Hayalet Bakıcısı

by Özlem Dikeçligil

Özlem Dikeçligil’in öykü dünyası ve ilk kitabı Hayalet Bakıcısı sizi şaşırtabilir. Bu öykülerin benzerlerini daha önce okumadığınızı düşünebilirsiniz.
Kitaptaki on öykünün her birinde bambaşka hayatlar, ilişkiler. Kaybolanın ardında bıraktığı boşluk ve bununla baş etme süreçleri öykülerin kesiştiği izleği oluşturuyor. Kabul etmeme, öfke, ikame etme, görmezden gelme gibi yas tutma biçimlerinin öznesi her zaman insan değil. Bazen bir an, bir dönem, duygu ya da eşya olabilir. Bazı durumlarda yas kendini bir kaygı biçimi olarak gösterir. Kişi geçmişte bıraktığı kendisinin yasını kaygılarla boğuşarak tutar… Ve okuduklarınızdan etkilenmemenin olanaksızlığını göreceksiniz.
Öte yandan öyle ayrıntılardan besleniyor ki öyküler. Bazen bir ilişki ânı, bazen çarpıcı, akla gelmedik bir ayrıntı o öyküyü okumak için yeterli neden olabilir. Zengin bir anlatı dili içinde.
Hayalet Bakıcısı’nı soluksuz okuyacağınızı düşünüyoruz, bu kitaptan sonra Özlem Dikeçligil’in peşini herhalde bırakmayacaksınız.

136 pages, Paperback

First published September 8, 2023

About the author

Marmara Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde lisansını, İstanbul Üniversitesi İktisat Tarihi anabilim dalında yüksek lisansını yaptı. Osmanlı İmparatorluğu’nda Miskinler adlı tezi Kitabevi Yayınları tarafından 2017’de yayımlandı. Uzun yıllar TRT’de çalıştı, çeşitli radyo ve televizyon programlarında metin yazarlığı yaptı. Öykü ve yazıları Notos, Oggito gibi basılı ve dijital dergilerde yayımlandı. İstanbul’da yaşıyor, evli ve bir kız çocuğu annesi.

Reviews

[Banu Yıldıran Genç · Rating 5 out of 5]

bu kitapla lucy caldwell’in “yakınlıklar”ını birlikte okuyun. sonrasında çocuk yapana benden hediye. bırakın çocuk yapmayı yanından geçmezsiniz. öyle güçlü, öyle doğru, öyle hakiki, öyle usta öyküler.
bütün öyküler kadınlık, annelik ve ayrılıklar ekseninde dolanıyor. o yüzden buna bazen inanıyorum, evet, bir erkek okurla kadın okurun bu kitapla kurduğu bağ kesinlikle aynı olmaz.
özlem dikeçligil kendisine bir “pattern” kurmuş öykü yazarken. bunu müthiş bir ustalıkla yapmış çünkü ben normalde kusursuz tekniklerden sıkılırım. biraz daha toplumcu nüveler taşımasını tercih edebilirim mesela öykülerin. ya da tüm öykülerin aynı eksende dönmesi beni oyundan koparabilir. hiçbiri olmadı.
çok uzun yazmayacağım çünkü tekniği üzerine yazı yazabilirim belki özlem hanımın. ya da beni bir gece uykusuz bırakan “farecik”in kendi demon’larımla yüzleştirmesini de anlatabilirim. bilmiyorum. ama şunu söyleyeyim: “banyo günü” ve “farecik”i peş peşe okumak beni o kadar gerdi ve üzdü ki, uyuyamadım.
kadınların, evlilerin, ayrılmışların, ikinci eşlerin, sakat çocukların, çocukların dünyalarına dair müthiş gözlemler minicik ayrıntılarla veriliyor öykülerde. önce bu teknik kusursuzluk kesinlikle matematik zekası gerektiriyor dedim, sonra bu derece gözlem gücü sayısalcıda olmaz dedim :) kendi kendime şaşırıp durdum.
geçmişten ve anlatılan andan parçaların birbirine girmesi bazen okuru zorluyor. bayılırım zorlanmaya. “bahtiyar bir kadın”ı anlayabilmek için iki kere okudum. ve aynı öyküyü peş peşe iki kere okuduğum cidden uzun zamandır olmamıştı.
özellikle “banyo günü”nde teatral teknik öykünün daha vurucu olmasını sağlamış. “zigotlarımız” nefis bir humour örneği. son öykü “cennete düşen son kar tanesi”nde hissettiğim iç acımasını en son ayça güçlüten’in “disko topu”nda hissetmiştim. hiç toplumcu değil öykü ama arka planı tamamen toplumsal. çok yerli yerinde.
bağırmayan, ders vermeyen, “fikir” için yazılmadığı belli olan, üstünde çok çalışılmış, özellikle kadınlara ve çocuklara dair nefis öyküler. çok çok sevindim tanıştığıma.

