Het raadsel van het ik. Over persoonlijke identiteit en de vraag wie we zijn

by Martijn Veltkamp

De schijnbaar simpele vraag ‘Wie ben ik?’ houdt ons vandaag de dag meer dan ooit bezig. We worden gestimuleerd onszelf te zijn, ons Ware Zelf te ontdekken, en een levenspad te kiezen dat bij ons past. Maar kan dat wel? Kunnen we onszelf wel écht kennen? Als we een beeld hebben van wie we zijn, komt dat dan wel overeen met wie we écht zijn? En bestaat er wel een ‘écht’ ik, een ware zelf?

In dit boek ontrafelt Martijn Veltkamp deze aloude vragen over het ‘ik’ door wetenschappelijke inzichten uit verschillende vakgebieden, zoals de psychologie, filosofie en sociologie, te combineren. Klassieke opvattingen zoals die van Socrates, voorbeelden uit bekende literaire romans, tot aan recente neuropsychologische bevindingen komen voorbij om te achterhalen wat identiteit nu eigenlijk precies is, waaruit ons zelf bestaat, en wat het betekent ‘jezelf’ te zijn.

392 pages, Hardcover

Published September 29, 2023

Reviews

[Martijn · Rating 4 out of 5]

Onlangs kreeg ik van Martijn Veltkamp het verzoek zijn boek 'Ik' te lezen. Hij dacht dat het goed aansloot bij mijn interesses, vooral op het gebied van filosofie. En inderdaad, het was een voltreffer! Ik heb enorm genoten van dit boek, dat de filosofie achter identiteit verkent.

Het boek is zeer uitgebreid en omarmt diverse wetenschappelijke disciplines om de vraag te beantwoorden wat het betekent om 'ik' te zijn. De alomvattende benadering in dit boek geeft de lezer een veelzijdig inzicht over het onderwerp, maar durft op sommige momenten écht wel de diepte in te gaan om een niche goed uit te spitten. Hierdoor overstijgt het boek de eenvoudige inleiding van concepten en biedt het de lezer aanzienlijke diepgang.

Wat 'Ik' onderscheidt van type boeken als 'Identiteit voor Dummies' is, naast de diepgang, vooral de persoonlijke benadering van de schrijver. Het boek leest niet als lectuur voor een college, maar eerder als een ontdekkingstocht samen met de auteur. Het voelt alsof je in gesprek bent met Veltkamp zelf.

Hoewel de auteur meerdere filosofische en psychologische theorieën behandelt, ligt de nadruk vooral op de sociale wetenschappen, terwijl de natuurwetenschappelijke aspecten (bewust) minder belicht worden. Persoonlijk vond ik dit jammer, aangezien ik graag de koppeling had gezien tussen socio-psychologische aspecten van identiteit en vakgebieden als neurologie, evolutie of kunstmatige intelligentie. Desondanks is Veltkamps keuze om deze disciplines buiten beschouwing te laten begrijpelijk, gezien anders het boek te omvangrijk zou worden.

Alles bij elkaar is 'Ik' een informatief boek over de filosofische implicaties van persoonlijkheid, zelf-zijn en karaktervorming. Het verkent de vraag 'Wie ben ik?' vanuit verschillende wetenschappelijke hoeken en behandelt overlappende/relevante thema's als geheugen, familie en cognitieve ontwikkeling. Dankzij de persoonlijke toon van het boek blijft het, ondanks de soms complexe onderwerpen, toegankelijk en leest het prettig weg, zelfs na een lange werkdag. Ik beveel dit boek van harte aan!

[Frederic De meyer · Rating 3 out of 5]

Mixed feelings. Het mag een prestatie genoemd worden om een ongrijpbaar thema vanuit zoveel zichtpunten te benaderen als Veltkamp doet (de bronnen van het innerlijke zelf, het zelf als sociale constructie, het zelf als teleologische drijfveer), maar er ontgaan er hem een aantal wezenlijke, waarvoor hij best zijn vakdomein (psychologie) had losgelaten om een kijkje te nemen in de filosofie -al blijkt duidelijk uit de talrijke referenties dat de man heel belezen is. Hierdoor lijkt het boek rond een kern te zweven zonder deze ooit te raken, al kan ik niet precies duiden hoe hij daar zou geraken -de mogelijkheid dat er gewoonweg geen kern is zweeft ook wel door het boek, dus dit kan een doelbewuste keuze geweest zijn van de auteur.

3,5 sterren, sowieso een heel goede introductie voor wie nieuw is met het thema!

[Rudi · Rating 5 out of 5]

4.56 , een leuke speurtocht naar wat een zelfervaaring, zelfbewustzijn zou kunnen zijn ,
Beantwoord vanuit de psychologie, filosofie er komt niet echt een scalpel of microscoop aan te pas ,
Een leuk boek met interessante bedenkingen , als men op zoek is naar zichzelf …. Wie of wat is er dan op zoek ? Een verdwaald geheugen/voorspel spook ? Los van tijd en plaats ? ,
Boeiend om te lezen een (psychologisch ) antwoord, oplossing op de ik puzzel ,

[Rinie Altena · Rating 5 out of 5]

Zelf, ik en identiteit zijn de sleutelthema's van dit boek. Qua leesbaarheid, onderbouwing en het geven van inzicht in deed dit boek mijn denken aan het boek van Daniel Goleman 'Emotionele intelligentie'. En dat is een groot compliment. Ik had graag nog een hoofdstuk gezien over de rol van religie en het fenomeen 'ziel' in het proces van zelfwording. Dankzij zijn verhaal zie ik 'mijn' zelf nu als een zeer fluïde en oscillerend fenomeen waar ik als een zeiler mee laveer. Echt alles is in beweging...

Een aanrader voor mensen die zich hierin willen verdiepen.