Het is mei 1940 en Rotterdam staat in brand. De half-Joodse Debra overleeft het verwoestende bombardement, maar ontdekt al snel dat het gevaar voor haar en haar familie alleen maar toeneemt. Wanneer anti-Joodse maatregelen elkaar in rap tempo opvolgen en dierbaren beginnen te verdwijnen, ziet ze nog maar één uitweg…
Niet ver bij Debra vandaan wordt ook de Rotterdamse Diergaarde getroffen door bommen. Te midden van alle chaos en ravage slaan verschillende dieren op de vlucht. Een van hen is een jonge wolf. Wat volgt zijn twee opgejaagde zielen die elkaar vinden in het diepst van hun wanhoop. Kunnen zij samen overeind blijven?
Het meisje met de halve ster is een rijke en prachtig geschreven roman over onvoorwaardelijke vriendschap in een van de donkerste periodes van de geschiedenis.
Judith Visser schreef al meer dan tien boeken en is de laatste jaren vooral bekend door haar autobiografische romans Zondagskind en Zondagsleven. Zondagskind werd bekroond met de Hebban Literatuurprijs. Zondagskracht is het langverwachte derde en laatste deel in het drieluik over Jasmijn Vink. Judith woont met haar man en drie wolfhonden in Rockanje aan Zee.
Als ik een boek van Judith Visser aan het lezen ben, moet je me even niet storen, dan ben ik in een andere wereld. Want jeetje ik werd wéér het verhaal ingezogen en kon het amper wegleggen.
Het verhaal gaat over Debra en Chaver, beide wonen ze in Rotterdam als de Duitsers in 1940 Nederland binnen dringen. Chaver ontsnapt uit de dierentuin na het bombardement en Debra ziet haar eigen wereld steeds kleiner worden. Het is ook niet duidelijk welke regels voor half-Joden gelden. Maar op een gegeven moment maakt het niet meer uit hoeveel Joods je bent. Een ding is duidelijk: niks is zeker.
Door de afwisseling van het perspectief vloog ik door het boek heen. Erg interessant om te lezen vanuit een wolf. Nu lees ik vaker vanuit het perspectief van een dier, maar dat is dan meestal een kat.
Als je zoals ik weinig boeken leest over de WO2 is dit een aanrader. Als je veel boeken leest over WO2 is dit een aanrader. Als je nooit romans leest, is dit een aanrader. Conclusie: ik vind dat iedereen dit boek moet lezen 😌
Het nawoord van @writerwithwolfdogs is ook zeker de moeite waard om te lezen, dus sla deze niet over!
Dit verhaal mocht ik lezen namens uitgeverij Harper Collins.
Normaal heb ik niet zoveel moeite om de juiste woorden voor een verhaal te vinden. Dit verhaal heeft alleen zo'n indruk op mij achter gelaten, dat het even duurde voordat ik de woorden had gevonden om te delen wat ik van dit verhaal vond.
Ik lees met enige regelmaat wel boeken die zich afspelen rondom de Tweede Wereldoorlog, maar een boek als dit heb ik nog nooit eerder gelezen. Eigenlijk alle boeken die ik lees, lees ik vanuit het perspectief van een mens. Het bijzondere aan dit verhaal vond ik dat je het ook leest vanuit een dier, namelijk de wolf Chaver.
De hoofdpersonages in dit verhaal zijn dan ook Debra, een jonge vrouw die in Rotterdam samen met haar ouders en broertje woont, en de wolf Chaver, wie in Diergaarde Blijdorp woont. Door de bombardementen op en in Rotterdam is deze stad totaal verwoest. Debra moet haar thuishaven verlaten. Ook de dierentuin wordt gebombardeerd, waardoor Chaver ook op de vlucht slaat.
Het prettige aan dit verhaal vond ik dat het perspectief van Chaver niet kinderachtig is, maar vooral erg levendig. Als je leest vanuit de perspectieven van een dier, zou je misschien wat sneller denken dat het een soort fantasieverhaal wordt, maar niets is minder waar. Judith heeft in dit verhaal de uiterlijke en persoonlijke kenmerken van Chaver goed naar voren laten komen, waardoor het duidelijk was dat je echt door de ogen van een wolf keek, maar toch heeft ze de gebeurtenissen welke Chaver mee maakt ook weer menselijk beschreven.
