2,5/5 sterren.
Eerder had ik Februari's 'De maakbare man' gelezen, waar ik van onder de indruk was. Tijd voor een roman, dacht ik. Maar die viel tegen. En toch weer niet.
Het verhaal en personages in 'De literaire kring' vind ik erg zwak. Ik heb aan het einde van de de roman het gevoel dat het verhaal nog moet beginnen, dat de personages nog zullen worden uitgediept, dat dit een intro was voor wat er komen gaat. De opbouw van de roman was assymetrisch, veel aanloop, abrupt end. De personages en hun onderlinge verhoudingen, maar ook hun relevantie voor het verhaal, blijven ontzettend vaag, daar was geen lol aan te beleven. Wat is de betekenis en meerwaarde van journalisten Viktor, of Kiki? Ik zie het niet. Waarom vindt Teresa dat ze zich als perfecte echtgenote moet gedragen? Dat blijft totaal onduidelijk. Alles blijft loos hangen.
Ook de schrijfstijl, woordkeuze van deze personages, deed af aan het boek. Voorbeelden:
"Hij besefte dat hij het gezelschap van Teresa veruit prefereerde boven dat van haar vader. Dat kwam ook wel mooi uit, gezien het feit dat hij met Teresa was getrouwd." of: "Er waren op de ministeries twee vijandige kampen, zei Victor innerlijk tegen wie het maar horen wilde" (?!?) "Even was het alsof een babybiggetje van één maand oud met doorgesneden keel vlak voor hem lag te gillen op het tafellaken", en "Victor had te man het liefst over de tafel getrokken om hem met zijn hoofd vooruit dwars door de glazen deur van de Italiaan naar buiten te gooien".
Te-nen-krom-mend. De toon van de geportretteerde elite kan Februari ook niet geloofwaardig raken.
En toch. En toch.
Een eerdere poging om het boek te lezen had ik na 100 pagina's gestaakt. Met enige tegenzin ben ik na enkele maanden opnieuw begonnen. En toen zag ik ook wat anders. Als je de literaire kring namelijk leest als een ideeenroman, dan is er best wat uit te halen. Op de punten waar Februari niet bezig is het met vormgeven van personages en dialogen, zie je de soms messcherpe observaties die hij doet over de maatschappij, over macht, verdeling van rijkdom en politiek. Musea en concertzalen als morele witwasorganisaties, dat vond ik bijvoorbeeld een fantastisch beeld. Er staat aan ideeen heel wat in dat de moeite waard blijkt. Als je maar om de magere romanvorm heen wil lezen.
En daarom is mijn vraag of Februari niet gewoon sterker is als columnist, essayist, non-fictieschrijver. Dat de romanvorm niet de beste manier is voor hem om zich te uiten. Maar misschien ontwikkelen zich schrijvers hier ook wel in, en slaagt hij er in latere romans wel in. Hij heeft in elk geval genoeg waardevols om te vertellen.