Σπυρίδων-Φιλίσκος Σαμάρας: Επετειακός τόμος για τα 150 χρόνια από τη γέννησή του

by Γιώργος Λεωτσάκος (Editor, Contributor), Ιωάννης Γραμματικός (Foreword), Κώστας Καρδάμης (Foreword, Contributor)

Επετειακός τόμος που εξέδωσε η Φιλαρμονική το 2011, με την ευκαιρία των 150 ετών από τη γέννηση του Σπυρίδωνα-Φιλίσκου Σαμάρα.

Η συμπλήρωση εφέτος 150 ετών από τη γέννηση του Σαμάρα και ενός αιώνα από τη μόνιμη και μοιραία επιστροφή του στην Ελλάδα δίναι για ακόμη μια φορά την ευκαιρία να υπογραμμιστεί το αυτονόητο. Αυτό δεν είναι τίποτε άλλο από τη διαπίστωση ότι ο συνθέτης δεν βάσιζε την οποιαδήποτε φιλοδοξία υστεροφημίας στον παλαμικό Ολυμπιακό Ύμνο του 1896, σε ένα έργο δηλαδή εν πολλοίς ευκαιριακό, το οποίο θα καθιερωνόταν μάλλον συμπτωματικά ως επίσημος ύμνος των Ολυμπιακών Αγώνων μόλις το 1958, δηλαδή εξήντα δύο χρόνια μετά την παγκόσμια "πρώτη" του και σαράντα ένα χρόνια μετά τον θάνατο του συνθέτη του. [...]

Στην επετειακή αυτή έκδοση τιμάται ο Σπύρος Σαμάρας, ο πρώτος Έλληνας συνθέτης που έτυχε πραγματικά διεθνούς αναγνώρισης και οποίος απεδείκνυε ότι η ιδιοφυΐα δεν γνωρίζει γεωγραφικά και φυλετικά όρια. Στον τόμο δημοσιεύονται τρεις πρωτότυπες ερευνητικές εργασίες, μια μαρτυρία και αριθμός φωτογραφικών ντοκουμέντων. Όλα τα παραπάνω αποκαλύπτουν άγνωστες πτυχές των σχέσεων του συνθέτη με την Ελλάδα, καθώς και της αξιοζήλευτης και εξαιρετικά σημαντικής πορείας του Σαμάρα στον διεθνή μουσικό και μουσικοθεατρικό χώρο στο μεταίχμιο μεταξύ 19ου και 20ού αιώνα. - Κώστας Καρδάμης


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Πρόλογος

Spiridon Filiskos Samaras (1861-1917): Calendar

Α) Κείμενα

Χάρης Ξανθουδάκης, «Ο Ολυμπιακός Ύμνος και η πρεμιέρα του: Μια ελληνική επίδειξη μουσικών δυνάμεων.»

Στέλλα Κουρμπανά, «'Πατρίδος σέμνωμα - Σπύρον Σαμάραν - Κερκυραῖοι γεραίρουσι'. Η Flora Mirabilis και η πρεμιέρα της στην Ελλάδα.»

Κώστας Καρδάμης, «Ο Σπύρος Σαμάρας και η Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας»

Γιώργος Λεωτσάκος, «Ἰχνηλατῶντας τον Σπύρο Σαμάρα ἕνα ὁλόκληρο τέταρτο αἰῶνος»

Β) Φωτογραφικό λεύκωμα: Τεκμήρια και κειμήλια

Summaries

Ευρετήριο

156 pages, Paperback

First published January 1, 2011

About the author

Πρωτοπόρος και πρόμαχος στην έρευνα της Έντεχνης Ελληνικής Μουσικής (ΕΕΜ) πολύ πριν ιδρυθούν τα Τμήματα Μουσικών Σπουδών των Ελληνικών Πανεπιστημίων, ο μουσικολόγος και μουσικοκριτικός Γιώργος Λεωτσάκος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1935. Το 1952 πέρασε στη δημοσιογραφία. Ταυτόχρονα σπούδαζε θεωρητικά με τον συνθέτη Κωνσταντίνο Κυδωνιάτη. Το 1964 έλαβε δίπλωμα αντιστίξεως και φούγκας από το Ελληνικό Ωδείο. Κατόπιν υπήρξεν αυτοδίδακτος. Ως μουσικοκριτικός κάλυψε όλο σχεδόν το φάσμα του αθηναϊκού Τύπου, από το 1959 έως τον Μάρτιο του 2021 – τότε σταμάτησε λόγω πανδημίας.

Εργάστηκε στις εφημερίδες Η Καθημερινή, Μεσημβρινή (1959-1965), Τα Νέα, Το Βήμα (1965-1979), Πρωινή (1979-1980), Ελεύθερη Γνώμη (1983-1985), Πρώτη (1986-1989), Επικαιρότητα, στο εβδομαδιαίο 6 Ημέρες της Ημερησίας (1999-2002), στο Εξπρές (2003-2013) και στον ιστότοπο Critic’s Point (2013-2020).

Η εκ των ένδον βίωση της προσεκτικότατα μεθοδευμένης κακοδαιμονίας της ΕΕΜ τον ανέδειξε σε πρωτοπόρο της επιστημονικής έρευνας και καταγραφής της. Το 1981υπήρξε ο πρώτος μουσικολόγος του κόσμου που επισκέφθηκε την τότε απομονωμένη σοσιαλιστική Αλβανία, γνωρίζοντας σε βάθος το ιδιόμορφο και εντυπωσιακά αποδοτικό σύστημα της μουσικής ζωής, παιδείας και παραγωγής. Ερευνητικό υλικό του για την ΕΕΜ δημοσίευσε στην εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος-Larousse-Britannica, στο Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, αλλά και, κυρίως, στην παγκοσμίου κύρους αγγλική μουσική εγκυκλοπαίδεια Grove. Επίσης συμμετείχε στην αγγλόφωνη αλβανική έκδοση Biographival Dictionαry of Balkan Composers, παρουσιάζοντας Έλληνες συνθέτες.