Stervelingen

by Fokke Obbema

Wat is de essentie van het leven, in het licht van onze sterfelijkheid? Om die vraag te beantwoorden voerde Fokke Obbema ruim veertig gesprekken met personen die geconfronteerd werden of worden met de dood, of die beroepsmatig veel met de dood te maken hebben – een patholoog-anatoom en tevens filosoof, een terminaal zieke twintiger, een bijna honderdjarige milieuactiviste, een advocaat met een bijna-doodervaring, een hospicemedewerker, een psychologe die de wacht is aangezegd, stervelingen.



De gesprekken gaan over wat het betekent om mens te over lijden en leven, over vechten en veerkracht, over angst en aanvaarding, over opgedane inzichten en levenswijsheden. Na zijn bestsellers 'De zin van het leven' en 'Een zinvol leven' is Fokke Obbema nu terug met een rijk boek vol levenswijsheid dat het leven beschouwt door over de dood te spreken.

Genres: Nonfiction

343 pages, Kindle Edition

Published September 26, 2023

Reviews

[Evi · Rating 5 out of 5]

I hate to break it to you... we gaan allemaal dood. Leer daar 'Hoera!' tegen te zeggen en je hebt het helemaal gesnapt met dit leven.

[Wemmie · Rating 4 out of 5]

Namens de Club van Echte Lezers las ik Stervelingen van Fokke Obbema.

De auteur wordt in 2017 zelf geconfronteerd met de dood door een hartstilstand. In de jaren die volgen houdt hij zich bezig met levensvragen. Veel van deze interviews worden gebundeld.
In het boek Stervelingen komt de vraag aan bod hoe we met de dood om gaan, vermijden of verdringen we de dood of gaan we leven in het besef van onze sterfelijkheid.
Er komen drie categorieën aan de orde in het boek, mensen die op afzienbare tijd de dood onder ogen moeten zien, anderen die geconfronteerd werden met hun sterfelijkheid en een groep die zich professioneel met de dood bezig houdt.
De geïnterviewden werden geportretteerd door Stephan Vanfleteren. Dit zorgt voor een extra dimensie bij de verhalen.
Elk gesprek kent dezelfde opbouw, er is een introductie van de persoon, een levensloop, werkzaamheden en de visie op sterfelijkheid.
Het is geen boek om even snel door te lezen, het vraagt om bezinken en bezinnen. Het gaat niet alleen over de dood maar ook over het leven, leven en iets achterlaten.
De verschillende inzichten kunnen ook voor professionals een leidraad zijn en voor ons als lezer kun je er uit halen wat van toepassing is.
Zelf ben ik vorig jaar geconfronteerd met mijn sterfelijkheid en dit boek ervaar ik als zeer troostend.

Fokke Obbema legt zich sinds 2018 voor de Volkskrant toe op zingeving. Daarvoor was hij onder meer specialist China en Europa, chef van de economieredactie, Frankrijk-correspondent en commentator. Eerder schreef hij China en Europa, De zin van het leven en Een zinvol leven. In 2022 maakte hij samen met zanggroep Wishful Singing de theatervoorstelling De zin van het leven. In zijn nieuwste boek, Stervelingen, zijn de interviews gebundeld die hij hield met 41 personen die geconfronteerd zijn met de dood of die vanuit hun professie veel met de dood te maken hebben.

[Berit · Rating 5 out of 5]

Fokke Obbema brengt met Stervelingen een bundel uit met 41 interviews (eerder gepubliceerd in de Volkskrant) met mensen zoals wij; stervelingen. De gesprekken geven inzicht op het leven en zingeving aan de hand van de dood. En hoewel dat op het eerste oog een zwaar onderwerp lijkt is het boek nergens heel zwaarmoedig. De gesprekken lezen vlot weg en geven een voor een een mooi inkijkje in het leven van de persoon waarmee Obbema in gesprek is en in zijn of haar inzichten rondom de dood, maar bovenal ook op het leven.

