حاشیه همان متن است کتابی است دربارهی تأملات، دریافتها و برداشتهای پیروز کلانتری از سی سال زندگیاش با فیلم مستند (1370 تا 1400)؛ نوعی خاطرهخوانی از سر کردنِ مدام با مستند و مستندسازی. پیروز کلانتری در این کتاب از افکار و احوال ذهنیِ خودش نوشته و از دغدغههایش در عالَمِ مستندسازی.
سینما و فیلم مستند ازعلایق ویژه من است . انواع گوناگونش . گاهی اوقات دید وحسی که تماشای مستندی درمن ایجادکرده برابر بوده با کتابها و آموخته ها مثل مستند " اون شب که بارون اومد " واین شامل انواع مستند های علمی و جنگی ازنوع روایتگر ویا مستندهایی از زندگی مردم با نظرگاه ویژه سازنده میگردد. به نظرم دیدن مستند دقت بیشتری می طلبد زیرا مستند بودن لزوما" به معنای صحت و دقت روایت نیست . پس بهتراست همیشه درصدی شک را درباره آن درذهن داشت . این کتاب مجموعه نوشته های کوتاه وبلند نویسنده درباره دیدگاهش و فیلمهایش و فیلمهای دیگران است . جدا از جنبه های تکنیکی مستند سازی که من شناختی ازآن ندارم اما می توانم درمورد هرنوشته و فیلم قضاوتی داشته باشم ومثلا" به دقت تفسیرش درباره "همایون صنعتی زاده " وقهرمان دیدن او شک کنم یا برداشت و ستایشش از فیلم مستندی که " احمد میراحسان " ساخته است . ولی جدای ازچنین نکاتی ، کتاب برای من بسیارخواندنی و حتی آموزنده بود. اشاره به مستند های درخشان " کودکان سرزمین من " که به تصورم دردهه هفتاد ازتلویزیون دربرنامه کودک پخش می شد و ناتمام ماند یا مستند بسیار دیدنی " گفتگو درمه " از محمدرضا مقدسیان و.. "احوال سخت راسخت ترنکردن و مشت درجیب نگه داشتن درهرشرایطی مسئله ام بوده است . خوش هم دارم ازبابت پیوند و هم نشینی این احوال با احوال زندگی مردم این سرزمین ، که اگرقراربود حرص خور، درداندیش یا حسرت خوارزندگی ها و احوال پرفشار گردش امورشان باشند ، زندگی و زایشی درکارنبود وکلاه همه مان پس معرکه بود. راههای دررو را پیداکردن ، دورزدن و مثل اینها ، خصلت ورازماندگاری مردم ، دانش وفهم زندگی با سختی هاست . تاریخ و ماجراها دارد این خصلت "
مستند یعنی واقعیت منتخب تو معرفی کتاب حاشیه همان متن است تجربهی اولیهی نگارنده در مواجهه با این کتاب شامل این برداشت میشد که «باز هم راجعبه تاریخ مستند "فقط" حرف میزند.» و «لابد همهش میگوید فقط فیلم بگیر.» اما وقتی شروع به ورق زدن این کتاب خواهید کرد، متوجه خواهید شد که هر آنچیزی که تا قبل از خواندن این کتاب ترس شما برای ساخت مستند بوده، ترس شخص دیگری و نویسندهی این کتاب نیز بوده است، چه بسا سهمگینتر و بدتر! کتاب حاشیه همان متن است یکی از بهترین کتابهایی است که در باب مستند و مستندسازی نوشته شده است. از زبان و لحن پویا و صمیمی نویسنده بگیر تا شریک شدن شما در میان تجارب هولناک، بامزه و سخت نویسندهی کتاب. کتاب حاشیه همان متن است | نوشته پیروز کلانتری | نشر اطراف
وقتی انتخابش کردم فکر نمیکردم انقدر سریع بخونمش ولی وقتی شروع کردم اصلاً دوست نداشتم کنارش بذارم. متن بیتکلفی داره. به روزهایی پرداخته که انقدر دور نیستن که تاریخ باشن ولی انقدر هم نزدیک نیستن که شرایطش برای ما قابل درک باشه. خوشحالم خوندمش چون بهم مشاهدهگری یاد داد که قطعاً توی سفرهام آویزه گوشمه