What do you think?
Rate this book
Het perpetuum mobile van de liefde
Een autobiografisch relaas over twee zusters die allebei schrijfster willen worden, totdat de jongste een einde aan haar leven maakt. Zeven jaar daarna voelt de oudste zich nog altijd achtervolgd door deze gebeurtenis. In dit persoonlijke verslag onderzoekt Renate Dorrestein wat het betekent om een vrouw te zijn in onze wereld. Longlist AKO Literatuur Prijs 1989
151 pages, Paperback
First published January 1, 1988
5 people are currently reading
176 people want to read
About the author
Renate Dorrestein
73 books161 followersRenate Dorrestein (1954 - 2018) has been internationally praised for the force of her imagination, her sharp psychological insight, her suspenseful plots and her ironic sense of humour. Her books have been nominated for the AKO Literature Prize, the Libris Literature Prize and the International IMPAC Dublin Literary Award, and translated into fifteen languages. Her international breakthrough came in 1998 with A Heart of Stone, published by Viking.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 25 of 25 reviews
March 29, 2020
Er zitten blijkbaar nog altijd grote gaten in mijn literatuurkennis. Dit is het eerste werk dat ik lees van Dorrestein, maar zij blijkt al een behoorlijk en opmerkelijk oeuvre op haar naam te hebben. Dit werkje schijnt de kernthema's van haar vroege periode (1988) samen te vatten en erg autobiografisch te zijn.
Centraal staat de verwerking van de zelfmoord van het zeven jaar jongere zusje van Dorrestein, met de gekende worsteling met schuld en verraad. Daar bovenop komt het feministische thema, de strijd van Dorrestein tegen "de natuurlijke orde", namelijk de mannelijke overheersing en de manifeste neiging van vrouwen om zich te schikken in hun verzorgende rol en zich te conformeren aan het door de mannen opgelegde schoonheidsideaal. Dorrestein legt hier een duidelijke link met de dood van haar zusje, dat aan een eetstoornis leed. Bovendien voert ze nog twee andere vrouwen ten tonele die haar stelling illustreren.
Ik hou wel van de directe stijl van deze schrijfster: ze gooit haar kwaadheid ongefilterd in je gezicht; en natuurlijk heeft ze gelijk in haar verzet tegen die "natuurlijke orde", zelfs bijna dertig jaar later staat die nog grotendeels overeind. Maar tegelijk lijkt Dorrestein in dit boek ook een heel gevecht te voeren met een aantal tendensen in de feministische beweging, waardoor het wel lichtjes gedateerd overkomt. Blijft haar worsteling met haar zusje's dood: die is zonder meer ontroerend. (2.5 stars)
Centraal staat de verwerking van de zelfmoord van het zeven jaar jongere zusje van Dorrestein, met de gekende worsteling met schuld en verraad. Daar bovenop komt het feministische thema, de strijd van Dorrestein tegen "de natuurlijke orde", namelijk de mannelijke overheersing en de manifeste neiging van vrouwen om zich te schikken in hun verzorgende rol en zich te conformeren aan het door de mannen opgelegde schoonheidsideaal. Dorrestein legt hier een duidelijke link met de dood van haar zusje, dat aan een eetstoornis leed. Bovendien voert ze nog twee andere vrouwen ten tonele die haar stelling illustreren.
Ik hou wel van de directe stijl van deze schrijfster: ze gooit haar kwaadheid ongefilterd in je gezicht; en natuurlijk heeft ze gelijk in haar verzet tegen die "natuurlijke orde", zelfs bijna dertig jaar later staat die nog grotendeels overeind. Maar tegelijk lijkt Dorrestein in dit boek ook een heel gevecht te voeren met een aantal tendensen in de feministische beweging, waardoor het wel lichtjes gedateerd overkomt. Blijft haar worsteling met haar zusje's dood: die is zonder meer ontroerend. (2.5 stars)
September 9, 2023
Dit verhaal in zes woorden:
Zelfmoord zusje.
Mannen schuld van alles.
Zelfmoord zusje.
Mannen schuld van alles.
February 12, 2025
Deze prachtige autobiografische roman van Renate Dorrestein is zó krachtig en fraai geschreven. Zo licht als ze springt van vroegere gebeurtenissen naar het heden; zo zwaar voelt het als ze over de tragische dood van haar zusje reflecteert. Beide beschrijft zij met aangrijpende beeldspraak en treffende metaforen, die je perfect voor je kunt zien.
