What do you think?
Rate this book
Tylko one. Polska sztuka bez mężczyzn
Wybitne i podziwiane, ale też nieodkryte i zapomniane. Artystki, bez których nie byłoby polskiej sztuki.
Kobiety są przywódczyniami krajów, architektkami, pracują naukowo, prowadzą ciężarówki i latają w kosmos. Jednak ich dzieła stanowią ledwie ułamek zbiorów najważniejszych muzeów. Tymczasem kobiety zajmują się sztuką co najmniej od antyku. Od początku było ich znacznie mniej niż artystów mężczyzn, deprecjonowano ich działalność, prawo kazało im podporządkować się ojcu czy mężowi. Ale tworzyły równolegle z mężczyznami. Przełom nastąpił pod koniec XIX wieku, gdy kobietom dano dostęp do edukacji artystycznej. Do dziś każda musi utorować sobie drogę w zdominowanym przez mężczyzn świecie. Ich upór i wytrwałość mogą być inspiracją dla innych.
Kobiety są przywódczyniami krajów, architektkami, pracują naukowo, prowadzą ciężarówki i latają w kosmos. Jednak ich dzieła stanowią ledwie ułamek zbiorów najważniejszych muzeów. Tymczasem kobiety zajmują się sztuką co najmniej od antyku. Od początku było ich znacznie mniej niż artystów mężczyzn, deprecjonowano ich działalność, prawo kazało im podporządkować się ojcu czy mężowi. Ale tworzyły równolegle z mężczyznami. Przełom nastąpił pod koniec XIX wieku, gdy kobietom dano dostęp do edukacji artystycznej. Do dziś każda musi utorować sobie drogę w zdominowanym przez mężczyzn świecie. Ich upór i wytrwałość mogą być inspiracją dla innych.
624 pages, Paperback
First published November 8, 2023
42 people are currently reading
570 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 17 of 17 reviews
Read
July 27, 2024Bardzo mi się podobała ta książka. Nie wiem czy ta książka zachwyci historyka/historyczkę sztuki – ja nią nie jestem, ale sztukę bardzo lubię i zawsze chętnie z nią obcuję. Mnie – amatorce – bardzo ta książka poszerzyła horyzont sztuki kobiecej, autorka przedstawiła w niej wiele kobiet, o których nigdy nie słyszałam. Czyta się tę książkę bardzo przyjemnie i sprawnie, a przy okazji człowiek się dowie wielu bardzo ciekawych rzeczy. Chętnie przeczytałabym "drugi tom" z innymi kobecymi artystkami!
February 1, 2024
Wysłuchałam audio, a potem kupiłam wersję papierową. To o czymś świadczy! Portrety artystek zapomnianych i pamiętanych ułożone są chronologicznie. Autorka świetnie wyważyła proporcje pomiędzy biografiami malarek i rzeźbiarek a opisem i interpretacją ich dzieł. Polecam!
June 8, 2024
Świetna! ❤️ a do tego autorka przemiła i skromna👌
March 23, 2024
bardzo tę książkę doceniam, wzruszyły mnie jakoś te historie
December 23, 2025
Genialne. Najlepsza książka, jaką przeczytałam w tym roku.
February 23, 2025
Miejscami dedykacja w książce staje się nieco rozmyta. Tego dnia wracając ze spotkania autorskiego z Sylwią Zientek, autorką "Tylko One. Polska sztuka na bez mężczyzn. Muter, Rajecka, Szapocznikow, Bilińska, Kobro i inne." w Big Book Cafe w Warszawie, dopadła mnie ulewa.
Nic nie szkodzi, ta książka intensywnie towarzyszyła mi przez cały rok, a ślady po deszczu to tylko początek jej życia.
Wszelkie oznaki użytkowania, znaczniki i podkreślenia świadczą o tym, że książka żyje własnym życiem, że stała się przedmiotem użytkowania i jest dla mnie ważna.
To właśnie po tę książkę sięgałam najczęściej w 2024 roku. Była ona inspiracją po odkrywaniu artystek, nie tylko tych, które już dobrze znałam, ale przede wszystkim tych mniej mi znanych. Niektóre z nich pokochałam na dobre, a inne odkryłam i doceniłam dzięki herstoriom opowiedzianym przez Panią Sylwię Zientek.