De heftige gebeurtenissen rondom de Tweede Wereldoorlog welke zich voordoen in dit verhaal vond ik niet heel verrassend. De meeste gebeurtenissen kwamen wel bekend voor door eerder gelezen boeken en verhalen, maar toch blijft het indrukwekkend. Wel ervaarde ik op sommige momenten door de levendige schrijfstijl een bepaalde spanning, waardoor ik tegen de personages wilde schreeuwen dat ze snel weg moesten.
Eigenlijk heb ik vanaf moment één geen enkel moment gehad dat het verhaal me tegenstond. Natuurlijk heb ik wel een voorkeur wanneer het verhaal voor mij echt begon te leven, en dat was op het moment dat de verhaallijnen van Debra en Chaver samen kwamen. De bijzondere vriendschap tussen mens en dier heeft op mij een onuitwisbare indruk achter gelaten, en dan met name het einde van het verhaal. Dit moment heeft mij enorm ontroerd en zal mij ook nog lang bij blijven.
De heftige gebeurtenissen rondom de Tweede Wereldoorlog in samenhang met de bijzondere band tussen Debra en Chaver maken dat ik erg "enthousiast"(voor zover je over enthousiasme kunt spreken in oorlogsverhalen) ben over dit verhaal, en dat ik het zeker niet snel zal vergeten.
Met een boek in de hand had je een vinger op de schakelaar die je naar een andere wereld bracht.
Als ik 10 sterren kon geven, dan had ik dat direct gedaan, wat is dit een prachtig boek! Ik heb het in twee dagen uit gelezen en dat zegt denk ik al genoeg. De verhaallijn met Chaver vond ik erg intrigerend en prachtig opgeschreven. Een boek dat je boos en verdrietig maakt. Maar tegelijkertijd vertederend en liefdevol is.
Vaak lees ik het nawoord met een half oog, maar het nawoord in dit boek is echt wel een aanvulling op het boek. Het geeft een andere kijk op de (waargebeurde) gebeurtenissen die in het boek staan beschreven.
Ik weet niet wat het dit jaar is met de 5-sterren, maar dit is er weer eentje (ik mag wel een boekje gaan bijhouden met alle 5-sterren).
Dit boek heb ik in 3 echte leesdagen uitgelezen en ik vond het werkelijk prachtig. De karakters waren ontzettend mooi neergezet, ik werd helemaal meegezogen in het verhaal en ik was in mijn hoofd steeds bij Debra en Chaver. De vriendschappen in dit boek waren ontroerend en prachtig beschreven, ondanks de tijd waarin het boek zich afspeelt. Ik kon het niet laten om af en toe een traantje weg te pinken. Normaalgesproken lees ik de nawoorden eigenlijk niet van boeken, maar deze kan je niet overslaan. Het voegt, mijns inziens, echt enorm veel toe aan het verhaal en de totstandkoming daarvan. Het doet me beseffen dat we dankbaar moeten zijn voor de tijd waarin we leven, want het kan echt zoveel malen erger.
Ik ga dit boek ook zeker een keer re-readen, vanwege alle mooie quotes die erin staan. Dit boek is zeker een aanrader! <3
Dit boek is als een korset dat steeds strakker aangetrokken wordt: het beneemt je steeds verder de adem tot je niet meer kunt ontsnappen en het je volledig in zijn greep heeft.
Begin mei 1940. Nederland blijft toch zeker neutraal? Debra's vader Gideon houdt de moed erin. Zoals altijd gaat hij naar zijn werk als onderwijzer. Ook dochter Debra gaat gewoon naar haar werk in de bibliotheek. Maar dan komen toch de eerste signalen dat de nazi's het Nederlandse grondgebied binnen zijn gevallen en wanneer de verovering moeilijker blijkt dan gedacht volgt op 14 mei 1940 het bombardement in Rotterdam.
Debra is op haar werk in de bibliotheek. Zodra het veilig lijkt, rent ze door de verwoeste stad tussen de mensen door die in shock zoeken naar hun geliefden. Door de schrijfstijl van Visser leest het alsof je er zelf midden in staat en de angst van eenieders gezicht leest. Als ze eenmaal thuis is en herenigd met haar ouders en broertje Siem is de opluchting groot. Tot al gauw blijkt: dit is pas het begin...
