هل كانت أمك تصرخ عليك أو تضربك؟ عندما كنت صغيرة كان ضرب الأطفال وإهانتهم والصراخ عليهم سلوكا أبويا طبيعيا، ولم تكن العائلات حينها تشعر بتأنيب الضمير أو الندم الذي تشعر به الأمهات في الزمن الحالي، ولم يفكروا حتى بالتكفير عن الخطأ إذ كان الزمن آنذاك زمن "العصا لمن عصى" و"العصا من الجنة"، هذا ما تعلموه وتشربوه كان لابد من معاقبة الطفل إذا أخطأ، بل كلما كان العقاب أكبر كان أجدى نفعاً، إذ إن ضرب الطفل على سبيل المثال يقصد به: "هذا التصرف خاطئ للغاية، خاطى إلى حد أنني أضربك بسببه، إنني أسبب لك الألم كي لا تعيد الكرة". المثير للسخرية هو أنني أثناء كتابتي لهذه السطور وعندما أعود أدراجي وألقي نظرة على الماضي، تتجلى أمام ناظري صورة أمي أو أبي وهو يضربني أو يصرخ في وجهي أو يوجه إهانة لي فتغلبني الدموع، ورغم ذلك لا أتذكر سبب قيامهم بذلك أي الدرس الذي لقُنوني إياه. أنا على يقين أنك أنت أيضاً تشعرين بالشعور ذاته، الدرس الذي أراد الأبوان تلقينه للأولاد ذهب في مهب الريح. ولم يبق سوى الذكريات الفاترة للضرب والتوبيخ الذي تعرضنا له. هذا هو بالضبط السبب الذي دفعني إلى إعداد هذا الكتاب كي لا يشعر أولادنا عندما يعودون أدراجهم وينظرون إلى الماضي ببرودة تلك الصفعة التي نزلت على وجوههم وإنما بدفء لمسة الأم التي حطت في قلوبهم ... إذن دعونا نردد معا... عزمنا على نهج " أمهات لا يصرخن ... خديجة كبرى تونغار Hatice Kibra Tongar" خاصة على ليسانس في قسم علم النفس وعلم الاجتماع وتنمية الطفل، وأكملت تعليمها في الإرشاد الأسري المستوى النظري والعملي والإشرافي، حاصلة على لقب "مستشار" الأسرة حاصلة على ماجستير في قسم علم النفس وفي قسم تنمية الطفل، حاصلة على دكتوراه في مجال علم الأعصاب.
Kitap o kadar temel bir seviyede kalmis ki inanamadim, verdigi ogut ana fikir olarak cocugu dovmememiz ve ona hakaret etmememiz. Oturup kitap okuyan bir ebeveynin zaten bunlari yapmayacagini dusunuyorum, ayrica dilini cok fazla dine yatkin buldum. Ben hic ama hic sevemedim.
Zamanlardan birinde bir derviş müritlerine sorar: "İnsanlar neden öfkelenince bağırırlar? Müritlerden biri, "çünkü kızmış olurlar ve bunu kızdığı kişiye duyurmak isterler," der. Derviş tekrar sorar: "İyi de kızdığı kişi yanındaysa, duyurmak için bağırmasına gerek var mı?" Müritler bir an şaşırır ve gerçekten gerek olmadığını düşünür. "Peki o zaman bağırmanın sebebi nedir?" diye sorarlar dervişe ve derviş der ki: "İnsanlar kızınca kendilerini duyurmak için bağırırlar, bu doğru çünkü kızdıkları kişi bedenen yanlarında olsa da, kalben uzaktadır o an. Bağırmanın amacı kalbin sesini kalbe duyurmaktır. Ama şunu unuturlar, kişi bağırdıkça kalp daha da uzaklaşır. Kalpler uzaklaştıkça kişi daha da bağırır."
Çocuk eğitimiyle ilgili çok faydalı öneriler yeralıyor. Çocuğa kızmanın bağırmanın aslında küçük bireyi ne kadar inciteceği, onarılmaz yaralar açacağı, üstelik hiçbir derde çare de olamayacağını örneklerle çok güzel anlatıyor.
Icimi ürperten anlar oldu okurken... Bende zaman zaman ofkeme yenilip cocuguma bağırdım ve pişmanlık duymuş olan bir anneyim. Kitaptaki en can alıcı cümlelerden biri benimnicin güç kullanabileceğiniz zaman sözümüzü dinleyebiliyor ama güç kullanamayacagimiz zaman olmayinca ne olacak? Birde gözümüzün biri çocuklarımıza gerçekten bağırarak kötülük ettiğimiz ve bu bağlamda kendimle ilgili şeyleri hatırlayıp uzulmem...
