Новая зямля

by Якуб Колас

Якуб Колас (1882–1956) — славуты беларускі пісьменнік. Ягоную паэму «Новая зямля» называюць энцыклапедыяй народнага жыцця беларусаў. Першыя раздзелы былі напісаны ў 1911 годзе, калі Колас сядзеў у мінскім астрозе і сумаваў па родных мясцінах. А завершаны твор 5 студзеня 1923 года ў Мінску.

Для каго «Новая зямля» — для дарослых ці для дзяцей? Напэўна, для кожнага тут знойдзецца тое, што яму цікава. У паэме ёсць і лірычныя адступленні, і апісанні народных святаў, і гарэзлівыя сцэны з «Дарэктара» або «Зімы ў Парэччы», і неверагодна глыбокая сцэна смерці Міхала... А першы радок твора ведае, бадай, кожны беларус: «Мой родны кут, як ты мне мілы!..»

Genres: Poetry, Classics, Fiction

398 pages, Paperback

Published January 1, 2022

About the author

Якуб Колас, Канстанцін Міхайлавіч Міцкевіч (Псеўданімы: Тарас Гушча, Карусь Лапаць, К. Адзінокі, К. Альбуцкі, Андрэй «сацыяліст», Тамаш Булава, Ганна Груд, Мікалаевец, Лесавік і інш.) — беларускі грамадзкі дзеяч, пісьменьнік, паэт і перакладнік. Клясык сусьветнай і беларускай літаратуры — адзін з заснавальнікаў новай беларускай літаратуры і сучаснай літаратурнай мовы, народны паэт Беларусі.

Reviews

[Aleś Karoza · Rating 5 out of 5]

Нейкім чынам Якуб Колас піша так, што вершаваная форма абсалютна не перашкаджае апавяданню.

Сам твор расказвае а важнасці зямлі для чалавека, але маецца на ўвазе таксама і зямля для народа. Мова паэмы вельмі сакавітая, такое прыемна чытаць і слухаць.

Абавязкова паслухайце аўдыякнігу на канале Беларуская літаратура, нават калі чыталі паэму раней. Гэта ўжо не аўдыякніга, а амаль аўдыяспекталь.

[Kirill Protasenia · Rating 4 out of 5]

Твор-гімн. З пяшчотай да роднай зямлі, з павагай да працы, з журбою аб лёсе, з юмарам да традыцый і характараў. Усё як у сапраўднага беларуса. Але не ў панах адных прычына цяжкага жыцця. Жаданне быць свабодным патрабуе сталай барацьбы з абставінамі і тымі, хто перашкаджае - само не прыдзе.

[Sasha Evsyuchenya · Rating 5 out of 5]

Перачытаў Новую Зямлю у першы раз пасля школы. У той час стаўленне да гэтага твору было нейтральным. Колас - пясняр беларускай паэзіі і ўсё такое. Аднак Новая Зямля не была любімым творам. Па дзіцячым меркам ён быў надта вялікі і не насычаны падзеямі.

Праз ~20 гадоў, пасля пераезду ў іншую краіну, я неўзабаве зразумеў, што ў гэтым творы запісаны беларускі ДНК, код, ідэнтычнаць. Ва ўсялякім выпадку для мяне. Кожная частка паэмы, кожны радок і слоўка адгукаюцца ці цеплынёй у сэрцы, ці гораччу і смуткам.

У апошнія гады, у інфармацыйнай прасторы задаюцца пытанні аб беларускай ідэнтычнасці. Людзі размауляюць гадзінамі аб гэтым. Спрачаюцца ці наш(а) Вітаўт, Вільня. Магчыма, у тым, што на тэрыторыі нашай зямлі правілі Радзівілы і Вітаўт, таксама запісана ідэнтычнасць беларусаў. Аднак, мая ідэнтычнасць беларуса запісана ў Новай Зямлі.

Асобна хочацца напісаць пра выданне кнігі ад "Попурри" з шыкоўнымі ілюстрацыямі ад Лізаветы Лянкевіч. Вобразы (карані, сэрца, дом, зямля), каляровыя акцэнты (шэры, блакітны) узбагацілі не толькі сам твор, але і маё успрыманне Новай Зямлi, сябе. Велізарны Дзякуй вам, Лізавета.

[Yuliya · Rating 5 out of 5]

Новая зямля — гэта гімн Беларусі і беларускага народа.
Я вельмі рэдка чытаю паэзію, але "Новая зямля" змяніла мой погляд і ставіны да гэтага жанру. Я атрымала асалоду, чытаючы твор пад пэўны рытм. Раней я не да канца разумела, у чым прыгажосць паэзіі. Ну нейкі верш пачытаць, ну можна. А як чытаць твор з нейкім сюжэтам? А з Новай зямляю я не магу ўявіць, як гэты твор чытаць прозаю.
У творы апісваецца звычайны беларус з галоўнаю мараю — мець сваю зямлю, працаваць на сябе і не хадзіць пад дурным і жорсткім панам. І гэтая мара застаецца актуальнай і сёння. Беларусы працягваюць шукаць той кавалачак зямлі, дзе яны самі сабе гаспадары, дзе іх не выганяць, дзе яны будуць адчуваць сябе ў бяспецы. І гэта сумна, што праз пакаленні мы ўсё яшчэ топчамся на тым самым месцы.
Мне вельмі спадабалася апісанне Панямоння ўзімку і ўлетку, вясной і восенню. Я ў які раз зразумела, што люблю Беларусь за тое, што тут ёсць 4 розныя пары са сваімі асаблівасцямі. Бачна, што аўтар сапраўды любіць гэтую зямлю. Я чую і бачу яго ў персанажах: у Антосю і Міхалу, у настаўніку і Костусю. І як высветлілася, Костусь — гэта і ёсць сам аўтар.
Ну і канец паэмы, канешне, моцны. Гэта напамін, што жыццё мімалётна. І не трэба адкладваць яго на заўтра. Мы не ведаем, колькі часу ў нас ёсць. І трэба жыць кожным момантам, што мы маем. Гэта гучыць заезджана, але ў творы яно не выглядае так. Там не кажацца пра гэта прама. Кожны робіць свае высновы. Але такі падтэкст ёсць.
Я не памятаю, каб мы праходзілі гэты твор у школе. Але можа, гэта і добра. Я радая, што прачытала яго ў дарослым узросце.

[Tonia · Rating 5 out of 5]

Не прачытала цалкам у школе, не заходзіла. А вось зараз з маленькім дзіцем і далёка ад Беларусі як пластэрак на сэрца. Вельмі прыгожы твор, пасталела.

[Darya Pinchuk · Rating 5 out of 5]

Што казаць? Гэта класіка! Рытм, мова, падзеі, апісанні прыроды, ежы, людзей - усё захапляе, трымае, хочацца працягу. На гэтым творы можна вучыцца гаварыць і пісаць.