Er zijn interviews met mensen die zelf met de dood te maken hebben of gehad, of bij wie het indirect een grote rol heeft gespeeld op hun kijk op het leven. Denk aan een geestelijk verzorger die in gesprek met mensen hun naderende dood een plekje probeert te geven, iemand die zelf kanker heeft overleefd, maar een partner eraan verliest en een kunstenaar die de dood als inspiratiebron ziet.

De gesprekken gaan snel de diepte in en hebben vaak ook een filosofisch randje. Ze allemaal achter elkaar doorlezen werkt daarom ook niet, je doet er beter aan een of twee interviews te lezen en de verhalen en inzichten op je in te laten werken.

[Laura · Rating 2 out of 5]

De club van echte lezers stuurde me dit boek om te recenseren. Helaas zijn mijn verwachtingen - of misschien hoop over dit boek - niet uitgekomen. Het boek is een reeks interviews die al eerder gepubliceerd zijn in de Volkskrant en een afsluitende epiloog waarin de auteur zijn visie omschrijft en stukken uit de interviews citeert. Ergens hoopte ik op meer diepgang. Van een onderwerp als de dood en sterfelijkheid onder ogen zien, had ik dat wel verwacht, maar de dood en je eigen sterfelijkheid blijken vooral een bijna alledaags onderdeel van het leven te zijn. Het boek laat wel goed zien dat de geïnterviewden allemaal op hun eigen manier kijken en bezig zijn geweest met hun angst en /of relatie tot de dood. Ik ervaarde wel het ongemakkelijke dat ook vaak wordt genoemd. De dood is een beladen onderwerp en dat voelde ik als lezer ook.

[Inge Havermans · Rating 4 out of 5]

4,5! Een half puntje aftrek, omdat ik tegen het einde merkte dat ik het wel even had gehad met het thema. Dat is dan weer het voordeel van een wekelijkse rubriek in de Volkskrant, dan is het niet meteen een overdosis en komen de interviews mogelijk beter tot z'n recht. Al met al toch enorm genoten van alle inzichten van mensen die met de dood geconfronteerd zijn of het op de een of andere manier een fascinerende onderwerp vinden. Ik hoor zelf inmiddels ook wel tot die laatste groep en ik hoop dat dit boek ertoe bijdraagt dat we dit taboe onderwerp meer ruimte geven in het alledaagse leven. De wetenschap ooit te zullen sterven is ten slotte beter dan nooit sterven.

[Lobke Reimus · Rating 4 out of 5]

Prachtig boek over de meest kwetsbare en onvermijdelijke gebeurtenis in het leven. Een zwaar onderwerp wat op de juiste toon wordt benaderd, maar toch luchtig aanvoelt door de manier van vraagstelling en de wijze wijze waarop de geïnterviewden hierop antwoord gaven. Mede door hun ervaringen met de dood spreken de meeste erover met weinig angst, maar vooral met enorme kracht, levenslust en dankbaarheid. Het geeft je enigszins nieuwe inzichten (vele liggen toch ergens wel voor de hand), maar laat je vooral weer het leven waarderen en nadenken over wat belangrijk is in het leven.

[Suzanne Smit · Rating 5 out of 5]

"(....) Die vorm van acceptatie zie ik als een stip op de horizon, in ieder geval voor mezelf. Om er te komen is het nodig de diepte van mijn afkeer van de dood onder ogen te zien, hem minder vaak uit de weg te gaan en de durf op te brengen, hoe verdrietig en machteloos hij me soms ook stemt, hem in de omgang met mijn naasten een volwaardige plek te geven. Dankzij de gesprekken in dit boek ben ik van de waarde daarvan diep doordrongen geraakt."

[Romy · Rating 5 out of 5]

Bijna een jaar de tijd genomen om dit boek te lezen. Ik vond de verschillende verhalen zo mooi, kwetsbaar en inspirerend dat ik na elk hoofdstuk de tijd nam om het te laten bezinken. Het is geen boek om achter elkaar te lezen, want dan gaat het denk ik ‘vervelen’.

[Petra De Graaf · Rating 4 out of 5]

Boekenwurm challenge april: boek over de dood

Hoe verschillende mensen met dood omgaan. Niet alle beschouwingen zijn even interessant. Heel veel moois gelezen, met name Manu Keirse.