Ze laat je lachen om haar droge sarcasme (dat alleen sommigen zullen opmerken) en ze laat je knikken van herkenning over haar ervaringen, terwijl je er niet bij was. Dikwijls pakte ik pen en papier en noteerde ik een zin of een passage die het waard was om herinnerd, zelfs geciteerd te worden.
Ondanks dat het memoires zijn, leest dit boek als een verhaaltje dat je zo snel mogelijk uit wil lezen, en als je het uit hebt, glimlach je.
Ze laat je lachen om haar droge sarcasme (dat alleen sommigen zullen opmerken) en ze laat je knikken van herkenning over haar ervaringen, terwijl je er niet bij was. Dikwijls pakte ik pen en papier en noteerde ik een zin of een passage die het waard was om herinnerd, zelfs geciteerd te worden.
Ondanks dat het memoires zijn, leest dit boek als een verhaaltje dat je zo snel mogelijk uit wil lezen, en als je het uit hebt, glimlach je.
January 2, 2017
I have (after three years of reading this "genre") read a WHOLE book for my Dutch Literature classes. I read every single page, 99.999% of the words and I am proud of myself.
Read
November 2, 2025Gelezen. De roman 'Het perpetuum mobile van de liefde' van Renate Dorrestein uit 1988. Mijn boek met de meeste ezelsoren.
Ik heb dit boek ademloos uitgelezen. Wow. Hoe Dorrestein de taal vormgaf, of beter: uit haar dijken liet breken. Om zo te kunnen schrijven. Helder. Scherp. Woedend. Speels. Grappig.
Nadat ik de prachtige Dorrestein-biografie van @pronk_iris, 'Altijd te paard', gelezen had, ben ik meteen 'Perpetuum mobile' gedoken. Dorresteins volledige schrijverschap en privéleven komen in deze roman - en memoire, en elegie, en aanklacht, en feministisch pamflet - aan bod: haar jeugd, de zelfmoord van haar jongere zus Annemarie (die er ook van droomde schrijfster te worden, maar die aan depressies en een eetstoornis leed en op haar achttiende van een flatgebouw sprong) en Dorresteins schuldgevoel daarover, haar verzet tegen het patriarchaat (en de vrouwen die zich door het patriarchaat laten inspinnen en oppeuzelen), de troostende maar soms ook vernietigende kracht van eten (en purgeren), de misogyne kritiek op haar werk...
Renate Dorrestein smolt het in deze roman allemaal samen tot een woedende aanklacht. Ik heb én onbestemd en kwaad voor me zitten uitstaren én ontzettend zitten lachen tijdens het lezen. God, wat zij met taal kon doen... Fucking knap. Ik heb nog nooit een boek als dit gelezen...
Het leest als een gruwelijk, weemoedig sprookje, en Annemarie (die boeken wil schrijven die vol vreemde dingen zitten maar toch zo dat mensen zich er in kunnen herkennen), Lydia (die danst op muziek die alleen zij kan horen, voor een minnaar die alleen zij kan zien) en Godelieve Ochtendster (die een vrouw is die doet alsof ze een man is die doet alsof hij een vrouw is) stuwen het boek voort naar een ontnuchterend eind.
Ik gaf mijn exemplaar ontzettend veel ezelsoren en heb héél veel onderlijnd. Ik kan er eindeloos uit citeren. MENSEN DIT BOEK IS ECHT EEN MUST READ. Ik hoop dat er binnenkort een heruitgave verschijnt, want GODALLEMACHTIG.
Ik heb dit boek ademloos uitgelezen. Wow. Hoe Dorrestein de taal vormgaf, of beter: uit haar dijken liet breken. Om zo te kunnen schrijven. Helder. Scherp. Woedend. Speels. Grappig.
Nadat ik de prachtige Dorrestein-biografie van @pronk_iris, 'Altijd te paard', gelezen had, ben ik meteen 'Perpetuum mobile' gedoken. Dorresteins volledige schrijverschap en privéleven komen in deze roman - en memoire, en elegie, en aanklacht, en feministisch pamflet - aan bod: haar jeugd, de zelfmoord van haar jongere zus Annemarie (die er ook van droomde schrijfster te worden, maar die aan depressies en een eetstoornis leed en op haar achttiende van een flatgebouw sprong) en Dorresteins schuldgevoel daarover, haar verzet tegen het patriarchaat (en de vrouwen die zich door het patriarchaat laten inspinnen en oppeuzelen), de troostende maar soms ook vernietigende kracht van eten (en purgeren), de misogyne kritiek op haar werk...