[Korcan Derinsu · Rating 5 out of 5]

4.5/5

Hayalet Bakıcısı benim için senenin en iyi öykü kitaplarından biri oldu. Kadınlığa, anneliğe, anneliğin doğasında olan kaygılara, çocuklara, var ama yok kocalara, ilişkilere, vedalara dair on öyküden oluşan bu güzel kitabın belki de en hayranlık verici yönü yazarın kullandığı anlatım tekniği. Belirsizlik üzerine inşa edilen öyküler okuyucuyu öyle bir şekilde bırakıyor ki ne okudum ben diyerek geriye dönme ihtiyacı hissediyorsunuz. Bu tekinsizlik içerikle o kadar güzel örtüşüyor ki hayran olmamak elde değil. Başta biraz zorlasa da kısa bir alışma süresinden sonra okumak da kolaylaşıyor. Hatta kitaba dair yapacağım tek eleştiri de buradan, bütünlük oluşturması açısından tercih edilmiş bu anlatımı hemen her öyküde görmek bir noktadan sonra etkisinin azalmasına da yol açıyor. Öykülerin ele aldığı meselelerin hayli uzağında (özellikle annelik) bir erkek okuyucu olarak bu kadar etkileneceğimi ummuyordum doğrusu. Bu da büyük bir yazarlık başarısı. Yazarın sonraki kitabını şimdiden heyecanla bekliyorum.

[Ecem · Rating 4 out of 5]

Hayalet Bakıcısı bir ilk kitap. Kitabı bitirince bunu kontrol etme ihtiyacı duydum çünkü hiç de ilk kitapmış gibi gelmedi. Yazar yas ya da kayıp konuları üstünden 10 öykü yazmış. Bence çok dikkat çekici anlatımları vardı. Öykücülüğe devam eder mi bilyorum ama kalemi güçlü, roman yazsa nasıl olurdu diye düşündürdü. Bence bir şans verin, pişman olmazsınız.

[sena]

4,5/5

“kaybolanın ardında bıraktığı boşluk ve bununla baş etme süreçleri” olan aşırı etkileyici öykülerdi.

“dünyanın en uzun sürecek kışını istiyorum. beni içimdeki kıştan ancak bu kurtarabilir.”

[Nurbahar Usta · Rating 5 out of 5]

imdat hiç iyi değilim iki gecedir uyuyamıyorum kederden

[Leylak Dalı · Rating 5 out of 5]

Son zamanlarda okuduğum en iyi öyküler...

[Gokce Atac · Rating 4 out of 5]

Bir ilk kitap olmasına rağmen şaşırtıcı derecede olgun. Dili sade ama duygusu derin.
Banyo günü, Farecik, Zigotlarımız… bu öyküler bitince içimde uzun süre kalmaya devam etti.
Sessiz ama sarsıcı bir anlatım… Kesinlikle takip edeceğim Özlem Dikeçligil’i…

[Ben De Hâlâ Okuyorum · Rating 3 out of 5]

Arka kapak yazısını okuyunca kitabı çok beğeneceğimi sanarak satın almış ve çok da bekletmeden okumuştum. Ne yazık ki beklentilerimi karşılayan bir öykü kitabı olmadı.

“Cennete Düşen Son Kar Tanesi” sevdiğim tek öykü oldu diyebilirim.

“Banyo Günü”nden beklentim bayağı bir yüksekti fakat yeni hiçbir şey söylemiyor. (Ki kitaptaki pek çok öykü bu “diğer” görünmeyen kadının varlığını hissettiriyor. Bu öykülerde erkekler hep başka bir kadınla ve biz geride kalan kadının ızdırabını okuyoruz.)
Tam “Zigotlarımız”ı sever gibi olacaktım ama onda da yine klişe çatışma unsurlarına başvurulmuş.
“Bahtiyar Bir Kadın”da kim kimin neyi, çözmekte bayağı bir zorlandım. O sebeple okuma zevkim iyice düştü.

[Dilan · Rating 4 out of 5]

Hayalet Bakıcısı karşıma birden çıkınca merak ettim ve hiç araştırmadan aldım. Aslında tüm tuhaflıklar bununla başlıyor. Çünkü ben iyi bir öykü okuru değilim. Bu yüzden benim için roman yerine öykü kitabı seçmek, hele de hiç tanımadığım bir yazarın ilk kitabını denemek normal şartlar altında gerçekleşecek bir olay değil. Fakat iyi ki gerçekleşmiş!

