Moord. Het is de definitieve misdaad. En moordenaars moeten we zo zwaar mogelijk straffen. Toch? Maar wat als de moordenaar denkt dat de duivel in hem zit? Of dat stemmen hem dodelijke opdrachten geven? Is de moordenaar dan nog wel verantwoordelijk voor zijn daad? In dit boek onderzoeken Lotje Steins Bisschop en Roselien Herderschee waar de grens van die verantwoordelijkheid ligt. Aan de hand van psychologische, juridische en filosofische inzichten bestuderen ze vele strafzaken. Hoe moeten we omgaan met mensen die in verwarde toestand iets verschrikkelijks doen? Van psychotische moordpartijen tot tbs-klinieken, van het verschil tussen moord en doodslag tot de vraag of er zoiets bestaat als de vrije wil – in dit met lef en toewijding geschreven boek brengen de auteurs je dichter bij iets wat we meestal op afstand proberen te dodelijke gekte.
Een zeer goed geordend, toegankelijk en van voorbeelden voorzien boek over de wereld achter moordenaars die geestelijk iets mankeren. Je zou zeggen: ja, duh, elke moordenaar toch? Maar sommige mankeren echt iets, zoals dat ze al moordend slaapwandelen, psychotisch zijn of anderszins buiten zichzelf raken. Maakt dat ze minder strafbaar voor hun doen en laten?
De schrijvers weten zonder al te veel pretenties duidelijk te maken dat wij, normale, niet-moordende mensen vooral houden van gekke moordenaars. Want wat nou als blijkt dat tussen een normaal mens en een moordenaar maar een paar centimeter zit, en niet een wereld van verschil? Dat zou ons zelfbeeld veel te veel aantasten. En dus dwepen we met de Hannibal Lectors van deze wereld, terwijl in het gros van de gevallen (zo niet nooit) moordenaars verdacht veel op ons lijken.
Het levert al met al een mooi pleidooi op voor wat meer compassie met die ander, die heus niet zo fundamenteel anders in elkaar zit dan wij, maar vaak vooral wat verkeerde afslagen heeft genomen (of opgedwongen heeft gekregen).
Enige lastige aan dit boek is dat het soms wel héél erg toegankelijk is. Ik ben zeer blij met lage drempels, maar soms wordt het wat kinderlijk, en dan voel ik me niet helemaal serieus genomen. Het is ook nooit goed.
Toegankelijk boek met duidelijke opbouw. Als je zelf in dit veld hebt gewerkt brengt het niets nieuws, maar voor mensen die onbekend zijn met de forensische zorg is het een goede introductie. De filosofische vragen die worden gesteld vond ik het meest boeiend, dat hat wat mij betreft uitgebreider gemogen.