Renate Dorrestein smolt het in deze roman allemaal samen tot een woedende aanklacht. Ik heb én onbestemd en kwaad voor me zitten uitstaren én ontzettend zitten lachen tijdens het lezen. God, wat zij met taal kon doen... Fucking knap. Ik heb nog nooit een boek als dit gelezen...
Het leest als een gruwelijk, weemoedig sprookje, en Annemarie (die boeken wil schrijven die vol vreemde dingen zitten maar toch zo dat mensen zich er in kunnen herkennen), Lydia (die danst op muziek die alleen zij kan horen, voor een minnaar die alleen zij kan zien) en Godelieve Ochtendster (die een vrouw is die doet alsof ze een man is die doet alsof hij een vrouw is) stuwen het boek voort naar een ontnuchterend eind.
Ik gaf mijn exemplaar ontzettend veel ezelsoren en heb héél veel onderlijnd. Ik kan er eindeloos uit citeren. MENSEN DIT BOEK IS ECHT EEN MUST READ. Ik hoop dat er binnenkort een heruitgave verschijnt, want GODALLEMACHTIG.
January 21, 2024
Ik ben omvergeblazen door dit boek; wat een vaart, scherpte en (feministisch) vuur zit er in deze roman. Een spervuur aan aanklachten tegen het patriarchaat, maar toch zeker een roman, want achter de woede schuilen diepgang en nuance en vooral ook kwetsbare personages die je weten te raken.
Indrukwekkende dialogen wisselen zich af met inzichten over de samenleving en persoonlijke reflecties van de schrijfster, die tegelijkertijd de zelfmoord van haar zusje met moeite probeert te verwerken. De scènes waarin ze terugdenkt aan haar zus wisten mij meermaals te ontroeren. Waar het leeuwendeel van de roman vlamt en vol is van geestdrift, is het einde klein en kwetsbaar, wat daarmee heel krachtig uit de verf komt.
Het valt niet te ontkennen dat de samenleving zoals Dorrestein die schetst inmiddels wel wat is veranderd. Toch is de roman nog steeds actueel en leert deze me nog veel, bijvoorbeeld over de wortels van het feminisme (welke stemmen hebben er immers voor gezorgd dat de samenleving daadwerkelijk is veranderd?) en de poorten waaraan vrouwen als Dorrestein moedig hebben moeten rammelen. Maar ook over activisme in het algemeen, want hoe stand te blijven houden en activistisch te blijven als je continu wordt weggezet als drammer of boze schreeuwer in een wereld waarin alles natuurlijk wel een beetje gezellig moet blijven?
Indrukwekkend boek dus. Dit was het eerste boek van Dorrestein dat ik las, maar ik heb het gevoel dat ze een van mijn favoriete auteurs zou kunnen worden.
Indrukwekkende dialogen wisselen zich af met inzichten over de samenleving en persoonlijke reflecties van de schrijfster, die tegelijkertijd de zelfmoord van haar zusje met moeite probeert te verwerken. De scènes waarin ze terugdenkt aan haar zus wisten mij meermaals te ontroeren. Waar het leeuwendeel van de roman vlamt en vol is van geestdrift, is het einde klein en kwetsbaar, wat daarmee heel krachtig uit de verf komt.
Het valt niet te ontkennen dat de samenleving zoals Dorrestein die schetst inmiddels wel wat is veranderd. Toch is de roman nog steeds actueel en leert deze me nog veel, bijvoorbeeld over de wortels van het feminisme (welke stemmen hebben er immers voor gezorgd dat de samenleving daadwerkelijk is veranderd?) en de poorten waaraan vrouwen als Dorrestein moedig hebben moeten rammelen. Maar ook over activisme in het algemeen, want hoe stand te blijven houden en activistisch te blijven als je continu wordt weggezet als drammer of boze schreeuwer in een wereld waarin alles natuurlijk wel een beetje gezellig moet blijven?