"Tylko one" towarzyszyły mi podczas kilku ważnych wystaw. Przyznaję, że to moja siostra @ najczęściej dźwigała to tomiszcze😉.
Patrząc na obrazy, instalacje, asamblaże i rzeźby artystek, dostrzegam doświadczenia i losy, które odcisnęły swoje piętno na ich twórczości. Bez nich nie byłoby tego, co zostało stworzone, a historia sztuki byłaby znacząco uboższa. Przez pryzmat ich osobistych historii, często dramatycznych, wydaje się, że lepiej rozumem ich twórczość.
Bez tych historii, emocji i pierwiastka kobiecości, świat sztuki straciłby wiele.
Nie byłoby Anny Bilińskiej, której "męski talent" kryje w sobie serce kobiety.
Nie byłoby portretów Olgi Boznańskiej, tętniących zarówno ludzkim, jak i metafizycznym życiem. Choć mogą się wydawać wypłowiałe i zabrudzone, ja czuję ich nieoczywiste piękno, wrażliwość i melancholię.
Nie byłoby szalonych, żywych, kolorowych i roztańczonych obrazów równie szalonej Zofii Stryjeńskiej - "księżniczki polskiego malarstwa".
Ani sztuki niezwykłej Erny Rosenstein, obciążonej traumatycznymi doświadczeniami, tworzącej światy, jakich nikt inny nie potrafiłby stworzyć. Jej twórczość balansuje na granicy jawy i snu, koszmaru i wojennej traumy, co mnie głęboko porusza.
Sylwia Zientek w "Tylko one" przedstawia dwadzieścia portretów artystek, z których każda jest wyjątkowa. Szukam ich śladów nie tylko w książce, ale także w galeriach, muzeach, domach aukcyjnych i miejscach dotkniętych sztuką. To mnie wzrusza, dotyka i inspiruje do poszukiwań oraz rozumienia sztuki, przede wszystkim sercem i wrażliwością, na mój własny, indywidualny sposób.
Po tę książkę sięgnę jeszcze wiele, wiele razy - tego jestem pewna.
Fantastico! 🫶
Nic nie szkodzi, ta książka intensywnie towarzyszyła mi przez cały rok, a ślady po deszczu to tylko początek jej życia.
Wszelkie oznaki użytkowania, znaczniki i podkreślenia świadczą o tym, że książka żyje własnym życiem, że stała się przedmiotem użytkowania i jest dla mnie ważna.
To właśnie po tę książkę sięgałam najczęściej w 2024 roku. Była ona inspiracją po odkrywaniu artystek, nie tylko tych, które już dobrze znałam, ale przede wszystkim tych mniej mi znanych. Niektóre z nich pokochałam na dobre, a inne odkryłam i doceniłam dzięki herstoriom opowiedzianym przez Panią Sylwię Zientek.
"Tylko one" towarzyszyły mi podczas kilku ważnych wystaw. Przyznaję, że to moja siostra @ najczęściej dźwigała to tomiszcze😉.
Patrząc na obrazy, instalacje, asamblaże i rzeźby artystek, dostrzegam doświadczenia i losy, które odcisnęły swoje piętno na ich twórczości. Bez nich nie byłoby tego, co zostało stworzone, a historia sztuki byłaby znacząco uboższa. Przez pryzmat ich osobistych historii, często dramatycznych, wydaje się, że lepiej rozumem ich twórczość.
Bez tych historii, emocji i pierwiastka kobiecości, świat sztuki straciłby wiele.
Nie byłoby Anny Bilińskiej, której "męski talent" kryje w sobie serce kobiety.
Nie byłoby portretów Olgi Boznańskiej, tętniących zarówno ludzkim, jak i metafizycznym życiem. Choć mogą się wydawać wypłowiałe i zabrudzone, ja czuję ich nieoczywiste piękno, wrażliwość i melancholię.
Nie byłoby szalonych, żywych, kolorowych i roztańczonych obrazów równie szalonej Zofii Stryjeńskiej - "księżniczki polskiego malarstwa".
Ani sztuki niezwykłej Erny Rosenstein, obciążonej traumatycznymi doświadczeniami, tworzącej światy, jakich nikt inny nie potrafiłby stworzyć. Jej twórczość balansuje na granicy jawy i snu, koszmaru i wojennej traumy, co mnie głęboko porusza.