In deel 1 lees je hoe de nazi's het net om de joden steeds verder sluiten en hoe Debra, haar ouders, broertje Siem en tante (die in het bombardement haar man verloor) in grote onzekerheid leven. Onzekerheid over wat de volgende maatregel zal zijn, dat de Duitsers nu toch wel snel klaar zullen zijn met de joden, hoe lang de oorlog nog duurt, welke regels nu wel en niet voor hen gelden met Gideon als gemengd-gehuwde (Debra's moeder is niet joods) en Debra en Siem als half-joden. Ze leven in angst, schrikken op van ieder geluid en beloven elkaar dat de geruchten uit het Oosten onzin zijn en dat de Nederlandse overheid daar nooit aan mee zou werken.
Dit eerste deel vond ik zo ontzettend pijnlijk om te lezen. Visser zet de emoties van haar personages ontzettend overtuigend neer. Je voelt mee in hun angst én hun onschuld, hoewel je met de kennis van nu tussen je wimpers doorkijkt omdat je weet welk onheil hen te wachten staat.. Niet eerder las ik een oorlogsroman waarin zoveel ruimte wordt gegeven aan juist die eerste twee jaar oorlog, waarin Nederland leefde als kikkers in een pan koud water die langzaam wordt opgewarmd. Nooit kunnen bedenken op welk noodlot werd afgestevend en hoe de nazi's maatregel na maatregel het pad baande richting dat doel. Deel 1 werd daarmee enorm onheilspellend en de spanningsboog blijft continu gespannen.
Daar wordt nog een extra laag aan toegevoegd, omdat je ook leest over een wolvenwelp dat wegvlucht uit de oude Diergaarde Rotterdam wanneer na het bombardement van de diergaarde (waarbij het station van Rotterdam doelwit was) alle roofdieren worden afgeschoten om de bevolking van de stad te beschermen. Het dier vlucht de stad in en raakt bedolven onder het puin tijdens het bombardement van 14 mei. Wanneer gepensioneerd vee-arts Saul hem een paar dagen later vindt, neemt hij hem mee naar Rockanje. Daar leven de wolf, die hij Chaver noemt (Hebreeuws voor vriend), en hij vredig samen. Bij de nazi's lijken Saul en de andere joden op het eiland lang niet in het vizier. Tot ook Saul, de enige jood in heel Rockanje, niet meer aan het noodlot kan ontsnappen.
De wolf vlucht het bos in en in dezelfde tijd ontvangt de vader van Debra de gevreesde oproep. Er moet iets gebeuren en wel snél! Ijdele hoop en lege woorden kunnen hen niet meer helpen. Debra probeert haar familie in veiligheid te brengen en vlucht zelf het bos in bij Rockanje, waar zij Chaver al snel tegen het lijf loopt. Er volgt een korte dans om elkaar tam te maken, maar wanneer zij zacht tegen hem praat en hem Halve Ster noemt (naar een vorm in de vacht op zijn kop), is het ijs gebroken. Alleen al deze vindingrijkheid van de auteur t.a.v. de namen die zo op elkaar lijken is een voorbeeld van hoe zij de verhalen vervlecht en eer aan doet aan zowel mens en dier. In het begin van het boek was ik sceptisch: het verhaal vertellen vanuit een wolf; hoe weet je nou wat hij weet, denkt en voelt?! Maar met duidelijk grote kennis van zaken laat Visser me de nuances zien in vaardigheden die mens en dier bezitten en hoe deze elkaar aanvullen.
Het heeft me bij de strot gegrepen en vanaf ongeveer een derde kon ik het boek niet meer wegleggen. Ik las het in een middag verder uit, met een zwaar hart, afwisselend natte wangen en opgedroogde tranen, maar ook met hoop en vertrouwen dat er in de meest extreme omstandigheden naastenliefde en vriendschappen (te sluiten) zijn. Er zijn altijd ook goede mensen, en dieren; soms juist wanneer je ze niet meer verwacht.
De uiteindelijke ontknoping verloopt wat mij betreft wel erg gehaast. Richting het laatste jaar oorlog versnelt de auteur het tempo van het boek. De dagen van Debra en Chaver lijken op elkaar en het snellere tempo past bij het angstvallige tussen hoop en vrees leven en uitkijken naar de bevrijding.
Toch vond ik het voor de laatste tijdssprongen minder passend. Op zich is het verhaal rond, maar de snelheid en relatief weinig woorden die eraan worden besteed (mogelijk omdat er ook bijna geen woorden zijn, geen pen om het mee te beschrijven), maakten dat ik als lezer met alle emotie waarin ik meevoelde en meeleefde het even niet bij kon benen. De epiloog en het uitgebreide nawoord met de overwegingen van de auteur maken hierin wel veel goed.