Indrukwekkend boek dus. Dit was het eerste boek van Dorrestein dat ik las, maar ik heb het gevoel dat ze een van mijn favoriete auteurs zou kunnen worden.
December 20, 2020
Renate Dorrestein was in het verleden één van mijn favoriete Nederlandstalige schrijfsters door haar kordate schrijfstijl en en feministische stellingname die me als man af en toe de ogen opende. Dit boek gaat over haar zusje die net als Dorrestein de vroege wens had om schrijfster te worden, ware het niet dat zij uit een ander hout was gesneden en zelfmoord pleegt. Dorrestein houdt zichzelf tegen het licht om daarmee in het reine te komen en probeert in abstractere zin de ondergeschoven rol van de vrouw in de wereld van de liefde bloot te leggen. Dit thema zal vast nog actueel kunnen zijn, maar ik denk dat het feminisme daarin al heel wat slagen heeft gewonnen. Op mij kwam het in ieder geval gedateerd over en had ik liever meer verdieping gezien mbt haar en haar zusje en het milieu waarin ze zijn opgegroeid.
January 6, 2026
Snap wel dat dit m’n moeders favorietje schrijver was. Veel feministisch, nice. Ontroerend direct over haar rouw. Soms wel iets teveel on the nose.
June 21, 2014
Vlijmscherp. Dor heeft pijn en is boos, en laat ons allen delen daarin in in prachtig schrijven.
April 2, 2025
hoe springt een mens van een flatgebouw?
what a book. lots of things happening here. firstly we have quite some liberal feminism: 'i am rebellious because i do not believe women should be baby machines' type sentiment. not that there is anything wrong with any such attitudes. it just lacks any structural analyses. not that there should always be some kind of analysis for some piece of literature to be good, yet, it does result in idealistic notions that men have created patriarchal structures because it is inherent to their nature. secondly we have some direct sneers to Maarten t' Hart (calling him a sexist) and some indirect jabs at Connie Palmen (saying she is a sexist for writing an behaving like a man). thirdly we have, again, incredible witty and smart prose. fourthly we have all of that wrapped in a disturbing autobiographical narrative. will not dwell on my own personal sentimentalities here, but some of the things dorrestein tells about are painfully relatable. she writes about them with an unreal exactness. shivering; had to put it down halfway. in light of these four observations has this thing become one of the best books i have ever read.
she also uses a Olivetti typewriter, those are the coolest.
moeten we dat geen heldenmoed noemen?
what a book. lots of things happening here. firstly we have quite some liberal feminism: 'i am rebellious because i do not believe women should be baby machines' type sentiment. not that there is anything wrong with any such attitudes. it just lacks any structural analyses. not that there should always be some kind of analysis for some piece of literature to be good, yet, it does result in idealistic notions that men have created patriarchal structures because it is inherent to their nature. secondly we have some direct sneers to Maarten t' Hart (calling him a sexist) and some indirect jabs at Connie Palmen (saying she is a sexist for writing an behaving like a man). thirdly we have, again, incredible witty and smart prose. fourthly we have all of that wrapped in a disturbing autobiographical narrative. will not dwell on my own personal sentimentalities here, but some of the things dorrestein tells about are painfully relatable. she writes about them with an unreal exactness. shivering; had to put it down halfway. in light of these four observations has this thing become one of the best books i have ever read.
she also uses a Olivetti typewriter, those are the coolest.
moeten we dat geen heldenmoed noemen?
Read
February 10, 2022Onbewust raak ik aangetrokken tot boeken die te maken hebben met de dood. Misschien komt het veel vaker in de literatuur voor dan dat ik realiseer. Maar goed.
Renate Dorresteins manier van schrijven spreekt mij erg aan, ook in de vele herhalingen liggen vernieuwingen.
Een boek voor nederlands, wat ik zal moeten analyseren en vergelijken met de wetten en de kleine blonde dood.
Renate Dorresteins manier van schrijven spreekt mij erg aan, ook in de vele herhalingen liggen vernieuwingen.
Een boek voor nederlands, wat ik zal moeten analyseren en vergelijken met de wetten en de kleine blonde dood.
September 5, 2023
Camus vroeg: "Dois-je me suicider ou prendre une tasse de café?"