Sylwia Zientek w "Tylko one" przedstawia dwadzieścia portretów artystek, z których każda jest wyjątkowa. Szukam ich śladów nie tylko w książce, ale także w galeriach, muzeach, domach aukcyjnych i miejscach dotkniętych sztuką. To mnie wzrusza, dotyka i inspiruje do poszukiwań oraz rozumienia sztuki, przede wszystkim sercem i wrażliwością, na mój własny, indywidualny sposób.
Po tę książkę sięgnę jeszcze wiele, wiele razy - tego jestem pewna.
Fantastico! 🫶
December 4, 2023
“Tylko one” jest to jedna z tych książek, która staje się wręcz obowiązkową lekturą.
Sylwia Zientek dokonała niesamowicie wykonaną reporterską pracę. Spośród wielu artystek wybrała 20 postaci, które dotychczas były dla nas w znacznej mierze nieznane i wręcz niedostępne. Dzięki tej pozycji mają one okazję na nowo pojawić się w naszej pamięci.
“Prace wykonane przez kobiety stanowią zaledwie ułamek zbiorów wielkich światowych muzeów. W Muzeum Narodowym w Warszawie to zaledwie 4 procent.”
Nie dziwi mnie fakt, iż kobiety stanowią tak mały procent. Nie spodziewałam się jednak, że w XIX, XX wieku te kobiety - Polskie artystki były tak sławnymi i uznanymi postaciami. Teraz niektóre z nich są kompletnie zapomniane, inne co gorsze utknęły w historii jako żony znanych artystów, tak jak żona Cybisa, żona Beresia.
Te wybitne kobiece postacie były blisko wielkich polskich postaci, ostatniego króla Polski, Adama Mickiewicza, i wielu innych, bywały także na audiencji u królowej Wiktorii, czy spotykały się z Charlesem Dickensem. Zwiedzały świat, nie bały się życia, bo cały czas były gotowe podjąć się wszelkich wyzwań
Bywały feministkami, emancypantkami, inne wręcz się od tego odcinały. Jedne angażowały się w politykę i społeczne działania, inne obracały się tylko we własnym artystycznym świecie. Miały przeróżne temperamenty, bywały wybuchowe, spokojne, były dziwaczkami, ekscentrycznymi kobietami, momentami na granicy szaleństwa. Zamykano je w szpitalach psychiatrycznych, umierały w zapomnieniu. Czasem ich styl był doceniany dopiero po ich śmierci. Nie wszystkie z nich dotarły na zagraniczne salony, jednak ich historie przetrwały, choć zapomniane.
Ta niesamowita różnorodność sprawiła że kompletnie przepadłam. Los każdej z tych kobiet jest niezwykle unikalny, każda z nich ma do przekazania własną historię. Dlatego nie dajmy o nich zapomnieć.
“Istniały i tworzyły” te słowa stały się moją myślą przewodnią. Te kobiece postacie przez lata były marginalizowane, pomijane, jednak sądzę że nadszedł czas, by przywrócić im w naszym kraju świetność, na jaką zasługują.
Sylwia Zientek dokonała niesamowicie wykonaną reporterską pracę. Spośród wielu artystek wybrała 20 postaci, które dotychczas były dla nas w znacznej mierze nieznane i wręcz niedostępne. Dzięki tej pozycji mają one okazję na nowo pojawić się w naszej pamięci.
“Prace wykonane przez kobiety stanowią zaledwie ułamek zbiorów wielkich światowych muzeów. W Muzeum Narodowym w Warszawie to zaledwie 4 procent.”
Nie dziwi mnie fakt, iż kobiety stanowią tak mały procent. Nie spodziewałam się jednak, że w XIX, XX wieku te kobiety - Polskie artystki były tak sławnymi i uznanymi postaciami. Teraz niektóre z nich są kompletnie zapomniane, inne co gorsze utknęły w historii jako żony znanych artystów, tak jak żona Cybisa, żona Beresia.