Hayalet Bakıcısı, içerisinde büyük boşluklar barındıran ağır öykülerin yer aldığı bir kitap. Kadınlar, ilişkiler, çocuklar, yas, kaybedilmişler ve kaybedilecekler ekseninde dönüyor ama öyle bir dönüyor ki bazen anlamak ve yetişebilmek zorlaşıyor. Hani bazen okuduğunuz şey çok gerçektir ve abartılı bir şekilde önünüze getirilmemiştir ama kalbinizde bir ağrı hissedersiniz. Bunu yapan şey "dünyanın en normal cümleleridir" ama sizde anormal bir boşluk oluşturmuştur. Tam olarak böyle tanımlayabilirim Hayalet Bakıcısı’nı. Ayrıca okuru gürültülü bir şekilde değil de sessiz sedasız mahvediyor ve bu benim en sevdiğim mahvolma yöntemi.

Öykülerin bazıları bana hitap etmese de Tapşini, Banyo Günü ve Cennete Düşen Son Kar Tanesi benim için ayrı bir hikaye üçlüsü oldu. Bunları okurken sürekli durmak zorunda kaldım ve ileride geri döner miyim bilmiyorum. Çünkü acı ve öfkenin, yas ve çaresizliğin birbirine dolandığı bu sert öykülere geri dönmenin kolay olmayacağını tahmin edebiliyorum. Fakat Özlem Dikeçligil’i takip edeceğimden eminim. Bence siz de takip etmelisiniz.

[betül · Rating 4 out of 5]

hayatın seni ne zaman üzeceği hiç belli olmuyor vallahi ya….cok tatlı bir öykü kitabıdır diye almıstım duvara kitlenmemi gerektirdi

[Seda Asolar · Rating 4 out of 5]

Notos`tan yayinlanan bir oyku kitabi oldugunda zaten iyi bir sey okuyacagimi biliyordum. Kitabi bitirmemle iyi yazan bir yazarla tanismanin heyecani da var icimde.
Son oykusu `Cennete Dusen son Kar Tanesi`, Joyce Carol Oatesìn `Hafifletici Nedenler` oykusunu andiriyor, buralari okuyorsa Ozlem Hanim`a sormak isterim gercekten ondan etkilenmis mi diye?
Umarim yazmaya devam eder ve baska kitaplarini da okurum.

[Neslihan Cangöz · Rating 5 out of 5]

Bu yılın en iyi öykü kitaplarından. Yazar kutsal annelik tabusunu en acıtıcı yerden sarsıyor. Tek başına çocuk büyütme yükü altında ezilen kadınlar ve elbette yerlere serilen çocukları, kitabın en vurucu öyküleri. Çok iyi öyküler ve okuması çok zor! Gerçek anlamda uykularım kaçtı. Şiddeti apaçık göstererek değil ama küçük ipuçlarıyla, bir kaç cümleyle vermesi çok başarılıydı. Okuyan pişman olmaz bence.

[Irem · Rating 5 out of 5]

Yorumlarda yazılmış Yakınlıklar'dan sert buldum bu kitabı. İlk öykü kitabıymış ne kadar kuvvetli ve oturmuş hikayeler. Kadınlara ve çocuklara dair acımasız öyküleri bu gerçeklikle kaldırabileceklerin okumaktan zevk alabileceği türden. Biraz zamansal geçişler hızlı geldi sadece ama ana akışı takip edebildikçe çok zorlanmadım.

[Behiye Özgüden · Rating 4 out of 5]

4.5/5

[ilayda · Rating 5 out of 5]

her senenin son haftası kendimi mahvedecek bir kitap buluyorum. özlem hanım bundan sonra ne yazsa okuyacağım, radarım açık. inanılmaz bir kitaptı.

[Cansu Gök · Rating 4 out of 5]

kitabın arka kapağında şöyle diyor:
“bu kitaptan sonra Özlem Dikeçligil’in peşini herhalde bırakmayacaksınız.”
bu çok doğru, son zamanlarda okuduğum en iyi öykülerdi zira ve evet yazarın peşini bırakmam artık. Özlem Dikeçligil’in tek bir kitapla üzerimde bıraktığı etkiyi anlatabilmem güç. her bir öyküde ayrı kayboldum, bazen de kendimi buldum. soluksuz okunan öyküler bunlar. sanırım bu duyguyu en son yine @notoskitap ‘dan çıkan Kadire Bozkurt imzalı Buzkandilleri’nde hissetmiştim.