Dorrestein verzucht: "Ik zou graag willen leven in een wereld waarin persoonlijke drijfveren en verlangens voorrang hadden op massale waandenkbeelden die dwingen tot capitulatie voor de norm. Maar kom, ik kan beter thee gaan zetten [. . .]".
Dorrestein verzucht: "Ik zou graag willen leven in een wereld waarin persoonlijke drijfveren en verlangens voorrang hadden op massale waandenkbeelden die dwingen tot capitulatie voor de norm. Maar kom, ik kan beter thee gaan zetten [. . .]".
November 11, 2025
Naar aanleiding van de biografie over Renate Dorrestein dit boek gelezen. Heerlijk scherp en humoristisch geschreven boek, dat deels autobiografisch is en een aantal thema’s uitdiept. Op een gegeven moment dacht ik wel: nu weet ik het wel. Maar het verbaast me ook dat dit bijna veertig jaar oude boek nog steeds heel actueel is. Zeker als het om vrouwenemancipatie gaat.
September 21, 2023
Dorrestein probeert de ziekte en opvolgende zelfdoding van haar zusje in de context van de positie van de vrouw in de Nederlandse maatschappij te begrijpen, en daaruit ontstaat een beeld dat helaas nog steeds actueel is.
October 9, 2023
De dialogen van Renate Dorrestein zijn geweldig. Ze kan zo goed met woorden spelen en maakt hele sterke punten. De feministische discussies spraken mij het meeste aan. Het boek was wel lastig te lezen en ik miste een duidelijke verhaallijn.
November 18, 2017
Leest lekker weg, maar wel erg feministisch en boos.
March 11, 2021
Woede, verzet en verdriet waren bijna voelbaar in dit boek. De - overbodige - uitweidingen remden de grote emoties helaas vaker af. Krachtig einde. 2,5 ster.
December 19, 2023
Goed geschreven eye opener: vaart, zelfspot, intelligentie en radicaal eerlijk. Zeer de moeite waard ondanks dat het gedateerd is.
December 18, 2024
Een bijzonder boek dat aan het denken zet. Af en tot wat wollig geschreven en absurdistisch, daar moet je van houden.
November 23, 2025
In 1988, toen Dorresteins Perpetuum mobile van de liefde net uit was, ben ik naar een voorleesavond van Dorrestein in Vredenburg geweest. Prachtig, direct het boek gelezen. Het was mijn eerste Dorrestein-experience en ik was verkocht!
Mijn eigen exemplaar van PmvdL is nog steeds in de opslag, maar toen ik met Pasen bij mijn moeder was, heb ik het boek Even van mijn moeder geleend. Ik was erg benieuwd of ik het gedateerd zou vinden etc. Nou, nee dus. Wat mij vooral opviel is dat Dorrestein niet mannen in het algemeen de 'schuld' geeft, maar vooral dat ze zegt dat we met z'n allen dat systeem ook in stand houden: 'Volgens Anja Meulenbelt zijn feministes zelfs de laatste romantici op aarde, Lydia: zij wensen te geloven dat mannen tot beter ins taat zijn dan alle bange burgertrutten menen.' Dat dat nog steeds actueel is, bleek deze week toen een collega van mij (een hoger opgeleide vrouw, getrouwd, één kindje) aan mij vroeg 'wat of ik mijn lief in huis LIET DOEN'. Pardon? Daarnaast: sla een willekeurige Opzij maar eens open en het bewijs is geleverd...
Verder valt er ook het nodige te zeggen over de personages van Lydia (de gekke buurvrouw) en Godelieve (de tot model omgetoverde 'lelijkerd'). Wat betreft Lydia, zij staat voor mij model voor het feit dat in veel relaties de man hoger opgeleid is dan de vrouw en als dat niet het geval is, dat de relatie dan vaak stuk loopt: zij mag geen 'hoofd' hebben (want o jee, ze zou het maar eens kunnen gaan gebrUIken!). Ik vond de travestie-act van Godelieve niet storend, maar juist zeer vermakelijk. Zoals Dorrestein het verwoordt: 'de vraag of Godelieve het recht had te doen alsof ze een man was die deed alsof hij een vrouw was'. En de confiscatie door de Johanna's (alleen de nAAm al, past mooi bij de naam Godelieve!), die zich 'bezig houden met het opwaarderen van vrouwelijke waarden. Hun ei van Columbus was dat vrouwen de hoedsters en voedsters van deze wereld zijn.' Ik zie ze al voor me, vreselijke lieden!
