Martelaren voor de Paus

by Koen de Groot, Menno Balm (Illustrator)

Je vertrouwde leven achterlaten om te gaan vechten voor je geloof in een ver, onbekend land. Dat is wat ruim drieduizend jonge Nederlanders tussen 1861 en 1870 deden toen zij naar Rome trokken en zich aansloten bij de zoeaven: het elitekorps van de paus. Eenvoudige, naïeve en niet zelden minderjarige jongens, vurig katholiek en op zoek naar avontuur. Dat zij deze pauselijke strijd tegen het net ontstane Italië wellicht niet zouden overleven baarde hun geen zorgen. Sterker nog, als martelaar sterven voor de paus was hun grootste wens.
Door dit alles verloren de zoeaven bij terugkeer hun Nederlanderschap, maar in eigen kring werden ze als helden binnengehaald. Als strijders voor de paus genoten ze tot diep in de twintigste eeuw groot aanzien en namen hun levensverhalen mythische proporties aan. Daarna werden ze goeddeels vergeten.
In dit meeslepende boek volgt Koen de Groot vier Nederlandse zoeaven op de voet. Aan de hand van hun dagboeken en brieven tekent hij de daden en gedachten van deze jongens op tegen de achtergrond van de grote geschiedenis van de late negentiende eeuw. Martelaren voor de paus ontrukt zo een verbluffende geschiedenis aan de vergetelheid.

Koen de Groot (1992) studeerde geschiedenis en Italiaanse taal en cultuur in Amsterdam en Bologna. Hij is zelfstandig historicus en als redacteur verbonden aan het tijdschrift Roma Aeterna en Historisch Café Amsterdam.

328 pages, Paperback

Published September 8, 2023

Reviews

[Charlotte]

Prachtig geschreven boek door een van mijn favo historici. Zelf historicus zijnde, wist ik niks over deze vergeten geschiedenis van de zoeaven. Stiekem leert het boek je ook over de geschiedenis van rooms-katholiek Nederland, de pauselijke staten en de eenwording van Italië. 🇮🇹

[Storm Knegtmans]

Een toegankelijke en inzichtelijke verhaling van een toch wel vergeten doch interessante geschiedenis. De auteur, rijk aan bronnen en kennis, brengt deze geschiedenis dan ook zeer fraai tot leven. Van de macro historie tot aan de dagelijkse bezigheden van de pauselijke zoeaven, niets blijft onbesproken.

Als een leek met weinig voorkennis over de pauselijke zoeaven en het historisch tijdperk waarover de auteur spreekt, kan ik dit boek van harte aanbevelen!

[Youri Nijboek]

Een - inderdaad - vergeten geschiedenis die door Koen de Groot levendig opnieuw wordt verteld. Aan de hand van de levens van vier zeer jonge Zoeaven schetst hij een beeld van Rome, Italië en Europa in de tweede helft van de negentiende eeuw. Hij weet heel goed de levensloop van eenvoudige Nederlandse jongens te verbinden met de grote wereldgeschiedenis - hoewel zij daar, zoals de haast bovenmenselijke Igance Wils, ook actief een rol in speelden. Dankzij de vele treffende citaten uit dagboeken en brieven van de hoofdpersonen en de karakters om hen heen brengt dit boek een bijna onbekend verhaal tot leven. Mijn enige kritiek is dat de stijl soms nog wat zoekend lijkt, te afwisselend tussen biografie, historie en journalistieke passages. Maar het is een geweldig en meeslepend verhaal dat vol enthousiasme geschreven is en door de soms hilarische anekdotes een absolute aanrader is.

[Peter Altena]

Goede studie over de Nederlandse zoeaven, de katholieke strijders voor de Paus. Het bijzondere en het algemene wisselen elkaar goed af, de Nederlandse en Europese context verhelderend. Compositie en stijl zijn in orde, met plezier geschreven. Enige minpuntje zijn de tien uitdrukkingen waarin beeldspraak wringt.

[Koen]

4.5

[Saskia (Smitie)]

Erg interessante geschiedenis waarvan ik weinig tot niks wist. Toevallig een tijd geleden met de museumkaart het Zoeavenmuseum in Oudenbosch bezocht (aanrader!) en dit boek is daar een mooie aanvulling bij om meer te lezen over deze periode. Het leest prettig ondanks de vele feiten en gebeurtenissen die voorbij komen.

[Mikhael Tamliani]

Een leuk boek vol met interessante verhalen over de geschiedenis van de zoeaven.