Philippine Putman Cramer en Lidewey van Noord weten wat het betekent om langdurig ziek te zijn. Philippine kreeg op haar 28e een hersenbloeding, Lidewey op haar 35e long covid. Van het ene op het andere moment veranderden hun levens ingrijpend. Ze belandden in het parallelle universum waar de zieken leven, een wereld waar gezonde mensen zich amper iets bij kunnen voorstellen en waar het daarom heel eenzaam kan zijn. In dit boek delen Philippine en Lidewey hun ervaringen met ziek zijn en vertellen zij openhartig over alles wat ze in de eerste jaren van hun herstel zijn tegengekomen, in de hoop dat mensen die hetzelfde meemaken zich iets minder alleen voelen. Want hoe herwin je het vertrouwen in je lichaam als je ziek bent? En hoe praat je met collega's over wat je nodig hebt? Dit is het boek dat zij zelf graag bij de hand hadden gehad.
Lidewey van Noord (1985) studeerde Nederlands aan de Universiteit van Amsterdam. In 2016 verscheen haar debuut Pellegrina, dat ze maakte met grafisch ontwerper Robert Jan van Noort. Het stond op de shortlist voor de Nico Scheepmaker Beker, de vakprijs voor het Sportboek van het Jaar, won de Zinnen Roës Award en werd vertaald naar het Duits. In 2024 verscheen haar memoir Vluchtheuvel.
Van Noord debuteerde als fictieschrijver met De Spaanse renner (2022). De novelle leverde haar opnieuw een nominatie op voor de Nico Scheepmaker Beker. In januari 2026 verschijnt haar debuutroman De as komt eerst.
Vanaf de eerste pagina dacht ik: wow. Hoewel ik gelukkig (nog) nooit langdurig ziek ben geweest vond ik dit boek zo goed en verhelderend. De toon was precies goed. Het bleef vrij feitelijk, maar toch ook persoonlijk - zonder dramatisch of, god verhoede het, jolig te worden. Ik denk dat je hier als bewoner van het rijk der zieken veel soelaas en steun uit kan halen maar ook voor ons gezonde mensen is het goed om te lezen. Om je in te leven, om over na te denken, en vooral: om dankbaar te zijn voor een meewerkend lijf en brein.
Maar hulp maakt alles makkelijker. Niet alleen voor ons, ook voor de mensen om ons heen, neem dat maar van ons aan. Want die moeten anders ook maar een beetje machteloos toezien hoe wij aan het worstelen zijn. Zoals de moeder van Philippine het eens verwoordde: 'Je vraag niet om hulp, je vraag om verbinding en daar is de ander net zo blij mee als jij.'
Prima boek. Goed voor mensen die pas net ziek zijn, voor mij die al bijna 5 jaar met long covid worstelt is het niet echt nieuw… Ik mis wel het aspect van langdurig zwaar ziek zijn. Waar je niet wat nieuwe hobby’s kunt oppakken of even buiten een wandeling kunt doen. De schrijvers hebben goed over hun eigen situaties geschreven en ook over soortgelijke situaties, maar niet echt over de realiteit van zwaarder zieke personen. Long Covid (en volgens mij ook hersenletsel) is een spectrum, er zijn mensen die nog wat dingen kunnen doen en mensen die huis en bedgebonden of zelfs nog zieker zijn, die laatste groep is niet echt vertegenwoordigd.
En conditietraining is bij long Covid meestal averechts. Vooral als er sprake is van post excertionele malaise.
Wat een ontzettend fijn, feitelijk, eerlijk, realistisch en praktisch boek over (de impact van) chronisch ziek zijn. Ook een aanrader voor elke naaste!