En dan nog het schuldgevoel waarmee Renate worstelt: 'de vraag of ik, zoals ieder ander die van haar hield en te kort schoot, een passief aandeel in haar dood heb gehad, of dat mijn part, bewust of onbewust, actief van aard is geweest: heb ik mijn zusje expres niet opgevangen toen zij toch viel, omdat ik toen al begreep dat er in een schoenlapperij te weinig talent voorvalt om dat ook nog eens te kunnen delen?' O, dit vind ik toch zo schrijnend. Je niet alleen afvragen of je de zelfmoord had kunnen voorkomen, maar ook of je die niet in de hand hebt gewerkt. Ik kan me voorstellen dat Renate daar jAAAren lang mee bezig is geweest en dat het opschrijven ervan wel een soort schuldbekentenis voor haar moet zijn geweest. Ze schrijft ook dat ze het pas kan loslaten op het moment dat haar derde boek neergesabeld wordt door de recencenten.
De discussies die bij de boekgrrls (en elders) woedden, voorziet ze zelf ook wel: 'Ik kan het nooit laten om de dingen zo op te schrijven dat er altijd wel iemand kwaad om wordt. Soms denk ik dat ik alleen maar schrijf om anderen het gevoel te bezorgen dat ik zelf bijna onafgebroken ervaar: blinde woede.'
En even later: 'ik heb een stem en daar schreeuw ik het mee uit, ik heb een stem van papier, ik schrijf meer dan iemand ooit kan ambiëren te lezen, ik zal niet stikken in mijn opdracht, ik niet, ik hoef mijn woede niet uit gebrek aan kanaal tegen mezelf te richten en daarom aan de pillen te raken of aan het overeten te slaan'
Ik begrijp best dat veel grrls het idee hadden dat ze haar eigen woede jegens de maatschappij, die van vrouwen verlangt dat ze hun kop houden en mooie poppetjes zijn, wel heel erg op haar zusje projecteert. Dat zal allemaal wel. Feit is dat vrijwel alleen vrouwen aan anorexia en/of boulimia lijden en dat dat vooral in landen is waar slank zijn als schoonheidsideaal geldt (Bridget Jones! 'I would be happy if I were thin').
Mijn eigen exemplaar van PmvdL is nog steeds in de opslag, maar toen ik met Pasen bij mijn moeder was, heb ik het boek Even van mijn moeder geleend. Ik was erg benieuwd of ik het gedateerd zou vinden etc. Nou, nee dus. Wat mij vooral opviel is dat Dorrestein niet mannen in het algemeen de 'schuld' geeft, maar vooral dat ze zegt dat we met z'n allen dat systeem ook in stand houden: 'Volgens Anja Meulenbelt zijn feministes zelfs de laatste romantici op aarde, Lydia: zij wensen te geloven dat mannen tot beter ins taat zijn dan alle bange burgertrutten menen.' Dat dat nog steeds actueel is, bleek deze week toen een collega van mij (een hoger opgeleide vrouw, getrouwd, één kindje) aan mij vroeg 'wat of ik mijn lief in huis LIET DOEN'. Pardon? Daarnaast: sla een willekeurige Opzij maar eens open en het bewijs is geleverd...
Verder valt er ook het nodige te zeggen over de personages van Lydia (de gekke buurvrouw) en Godelieve (de tot model omgetoverde 'lelijkerd'). Wat betreft Lydia, zij staat voor mij model voor het feit dat in veel relaties de man hoger opgeleid is dan de vrouw en als dat niet het geval is, dat de relatie dan vaak stuk loopt: zij mag geen 'hoofd' hebben (want o jee, ze zou het maar eens kunnen gaan gebrUIken!). Ik vond de travestie-act van Godelieve niet storend, maar juist zeer vermakelijk. Zoals Dorrestein het verwoordt: 'de vraag of Godelieve het recht had te doen alsof ze een man was die deed alsof hij een vrouw was'. En de confiscatie door de Johanna's (alleen de nAAm al, past mooi bij de naam Godelieve!), die zich 'bezig houden met het opwaarderen van vrouwelijke waarden. Hun ei van Columbus was dat vrouwen de hoedsters en voedsters van deze wereld zijn.' Ik zie ze al voor me, vreselijke lieden!
