascinerend boek, vol met details die je niet zomaar op Wikipedia tegenkomt. Het boek telt wel veel pagina's en af en toe gaat de auteur in op hele kleine details om zijn punten aan te stippen. Het duurde even voordat ik hem uit had.

Een aanrader voor ieder met enige historische voorkennis. Ik zou het boek afraden om te lezen, als je vóór het lezen geen globaal beeld hebt van de tijd waar Koch over schrijft. De auteur gaat er van uit dat de lezer bepaalde voorkennis simpelweg bezit.

[Arne-Jan · Rating 3 out of 5]

Ik ben heel blij dat ik dit boek gelezen heb en kijk uit naar de biografieën over Willem II en Willem III. Ik kwam erachter dat ik eigenlijk veel te weinig kennis had van onze geschiedenis in de napoleontische tijd. En wat een onwaarschijnlijke samenloop hoe ons koningshuis is komen bovendrijven nadat Willem-Frederik eigenlijk volledig was afgeschreven en zelfs vernederd tot op het bot. Koch probeert het karakter van onze eerste koning ook mooi te doorgronden aan de hand van allerhande voorbeelden. Door dit kijken in de ziel gaat de persoon Willem I ook veel meer leven. Mooi gedaan dus. Je moet echter wel wat doorzettingsvermogen hebben: het is een dikke pil en sommige stukken zijn wel wat droog. Al met al echter een zeer geslaagde biografie.

[Wilco · Rating 4 out of 5]

Boeiende biografie over onze eerste vorst; onzeker, hardwerkend, autoritair en geen natuurlijk overwicht. Leefde in woelige tijd, moest 18 jaar ons land ontvluchten. Ging voor elke mogelijkheid om ergens vorst te worden en kwam door geluk op de Nederlandse troon. Verbijsterend om te lezen waar hij zich 12 tot 14 uur per dag mee bezig hield als koning; administratieve taken, besluiten tot op het niveau van benoemingen van officieren en ambtenaren. Zijn ministers waren alleen uitvoerders. Ook schokkend is de financiële chaos die hij achterliet, hij besliste overal alleen over.

[Olaf · Rating 4 out of 5]

Sterk en zeker geen vleiend overzicht van het leven van Willem I. De focus wordt wat lastig te volgen als het koningschap wordt besproken, daar springt het nog wel eens in tijd heen en weer en worden dingen genoemd die pas veel later goed worden uitgewerkt. De auteur geeft ook aan dat het leven voor Willem Frederiks koningschap minder goed gedocumenteerd is en daar ligt een goede focus op. Ik ben benieuwd naar Willem II en Willem III die hier zeker genoemd worden, maar waar terecht minder aandacht op ligt dankzij de andere biografieën. Op naar Tilburg.

[Kathleen Van Lierop · Rating 5 out of 5]

It was a very interesting book about Koning Willem I of The Netherlands.
I learned lots of new things and it is a great history!
The book is written in Dutch by Jeroen Koch.

[Hko]

niet uitgelezen, net als "de zonnekoning" is het aantal bladzijdes te veel om het boeiend te houden voor mij. Het kabbelt voort en somt vooral op.

[Tom Van Hal · Rating 4 out of 5]

Indrukwekkend. Boeiend geschreven. Over deze koning en dit tijdperk wist ik eigenlijk niets, het was dus zeer leerzaam. Klein minpunt: iets te gedetailleerd allemaal, had wel iets bondiger gemogen.

[Marc Lamberts · Rating 4 out of 5]

It was very refreshing to read a history book about the first Dutch monarch with a lot of context. It gives an in-depth idea of the person behind the crown and not only another William in history.

[Hans Canters · Rating 3 out of 5]

inhoudelijk zeker 4 sterren maar de schrijfstijl vind ik nogal moeizaam.