Zoals de auteur ook aangeeft: oorlogsverhalen zijn er nooit genoeg, want nooit zullen we recht doen aan de verhalen aan alle mensen die het heeft geraakt en nooit mogen we vergeten dat dit nooit meer mag gebeuren en dat we mensen uit andere landen waar oorlog woedt met open armen en open hart en open armen tegemoet zouden moeten treden. Bovendien voegt de auteur wat mij betreft een belangrijk perspectief toe t.a.v. zowel de eerste oorlogsjaren als de beleving van dieren, die zo kan ik me voorstellen ook aardig te vergelijken zal zijn met alle baby's en peuters die nog te jong waren voor concrete herinneringen en gevoel van verstreken tijd maar die wel degelijk emotie en (dreigend) onheil meekrijgen.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Een prachtig verhaal over een half-joodse jonge vrouw, een gepensioneerde joodse dierenarts, een jonge wolf en mensen die van hen houden. Over hoe je het gevaar wel ziet en toch niet in staat bent in actie te komen. Over hoe je overleeft als je er helemaal alleen voor staat. En dat alles tegen de achtergrond van de stad Rotterdam. Het had een prachtig boek kunnen zijn.
Kunnen zijn, je leest het goed. Waarom ik het toch niet zo prachtig vond lees je in mijn hele recensie op Harmkes Leestips.
Ik heb me dankbaar gewenteld in de speciale interesses van Judith. Wat een liefdewerk is dit geworden. Ik denk dat het beklemmende gevoel van de steeds kleiner wordende en dreigende wereld, en de emotionele rollercoaster van de laatste ca 50 bladzijden me nog wel een poos bij zullen blijven. Absolute aanrader.
Ik ben net als de auteur van dit boek Rotterdamse en ben opgegroeid met de verhalen van de oudere generaties uit mijn familie, die ten tijde van de Tweede Wereldoorlog ook in Rotterdam woonden. Verhalen van het bombardement, verzetswerk, vervolging en de hongerwinter. Ook is mij denk ik wel 100x verteld dat er dieren uit de diergaarde over straat liepen na het bombardement. Dit boek is weliswaar fictie, maar de auteur heeft haar research gedaan. Het sluit naadloos aan op de verhalen die ik kende.
In dit boek volgen we Debra (een half Joodse jonge vrouw) en Chaver (een wolf die na het bombardement uit de diergaarde is ontsnapt en door een veearts word meegenomen naar Rockanje). Ook komt er nog een divers gezelschap aan andere personages in het prachtig geschreven verhaal voor. We volgen hen door de oorlog heen, van schok en verbazing tijdens het bombardement tot doodsangst en vlucht wanneer de vijand zijn ware aard laat zien. Zowel de wolf als het meisje moeten zien te overleven.
Het is goed geschreven en het verhaal boeit van begin tot eind. Dat het deels vanuit het oogpunt van een wolf geschreven is, maakt het tot een uniek boek. Ik heb er erg van genoten. Vijf dikke sterren! Een mooi begin aan het nieuwe leesjaar.
Wat een prachtig verhaal. Ik ben er even helemaal stil van. Judith schrijft zo ongelooflijk beeldend dat ik mij af en toe zelfs schuldig voelde als ik tussendoor even wat te eten ging halen terwijl de hoofdpersoon amper te eten had. Ik heb de laatste twee autobiografische romans van Judith echt verslonden en had bij dit boek ook hoge verwachtingen. Ik ben zeker niet teleurgesteld en durf zelfs te zeggen dat dit haar beste boek tot nu toe is ook al heb ik zeker niet al haar boeken gelezen. Teleurgesteld ben ik wel dat het boek nu uit is. Ik heb zo intens meegeleefd met de personages dat ik even wacht met het oppakken van een volgend boek. Het voelt haast oneerbiedig om dit te doen.
Ik heb al meerdere boeken gelezen van Judith en elke raakt mij op een andere manier maar deze..
Het eerst gedeelte van het boek vond ik interessant, goede opbouw, goede (onderbouwde!) historische uitleg. Toen dacht ik nou, schiet op, laat er wat gebeuren. En ineens schoot het op en heeft het mij compleet verscheurd achter gelaten. Het boek heeft spanning, wanhoop en bovenal stukje hoop. Zal geen spoilers geven, maar dit boek is zeker een must read voor liefhebbers van verhalen rondom de WO2 zoals ik, maar ook zeker als je wellicht in de omgeving van Rotterdam bekend bent en of een groot hart voor dieren hebt.