En dan nog het schuldgevoel waarmee Renate worstelt: 'de vraag of ik, zoals ieder ander die van haar hield en te kort schoot, een passief aandeel in haar dood heb gehad, of dat mijn part, bewust of onbewust, actief van aard is geweest: heb ik mijn zusje expres niet opgevangen toen zij toch viel, omdat ik toen al begreep dat er in een schoenlapperij te weinig talent voorvalt om dat ook nog eens te kunnen delen?' O, dit vind ik toch zo schrijnend. Je niet alleen afvragen of je de zelfmoord had kunnen voorkomen, maar ook of je die niet in de hand hebt gewerkt. Ik kan me voorstellen dat Renate daar jAAAren lang mee bezig is geweest en dat het opschrijven ervan wel een soort schuldbekentenis voor haar moet zijn geweest. Ze schrijft ook dat ze het pas kan loslaten op het moment dat haar derde boek neergesabeld wordt door de recencenten.
De discussies die bij de boekgrrls (en elders) woedden, voorziet ze zelf ook wel: 'Ik kan het nooit laten om de dingen zo op te schrijven dat er altijd wel iemand kwaad om wordt. Soms denk ik dat ik alleen maar schrijf om anderen het gevoel te bezorgen dat ik zelf bijna onafgebroken ervaar: blinde woede.'
En even later: 'ik heb een stem en daar schreeuw ik het mee uit, ik heb een stem van papier, ik schrijf meer dan iemand ooit kan ambiëren te lezen, ik zal niet stikken in mijn opdracht, ik niet, ik hoef mijn woede niet uit gebrek aan kanaal tegen mezelf te richten en daarom aan de pillen te raken of aan het overeten te slaan'
Ik begrijp best dat veel grrls het idee hadden dat ze haar eigen woede jegens de maatschappij, die van vrouwen verlangt dat ze hun kop houden en mooie poppetjes zijn, wel heel erg op haar zusje projecteert. Dat zal allemaal wel. Feit is dat vrijwel alleen vrouwen aan anorexia en/of boulimia lijden en dat dat vooral in landen is waar slank zijn als schoonheidsideaal geldt (Bridget Jones! 'I would be happy if I were thin').
May 7, 2016
Een spijkerhard, autobiografisch verhaal waarin Renate Dorrestein schrijft over ze haar zus, die leidde aan anorexia en later zelfmoord pleegde. De oorzaak daarvan legt de schrijfster bij de druk die er op vrouwen in de maatschappij wordt gelegd. 'Vrouwen, en vooral moeders, moeten lief, mooi en vooral onderdanig zijn, want anders vindt geen man ze leuk en zijn ze mislukt.'
Dorrestein is woedend hierover, maar ook kwaad op zichzelf omdat ze haar zus niet heeft kunnen redden. Deze boosheid en frustratie maakt "Het Perpetuum mobile van de liefde" een naar, giftig boek, maar wel een waarin Dorrestein heel realistisch beschrijft wat zelfmoord doet met de mensen die achterblijven.
Geen boek wat je dus voor je lol leest, maar indrukwekkend is het zeker.
Dorrestein is woedend hierover, maar ook kwaad op zichzelf omdat ze haar zus niet heeft kunnen redden. Deze boosheid en frustratie maakt "Het Perpetuum mobile van de liefde" een naar, giftig boek, maar wel een waarin Dorrestein heel realistisch beschrijft wat zelfmoord doet met de mensen die achterblijven.
Geen boek wat je dus voor je lol leest, maar indrukwekkend is het zeker.
December 24, 2012
Dit boek was mijn kennismaking met Renate Dorrestein. Ik heb het maar één keer gelezen, maar het maakte zo veel indruk dat ik meer van haar ben gaan lezen. Veel herinner ik me er niet van, maar ik weet nog wel dat ik het een heel zielig verhaal vond.
October 9, 2015
Ik heb wel van dit boek genoten. Het is deels amusant en deels aanzettend tot serieuze overwegingen.
July 29, 2024
Prachtige, scherpe, nietsontziende schrijfstijl.
Het thema vrouw-zijn, schuld en invloed zijn nog actueel en rauw beschreven.
Het thema vrouw-zijn, schuld en invloed zijn nog actueel en rauw beschreven.
Displaying 1 - 25 of 25 reviews