[Alex Knipping · Rating 4 out of 5]

Willem Frederik, koning Willem I, was een onvermoeibare werker, zoveel wordt wel duidelijk uit dit goed gedocumenteerde boek. Daarnaast was hij een man die overtuigd was van zijn eigen gelijk, met een onbedwingbare neiging tot alles willen controleren. Mede daarin schuilt zijn tragische kant. Op belangrijke momenten bleef hij twijfelen en werd het lot niet dóór hem, maar vóór hem bepaald. Hij was waarschijnlijk ook wat we tegenwoordig 'een binnenvetter' zouden noemen. Omstanders kregen maar weinig te zien van wat hem werkelijk bewoog. Dat maakte hem tot een tamelijk afstandelijk en weinig charismatische man. Het boek beschrijft ook een periode waarin alles veranderde: van de Verlichting naar de chaos van de Franse revolutie en de schijnbare terugkeer naar het oude Europa. Schijnbaar, want Napoleon had ervoor gezorgd dat veel revolutionaire verworvenheden konden verankeren in de maatschappij, deels door wetgeving, deels door nieuwe ideeën over inspraak door de burgerij. Nederland veranderde van een Verenigde Republiek met stadhouder naar een Bataafse Republiek en van daaruit naar koninkrijk Holland, een deel van Frankrijk en een Verenigd Koninkrijk, dat uiteindelijk in twee landen uiteenviel. Dat zijn nogal wat veranderingen in, pakweg, 50 jaar. Ook dit decor krijgt in deze biografie ruim de aandacht. Willem I komt prachtig uit de verf, met al zijn positieve en minder leuke kanten.

[Harmke · Rating 4 out of 5]

Nooit geweten dat de tijd waarin Koning Willem I leefde zo interessant en vooral bepalend voor Nederland is geweest. Natuurlijk weet je van de Franse revolutie, Napoleon en de Bataafse republiek, maar hoe het precies zat en dat het in tijd zo dicht bij elkaar zat, is nooit zo blijven hangen bij mij. Dit maakt de biografie zo interessant om te lezen. Het leven van Koning Willem I trekt voorbij, maar ook een woelige Europese geschiedenis. Jeroen Koch heeft daartussen een mooie balans gevonden. De geschiedenis maakte Koning Willem I mede tot wie hij was en tegelijkertijd zorgde hij met zijn volhardende persoonlijkheid voor een plek in onze geschiedenis. Aanrader voor liefhebbers van (vaderlandse) geschiedenis! 

[Marnik Willems · Rating 5 out of 5]

Het nieuwe standaardwerk over Willem I, voor het eerst ook met ruime aandacht voor de periode voor en na zijn koningschap. Dit is de biografie van de eerste koning der Nederlanden waar de historische wereld al sinds de jaren '20 achter vraagt. Jeroen Koch bewijst een bedreven biograaf, gedreven historicus en fascinerend verteller te zijn. Wie iets wil weten over Europa en de Nederlanden tijdens en na de Franse Revolutie en de belangrijke rol van het karakter en de visie van deze vorst daarin, moet dit boek zeker ter hand nemen.

[Arjen Taselaar · Rating 5 out of 5]

Prachtige biografie van koning Willem I. Dit stevige boek is goed leesbaar en zeer verzorgd uitgegeven. Het interessantste deel vond ik dat over de Duitse ballingschap van de prins, een relatief onbekende periode in zijn leven. De ontreddering van de Oranjes (en andere vorsten) in de napoleontische tijd, machteloos tegenover grote politiek-maatschappelijke veranderingen, is zo invoelbaar beschreven dat je er bijna bij bent. Grote klasse!

[Sander Boek · Rating 4 out of 5]

Interessante, complete biografie van koning Willem I. Veel archiefmateriaal en veel brieffragmenten en overige memoires. 19e-eeuwse teksten maken het niet altijd even goed leesbaar, de honderden namen niet altijd even goed te volgen. Daar kan de auteur niets aan doen, dat heeft te maken met de complexiteit van het onderwerp. Interessante ontdekkingen kunnen tussen de regels door worden gedaan.

[Jordi · Rating 4 out of 5]

Goed boek, zeer informatief ook over de periode waarin Willem I heeft geregeerd. Her en der iets langdradig, maar over het algemeen een goed leesbaar werk en een gebalanceerd portret van deze eerste Oranje-koning.

[Leo · Rating 4 out of 5]

Als je een beetje in geschiedenis en ons Koningshuis bent geïnteresseerd en wat meer wilt weten over het ontstaan van het Koningshuis en de persoon Willem-Frederik dan is dit boek een absolute aanrader. Goed geschreven, wel gedocumenteerd, goed onderbouwd.

[Jaap · Rating 4 out of 5]

Een fascinerende man met een fascinerende geschiedenis, levend in een fascinerend tijdsgewricht. Prachtig boek!