Yapılan bazı yorumlara baktığımda kitaba sadece önyargıyla yaklaşıldığını görüyorum. Sebebi de belli. Hz. Muhammed’in insani yönünü, çocuklara olan sevgisini gözler önüne seren son bölümle kitabı bir anda “bilimsellikten uzak” diye niteleyenler, dini bir anlatımı var diyenler olmuş. Oysa kitap boyunca yeterince bilimsel araştırmalardan örnekler verilerek çocuğa yaklaşımın nasıl olması gerektiği anlatılmıştı. 1400 sene öncesinden bu yaklaşımları hayata geçiren bir peygamberle karşılaşmak bazılarını neden hala rahatsız ediyor anlamıyorum.
Geleyim kitabın içeriğine. Kitap anne çocuk ilişkisini her yönüyle ele alıyor. Bağırmayan anne olmanın temellerine inebilmek için önce çocuğu sonra anneyi anlamamız için bize pencereler sunuyor. Zaten bir davranışı bırakmak için önce o davranışın ne olduğuna sonra da nedenlerine bakmaz mıyız?
Önce çocukların neyi neden yaptığını anlatıyor Hatice hanım. Sonra biz annelerin neden ufacık şeye öfkeyle karşılık verdiğimizin nedenlerini açıyor tek tek. Kendi çocukluğumuzda gördüğümüz annelikten tutun da çevre baskısına, elalem ne der korkusuna değin her yönüyle öfkeyi tetikleyen sebepleri önümüze sunuyor.
Bilinçli bir okur bu yönleri rahatlıkla görebilir ve kendini inceleyebilir. Kitapta bağırmayan anne olmak için “şunu şunu yapın” diye listeler arıyorsanız yanlış yerdesiniz. Bu kitap sizi iç yolculuğa çıkarıyor. Kendi çocukluğunuza bakarak anneliğinizin nasıl oluştuğunu ve yanlış yaklaşımları nasıl bırakabileceğinizi anlatıyor. İşin sırrı bizde/sizde. Biz değişimi ne kadar istiyoruz? Sihirli bir değnek gelip bizi dünyanın en sabırlı annesi yapmayacak. Değişim bizim elimizde ve ancak neyin neden olduğunu güzelce idrak edip sindirerek bu değişimi sağlayabiliriz.
İyileşen Çocukluğum, İyileşen Anneliğim kitabı Bağırmayan Anneler kitabından sonra çok iyi gider. Tavsiye ederim.
Kitabı okumadım ama storytel üzerinden dinledim. Genel hatları ile güzel bir tavsiyeler silsilesi. Ben dinledikçe eşime bak böyle böyle yapman gerekiyormuş diye aktardım, çünkü o esnada o da başka bir kitabı okuyordu :D Kitabın içerisinde dini referanslar bazen çok uzatılmış. Yeni doğan anne babalarından ziyade, çocuğu 0-3 yaş dönemini atlatmış anne babalar için daha faydalı bir kitap. O zamanlar gelince belki bu sefer de eşime dinletirim.
Yararlı bir kitap ama verilen bilgiler hakkında kaynak belirtilmemiş ya da bir elin beş parmağını geçmez. "yapılan araştırmalarda..., bir çalışmada..., psikolojide..." gibi genel ifadelere yer verilerek bir temele dayandırılmamış. Verilen bilgiler doğru bile olsa bu durum beni ziyadesiyle rahatsız etti ve tatmin duygusu oluşturmadı. Benim için yüzeysel kaldı ama psikoloji ve çocuk konusuna yeni giriş yapmış veya kitap okuma alışkanlığı edinmeye çalışanlar için tavsiye edilebilir.
Hiç bir bilimsel veri yok, oldukça günlük ifadeler ve günlük süreçlerle yazılmış yavan bir kitap. "Anne olmak bizi yüceltir instagramımıza Eymen's mom, prens annesi yazarız" gibi cümleler içeriyor. Bu kadar günlük bir dille anlatılınca da 2 saatte okunuyor. Açıkçası ne kattı derseniz hiç bir şey katmadı. Sinirlenince 10'a kadar saymanız gerektiğini biliyorsanız kitabı okumanıza gerek yok :)