öykülerdeki ayrıntılar , dilin zenginliği ve öykülerin kurulma biçimleri beni çok etkiledi. özellikle öykülerin kurulma biçimleri; öyle ki savrulmaya pek müsait olan bu biçim, savrulmak şöyle dursun öyküleri daha da sağlamlaştırmış.

sürekli dönmek, anlamak isteyeceğim kurgular.
çok sevdim.

favori öykülerim ise şöyle:

1. küçük bir tören
2. hayalet bakıcısı
3. zigotlarımız ( en çok bunu sevdim, defalarca okuyacak kadar çok sevdim. bir kadının iç dünyasını müthiş anlatıyor.)
4. tapşini

on öyküden oluşan hayalet bakıcısı’nın okuru bol olur umarım.

[Ms.Saeki · Rating 5 out of 5]

Sanırım bu okuma deneyiminin bir bar üstüne 'zihin okuma' diyoruz. Bir olayın hangi zamanda, nerede, kiminle kimin/kimlerin arasında geçtiğini ve tam olarak ne olduğunu anlayabilmek için tüm dikkatimizi vermemiz ve üç farklı düzlemde hesap yapmamız gerekebiliyor. Bırakın bir cümleyi, bir sözcük bile atlama lüksümüz yok, zaten olsaydı o sözcük orada olmazdı, Özlem Hanım onu elemiş olurdu, öyle bir minimalizm bahsettiğim. Neyse ki öyküler, bu dikkati gösterebilen 'mindful' okuyucuyu sonunda ödüllendiriyor (bütün sorularının cevaplarını buldururmuş gibi yapıp kalplerinden hançerleyerek.)
Ben bu kitapta hiçbir şeyin gözüme sokulmamış olmasını, acının kişiye özgü ve aynı zamanda genel oluşunun aktarılışındaki inceliği, naifliği, yer yer esprili dili, karakterlerin kendi dertleriyle kurdukları farklı 'mustarip olma' hâllerini çok sevdim. M., Buğlem'in annesi ve Hayalet Bakıcısı'yla bir süre daha aynı evde yaşayacakmışız gibi gözüküyor, gelişmeleri haberdar ederim...

[nermin · Rating 4 out of 5]

Hayalet Bakıcısı, yazarın ilk öykü kitabı olmasına karşın nerdeyse ustaca diyebileceğimiz bir anlatı diline sahip. Öyküleri okudukça kadınlığa, anneliğe karşı kurulan bakış açısını da beğendiğimi söyleyebilirim. Öykü kahramanı kadınlarla okuyucu arasında kurulan mesafe ne yakın ne uzak. Yazar Özlem Dikeçligil bu mesafeyi koruyacak bir üslup yakalamış. Yazacağı -ki dilerim yazar- yeni öykü ya da roman ne olursa merakla bekleyeceğim.

[Yasemin Dildar · Rating 5 out of 5]

Gerçekten inanılmaz çarpıcı bir kitap, çok etkilendim, bazı öyküleri tekrar tekrar okudum. Bu kadar ağır bir içerik beklemiyordum öykü türünden. Banyo günü beni yerden yere vurdu, aslında öykülerin hemen hepsi çok vurucu. Hep benzer teknikte yazılmış öyküler okuyorum gibi geliyordu Türkiyeli yazarlardan ama bu tamamen kendine özgü ve yeni bir tarz. Ben çok sevdim yazarın anlatım biçimini.

[Ezgiveokadar · Rating 4 out of 5]

Yazar; anneliğin, eş olmanın, kadın olmanın tekinsiz, gerilimli yanlarına odaklanıyor ve bunda da epey başarılı bir yol izliyor. Bazı hikayeler beni o kadar çok etkiledi ki kitaba ara vermek durumunda kaldım. Anlatım çok başarılı, iyi ki okumuşum.

[Ozlem · Rating 4 out of 5]

"Oluyor böyle şeyler Ramo" diyorum. "Takma kafana. Hayatta neler oluyor. Bazen kara bir delik koskoca Güneş sistemini hap diye yutuveriyor. Hem de hiç beklemediğin bir anda."
Çok kederli ama çok güzel hikayeler okudum.

[Gulcin · Rating 5 out of 5]

Bambaska bir kafayla yazilmis oykuler...

[Limonlusutlac · Rating 4 out of 5]

Kasvetten başıma ağrı girdi. Cümleler, dil şahane ama okurken üstüme çöken dertten kederden yoruldum.

[Gizem · Rating 3 out of 5]

Biraz masalsı bir dili var. Bazı hikayeler epey zorladı okurken