Symetryści. Jak się pomaga autokratycznej władzy

by Wiesław Władyka, Mariusz Janicki

Jak się pomaga autokratycznej władzy to analiza zjawiska symetryzmu wraz z odpowiedziami na pytania, kim są tytułowi symetryści, w jaki sposób wspierali rząd Zjednoczonej Prawicy i czy ponownie przyczynią się do zwycięstwa PiS w nadchodzących wyborach. Autorzy książki w 2016 roku, zaraz na początku rządów PiS, wprowadzili pojęcie symetryzmu do słownika języka politycznego. W ich ocenie PiS demolujący ład konstytucyjny, praworządność, media, system edukacyjny, prawa kobiet i prawa mniejszości nie mógł być traktowany na równi z innymi partiami politycznymi. Symetryści zaś – dziennikarze, komentatorzy, eksperci i wyborcy – nie dostrzegają wyjątkowości obecnej władzy i, jak twierdzą, zachowują równy, właśnie symetryczny dystans do wszystkich sił polskiej sceny politycznej, w efekcie jednak taki sam do demokratów jak do autokratów. Zdaniem autorów pojęcia symetryzmu, przyczyniło się to do „unormalniania” systemu, który jawnie odchodzi od zasad liberalnej demokracji. Książka pokazuje dzieje symetryzmu w ostatnich siedmiu latach i jest również zbiorczą polemiką z adwersarzami.

222 pages, Paperback

First published September 6, 2023

Reviews

[Sebastian Gebski]

Gwiazdek (w sensie: oceny) nie będzie, bo to nie deklaracja polityczna. A przy tej tematyce i tak jednoznacznej postawie autorów obawiam się, że tak byłaby ona interpretowana.

Sięgnąłem po tę książkę już po wyborach 2023, głównie dlatego, że sam mam mocno "gdzieś" podziały na prawicę i lewicę - mocno wierzę w motto Quillette ("wolna myśl żyje") i staram się samemu zbudować swoją opinię, a nie ślepo iść za "autorytetami". Określiłbym siebie zatem mianem "radykalnego pragmatyka", który każdego stara się osądzać tą samą miarą, ma niezłą pamięć (do przeszłych deklaracji/czynów) i ma dość unikalną umiejętność (tak mi się wydaje): "wchodzenia w cudze buty". OK, ale to nie miało być o mnie, tylko o książce. Ale potrzebowałem tego wstępu, żeby pokazać, że generalnie wygląda na to, że też wpadam w definicję "symetrysty" - skoro więc moja postawa tak warta jest piętnowania, to chciałem zapoznać się z arugmentacją autorów ...

Nie będę przechodził przez wszystkie swoje notatki - z czym się zgadzam, a z czym nie. Podsumuję tylko ogólne wrażenie:
- książka jest pisana z perspektywy moralnej wyższości (jesteśmy demokraci (tylko my!), jesteśmy liberałowie! to brzmi dumnie!) i mocno dogmatyczna; tylko że ta moralna wyższość często ma bardzo mętne podstawy (na zasadzie: argument użyty 100 razy musi być prawdziwy) - i to przeszkadza, bo ocena PiS jest w wielu miejscach słuszna przecież
- autorzy w swojej ocenie moralnej potępiają symetrystów i dziwią się brakowi potępienia wyborców PiS, ale nawet przez chwili nie próbują spojrzeć na świat z ich perspektywy: skoro jacyś ludzie decydują się zagłosować na Kaczyńskiego nawet wiedząc o jego odpałach smoleńskich, nienormalnym Antku czy przytulaniu z Rydzykiem - to może warto się zastanowić DLACZEGO? zakładanie że tak robią bo są zindoktrynowani albo "uwiedzeni" brzmi tu jak jakiś żart
- analiza polaryzacji sceny politycznej jest tu strasznie naiwna (autokraci vs liberałowie! aksjologiczne różnice!) i niestety chybiona: polecam pochylić się chociażby nad "What's Our Problem?" Tima Urbana - który w punkt opisajue "o co kaman"
- nasze przekonania w wielu miejscach wynikają z wartości - dla autorów liczą się wyłącznie ICH wartości i ideały, nie potrafią zrozumieć że są osoby które wyznają inne wartości i szukają kogoś, kto w ich obronie wystąpi; generalnie drażni mnie ta mono-perspektywa: oczywiście że można się z kimś nie zgadzać, ale nie mamy monopolu na słuszność i trzeba zdawać sobie sprawę, że koegzystencja jest konieczna i potrzebne jest skonsolidowanie części wspólnych, aby podstawę do porozumienia budować; ta książka temu nie służy - jej narraacja to: "kto nie z nami, ten przeciwko nam"
- najśmieszniejsza w tej książce jest negatywna ocena "skuteczności" - jak jemu mogło się coś udać, jak on mógł zrobić to co zapowiadał, jak on mógł znaleźć sposób na to; miejscami miałem wrażenie, że to wręcz pochwała debaty dla debaty, bierności, samozadowolenia. Nie, totalnie nie usprawiedliwiam łamania prawa - natomiast eksperci prawni (ci spoza "kościoła którejś ze stron") przyznają, że mamy to do czynienia z jazdą na krawędzi prawa, gdzie jego interpretacja jest niejednoznaczna (niestety)