Het nawoord was ook fijn, sloot voor mij het boek ook volledig af. Dankjewel!
Wéér een boek van Judith Visser in één adem uitgelezen. Haar schrijfstijl trekt je in het verhaal waar je niet meer van loskomt. Al veel gelezen over de gruwelen van WO II maar doordat het zich afspeelt in mijn woonomgeving (mijn ouders ook het bombardement van Rotterdam hebben meegemaakt) nóg beklemmender en dichterbij. En verontrustend ook, met wat er nu weer speelt in de wereld. De dierenliefde in het verhaal herken ik van onze eigen lieve hond. Wát een knap en hartverscheurend verhaal. Ook het nawoord bevat veel mooie aanvullingen. Dit boek blijft nog wel even hangen.
Judith Visser is bekend van haar boeken als Tegengif, waar ze mee debuteerde in 2006. Daarna schreef ze verschillende (autobiografische) romans, kinderboeken en thrillers. Ze woont in Rockanje met een roedel wolfshonden. Deze honden helpen haar om om te gaan met de prikkels in haar omgeving. Samen met hen geeft ze lezingen over autisme.
Het meisje met de halve ster begint in de eerste dagen van de Tweede wereldoorlog. De Duitsers vallen ons land binnen en Nederland wordt na het bombardement van Rotterdam bezet door de Duitsers. Voor Joden wordt de situatie onleefbaar en daar lezen we tegenwoordig veel verhalen over. Visser vestigt met dit boek ook de aandacht aan een van de wolven uit Rotterdamse Diergaarde, het latere Diergaarde Blijdorp. Zijn naam is Chaver. Hij weet te vluchten en vindt een veilige haven bij Saul in Rockanje. Debra is een half Joods meisje met een Joodse vader die de wereld om zich heen ziet veranderen tot er voor haar ook niets anders overblijft dan te vluchten. Ze bedenkt een riskant plan om veilig de oorlog door te komen én haar broertje in de gaten te houden.
“Dat de Duitsers steeds verder gingen met hun getreiter, verbaasde me niet. Wat ik wél verrassend vond was dat iedereen eraan meedeed.”
De titel Het meisje met de halve ster is heel goed gevonden vanwege de dubbele betekenis die de lezer vanzelf zal ontdekken tijdens het lezen van het boek. Een ontroerend verhaal volgt met gebeurtenissen waar we bijna allemaal wel van gehoord of over gelezen hebben. Dit boek valt echt heel erg op door de bijzondere insteek die Visser heeft gekozen. Het boek wordt namelijk door twee bijzondere hoofdpersonen verteld, de een mens, de ander dier en dat geeft een beetje het gevoel dat het een sprookje is. Maar dat is het niet. De stukjes van Chaver komen heel natuurgetrouw over, zijn band met Saul en Debra is bijzonder maar zo ontroerend om te lezen. Visser weet heel veel van de wolf. Daarnaast geeft Visser ook de verschillende karakters en reacties op de maatregelen weer. De stukjes uit het Joods Weekblad onderschrijven het gevoel dat Visser goed research heeft gedaan. Ze laat ook echt zien hoe verschillend en vaak afwachtend de reacties zijn van de Joden.
“Hier kon ik misschien veilig zijn.”
Het is door het algemeen taalgebruik en de gedachtegangen van de wolf ook goed te volgen voor de jongere lezers. Alles wordt heel rustig en uitgebreid geschreven maar er zit een onderlaag in het verhaal dat het heel spannend maakt dat uitnodigt tot vlot doorlezen.
Het meisje met de halve ster is een ontroerende jeugdroman over een bijzondere vriendschap in een tijd die we nooit mogen vergeten.
Soms lees je een boek dat een stempel achterlaat in je hart. Zo'n boek, waar je niet van los meer komt. Waarvan de personages bekenden en vrienden van je zijn geworden. Zo'n boek waarin je niet kunt stoppen met lezen, en het anderzijds betreurt omdat het boek zijn einde nadert, en je afscheid moet nemen van de personages met wie je zo hebt meegeleefd. Zo'n boek, die nog dagenlang blijft na sudderen, je maar niet los laat, en je verhinderd om een nieuw boek te gaan lezen, omdat je het verhaal nog niet wilt los laten.