Te wybitne kobiece postacie były blisko wielkich polskich postaci, ostatniego króla Polski, Adama Mickiewicza, i wielu innych, bywały także na audiencji u królowej Wiktorii, czy spotykały się z Charlesem Dickensem. Zwiedzały świat, nie bały się życia, bo cały czas były gotowe podjąć się wszelkich wyzwań
Bywały feministkami, emancypantkami, inne wręcz się od tego odcinały. Jedne angażowały się w politykę i społeczne działania, inne obracały się tylko we własnym artystycznym świecie. Miały przeróżne temperamenty, bywały wybuchowe, spokojne, były dziwaczkami, ekscentrycznymi kobietami, momentami na granicy szaleństwa. Zamykano je w szpitalach psychiatrycznych, umierały w zapomnieniu. Czasem ich styl był doceniany dopiero po ich śmierci. Nie wszystkie z nich dotarły na zagraniczne salony, jednak ich historie przetrwały, choć zapomniane.
Ta niesamowita różnorodność sprawiła że kompletnie przepadłam. Los każdej z tych kobiet jest niezwykle unikalny, każda z nich ma do przekazania własną historię. Dlatego nie dajmy o nich zapomnieć.
“Istniały i tworzyły” te słowa stały się moją myślą przewodnią. Te kobiece postacie przez lata były marginalizowane, pomijane, jednak sądzę że nadszedł czas, by przywrócić im w naszym kraju świetność, na jaką zasługują.
December 17, 2024
Wspaniała książka. Historia sztuki z kobiecej perspektywy, a przede wszystkim historia kobiet, które się nią parały. Nie tylko malarki, ale artystki w ogóle. W patriarchalnym świecie ich twórczość była spychana na margines, niedoceniana. Umniejszano ich zasługom i zaznaczano ich drugorzędną rolę. Tymczasem Sylwia Zientek z wdziękiem kieruje reflektor uwagi na te kobiety pełne pasji i talentów. Znajdziecie tu nie tylko znane postaci, takie jak: Olgę Boznańską, Zofię Stryjeńską, Tamarę Łempicką, czy Magdalenę Abakanowicz, ale także całą plejadę mniej znanych, a nawet zapomnianych artystek.
Idealny prezent dla miłośników sztuki i pasjonatów niesamowity biografii.
Książka jest bardzo ładnie wydana, pełna zdjęć i reprodukcji.
Idealny prezent dla miłośników sztuki i pasjonatów niesamowity biografii.
Książka jest bardzo ładnie wydana, pełna zdjęć i reprodukcji.
January 8, 2024
Tylko One - odsłaniają twarz Polki - Artystki. Przedstawione tu sylwetki malarek i rzeźbiarek często zapominane domagają się upamiętnienia, zapoznania. Wszystkie te kobiety dla sztuki musiały poświęcić niemal wszystko, mimo talentu żyły w cieniu mężczyzn, musiały wydrapywać sobie drogę na szczyt, a i tak zostały zapomniane. Teraz dzięki Sylwii Zientek ponownie o nich słyszymy...
April 22, 2024
I LOVE IT, wspaniałe zestawienie różnych polskich artystek tworzących na przestrzeni lat. autorka poprzez dogłębną i staranną analizę ich twórczości i życia przywraca każdej z nich własną unikalną tożsamość oraz pamięć, na którą zdecydowanie zasługują
February 7, 2025
Obowiązkowa pozycja do przeczytania dla wszystkich miłośników historii sztuki. Wspaniale opowiedziana historia kilkunastu artystek, które zapisały się na kartach historii, wzbogacona ilustracjami i zdjęciami pochodzącymi z prywatnych kolekcji.
April 29, 2025
Przyjemna, wciągająca i wyzbyta zbędnych kwiecistości. Przybliża polskie artystki, jednocześnie ciągając czytelnika w świat ich rozterek życiowych i trudów funkcjonowania w przejętym przez mężczyzn świecie, jednocześnie zachowując smak i nie wprowadzając narracji przeciwko nim.
August 11, 2025
Bardzo dobry reportaż o artystkach, które na wiele lat zostały wymazane z kart historii. Research wykonany przez autorke jest naprawdę godny podziwu. Jedyny niedosyt czuję z powodu niewielkiej ilości pokazanych dzieł artystek w książce, ale zapewne jest to spowodowane prawami autorskimi.
Read
January 7, 2024اكتب مراجعة (اختياري)االل
January 19, 2024
cu do wna ❤️
July 24, 2024
naprawdę się dużo z niej dowiedziałam, polecam !!
August 31, 2024
Lektura zdecydowanie obowiązkowa, dla każdego bez wyjątku.
Displaying 1 - 17 of 17 reviews