Kończąc: cieszę się że PiS u władzy już nie ma. Nigdy nie głosowałem na nich, ani na ich kandydata na wyborach prezydenckich. Ani na partie z których się wywiedli (PC, AWS). Tylko że wcale nie uważam, że narracja tej książki jest pomocna - w ten sposób (dogmatyczny, jednostronny) nie jednoczy się społeczeństwa ani nie rozwiązuje się konfliktów. I nie mówię tu o konfliktach z Kaczyńskim (który konfliktami się żywi i któremu konflikty są na rękę), tylko z dużą częścią społeczeństwa, która w obronie wartości dla nich ważnych nie ma innego wyjścia tylko na tegoż Kaczyńskiego głosuje. Tak, symetrystycznie uważam, że za obecny obraz sceny politycznej odpowiadają wszystkie główne strony - nakręcały się wzajemnie od dawna i akcja zawsze wywoływała reakcję. Próba wyliczania kto zaczął albo kto zawinił więcej jest czysto akademicka i nie rozwiązuje problemu. A takim rozwiązaniem jest obiektywna i analityczna ocena tego co TERAZ - każdej decyzji i podejmowanej akcji - czyli to, przed czym tak bronią się autorzy tej książki ("bo przecież nic nie zmieni tego że Kaczyński kiedyś ...").

[Błażej Pakuła]

Ta książka wielu może denerwować, ponieważ pisana jest z tezą. Tezą, której autorzy dowodzą wskazując konkretne przypadki i zachowania, a jednocześnie dając przykłady jak chronić się przed negatywnymi skutkami „symetryzmu”. Książka warta przeczytania

[ami ga]

a tu sie nagadam for no reason. ja wiem ze panowie kpia z okreslenia "warszafka" jako obelgi, aczkolwiek ksiazka momentami bardzo warszafkowa. zgadzam sie z krytyka pseudo-pacyfizmu co do PO i PiSu, ale: jebanie po Razem za krytyke liberalow, bo przeszkadza to w walce z pisem ("czyli liberalizm jest gorszy od autorytaryzmu?" "ta animozja wydaje sie niewylecxalna"), jeszcze wieksze jebanie po nizszej klasie spolecznej za przejawianie checi zapewnienia podstawowych potrzeb zyciowych jako pierwszych w kolejnosci i caly rozdzial mowiacy ze wsm nie ma czegos takiego jak klasizm u liberalow i owcxesnej opozycji, "to byly tylko pojedyncze wpisy na FB" i zostalo rozdmuchane przez PR, to jedynie "polityczny instrument PiSu". nie broniac "pro-spolecznej" polityki gospodarczej pisu jeden komentarz do tego calego fragmentu ksiazki - blablablablablablablabla.

wielka konstytucyjno-ustrojowa onanizacja i dośmiertna obrona PO. prawdopodbnie gdybym heszcxe raz zobaczyla slowo "PR" lub "Orbán" strzelilabym sb w glowe, a ksiazka na luzie mogla byc o 100 stron krotsza. ale za to nikt lepiej nie krytykuje symetrystow niz sami autorzy tego pieknego okreslenia !