Dit boek heeft mij de tranen over mijn wangen doen rollen. Ik huil zelden, en al helemaal niet bij boeken en films. Maar deze.... Wat een rot boek. Maar oohh zo mooi geschreven. Het heeft me geraakt tot in mijn kern. Judith Visser is er in geslaagd om, al erkend zij in haar nawoord dat er al vele boeken over de tweede wereld oorlog zijn geschreven, over dit thema origineel te blijven. Juist door het verhaal door de ogen van dieren te vertellen voegt het iets toe. Ook Debra's schuilplaats midden in de natuur, het voedsel dat zij bij elkaar zoekt en haar overlevings skills worden duidelijk en waarheidsgetrouw beschreven.
En nu... Met een zucht sloeg ik de laatste bladzijde om, wetende dat het verhaal nu echt is uit vertelt, en me met een leeg gevoel achtergelatend.... Dit boek zal nog even blijven door zingen in mijn hoofd. Voor ik ga slapen geef ik mijn eigen hond een hele dikke knuffel, kriebel haar achter haar oren terwijl zij haar kop op mijn arm heen legt. Ik voel de liefde tussen Debra en Chaver, zoals ik die voel voor mijn hond. En kan iedereen aanraden om dit boek ook te gaan lezen. Judith, dank je wel voor het schrijven van dit prachtige verhaal
Ik lees graag romans over de Tweede Wereldoorlog en deze pakte me meteen. Het boek is geschreven vanuit twee perspectieven: de half-Joodse Debra en een wolf uit de Rotterdamse Diergaarde. Je volgt hun levens vanaf het bombardement op Rotterdam en op een gegeven ogenblik kruisen hun paden. Het verhaal is spannend en vaak ook heel ontroerend. Judith Visser schrijft heel overtuigend vanuit het perspectief van een wolf, dit maakt het een uniek en indrukwekkend boek.
Het boek van het jaar voor mij. Wat een prachtig boek!!! Ik wou dat ik hem weer kon vergeten en weer opnieuw kon lezen. Vier huilbuien verder en het is uit 😭 Met geen woorden te omschrijven hoe mooi en emotioneel dit boek is.
Een boek over de tweede wereldoorlog dat echt oprecht een heel verrassend verhaal vertelt. Zoals de hoofdpersoon de oorlog overleeft, heb ik nooit eerder gelezen. Mooi, ontroerend boek!
Een van de mooiste boeken die ik in tijden heb gelezen. Ik ben groot fan van de schrijfstijl van Judith Visser. Ieder woord is zo zorgvuldig gekozen en het verhaal blijft verrassen. Een originele, hartverscheurende en tegelijkertijd hoopgevende oorlogsroman die ik iedereen aanraad.
Dit was zo ongelooflijk mooi. Ik heb het heel lang laten liggen. Ik hou ontzettend veel van dieren en dacht serieus dat ik dit boek niet zou kunnen lezen zonder al te veel tranen. Uiteindelijk toch verder gelezen…..zoooo mooi.
Het boek begint sterk en het verhaal is boeiend. Visser heeft duidelijk veel onderzoek gedaan naar het bombardement in Rotterdam waarbij ook de dierentuin zwaar wordt getroffen en de gevolgen die de Duitse bezetting voor Joden heeft. De vertelling vanuit het perspectief van zowel Debra als Chaver voegt zeker iets toe aan het verhaal maar ik vind het meer een jeugdroman dan een roman voor volwassenen.
3,5⭐️ Wat een prachtig verhaal. Op blz 40 was ik al een traantje aan het wegpinken. Ik had dan ook verwacht dat dit een 5-⭐️en boek voor mij zou worden. Maar jammer genoeg kon ik toch niet helemaal loslaten hoe ongeloofwaardig delen van het verhaal waren. Daarnaast stoorde het me dat het einde van het verhaal best wel werd afgeraffeld, terwijl de opbouw van het verhaal juist best traag en gedetailleerd was (op een goede manier).
Ik wil geen oorlogsboeken lezen. Echt niet. Je weet van tevoren dat er vreselijke dingen gaan gebeuren en dat het slecht afloopt. Maar dit boek gaat ook over een wolf. Mijn lievelingsdier, nu moest ik hem toch lezen... Ik weet zeker dat ik het nog een keer ga lezen. En misschien wel nog een keer.