Met 'De toekomst is eindeloos' schreef Roland van der Vorst een beklemmend én hoopvol boek over de verregaande digitalisering van onze wereld en ons denken.
Een onmisbaar boek voor iedereen die de huidige tijd wil begrijpen.
Een week in de bossen in Noorwegen zonder technologie, vormt voor Roland van der Vorst het startpunt van een filosofische zoektocht naar de gevolgen van digitalisering. Technologie verweeft zich in ons dagelijks leven in een niet bij te houden tempo – en dat wordt in de toekomst alleen maar intenser. Hiermee gepaard gaat angst voor het onbekende, voor controleverlies en afhankelijkheid. Wie zijn wij nog zonder technologie?
Van der Vorst neemt de lezer mee op reis – via de studeerkamer, de stad, het strand, de trein en het bos – en in die context worden de effecten van digitalisering op ons leven en denken concreet. Wat volgt is een unieke literaire leeservaring waarin alle clichés over technologie ontweken worden. Van der Vorst biedt een radicaal nieuw en uiteindelijk hoopvol perspectief op het leven in het digitale tijdperk.
De flap beloofde weinig clichés over #digitalisering, en dat maakt Van der Vorst zeker waar. “De toekomst is eindeloos” is een bedachtzaam boek: filosofisch, maar tegelijkertijd toegepast op onze dagelijkse belevingswereld.
Helder en toch ook doorwrocht ontleedt Van der Vorst de impact van digitalisering op ons denken. Hij laat zien hoe bedrijven niet meer zoals vroeger een afgebakend product met een verhaal neerzetten, maar van tijd tot tijd alleen wat nieuwere diensten, updates en apps op de markt brengen. Die slurpen voortdurend onze aandacht op, en zo klooien ook wij maar verder. We oriënteren ons niet meer lineair richting een einde of vergezicht - op kleine of grote verhalen - maar worden door een eindeloze hoeveelheid prikkels continue afgeleid.
Die niet-aflatende afleidingen en opties zijn zo overweldigend, dat we ons daarom tegenstrijdig genoeg juist gaan fixeren op wat de ideale optie is: de ideale date, restaurant, carrière of ervaring. En daarom storten we ons dus nóg meer in de stroom van mogelijkheden, verkrampt vergelijkend en doorzoekend naar perfectie, zonder oog voor wat ons in de realiteit omringt. En perfectie komt er natuurlijk niet, met een diep onbevredigend gevoel tot gevolg.
In die zin is er misschien wel (en dit is voor eigen rekening) een parallel met het bredere debat over de maatschappelijke impact van technologie als AI. Door generatieve AI als chatgpt en dalle vallen we momenteel op hoge snelheid van de ene in de andere toepassing, maar vergezichten en verhalen over hoe we ons tot AI willen verhouden, ontbreken veelal. Zeker - en verontrustend genoeg - is dat het geval in de de meeste verkiezingsprogramma's, maar ook bij bedrijven en overheden die er voluit mee innoveren en het al toepassen. Maar zonder #narratief of verhaal is er geen houvast, en zullen burgers en klanten zich (weer) overweldigd voelen, met nog meer onrust en onbevrediging tot gevolg.
Bij het lezen van het boek zag ik ook enkele (oudere) afleveringen van Black mirror waarin het bewustzijn kon worden geüpload naar een ( eeuwige (?) ) cloud , Bij het lezen van het boek moest ik soms wat denken aan dat digitale zelf dat dan mss ook een stukje van dat universele mij is of zoiets , ik heb een stuk of 8 keer het internet betreden tussen het lezen door , we lijken er wel wat in op gezogen te worden , …. Wat dan met het omgekeerde als dat digitale zelf dan zou sterven , ik zou het raar vinden als er geen digitale zelven en internet meer zouden zijn …. En nochtans heb ik meer dan de helft van mijn leven zonder internet of digitale zelf doorgebracht , Het boek leest als een kanotocht in de digitale wereld op zoek naar digitale zelven in een steeds groter wordende zee van data , 4 sterren denkt / typt mijn goodreads identiteit ,
In dit boek zet Roland van der Vorst sterk uiteen hoe de eindeloosheid van social media en de digitalisering in het algemeen werkt en hoe diezelfde eindeloosheid ons in een greep heeft. Met veel filosofische onderbouwingen verkent hij op een originele manier welke impact dit op ons heeft en kan hebben in de toekomst. Als algemene 'antidote' worden het Taoïsme en Zen-boeddhisme aangedragen, maar in de epiloog blijkt er wellicht in de digitale toekomst zélf een antwoord te zitten.