Le Bal des célibataires: Crise de la société paysanne en Béarn

by Pierre Bourdieu

Le célibat est un des drames les plus cruels que la société paysanne ait connus au cours des dernières décennies. Il a contribué, plus qu'aucun autre facteur, l'émigration mise à part, au dépérissement et à la disparition des petites entreprises agricoles qui étaient au fondement de l'ordre rural d'autrefois. Les trois articles rassemblés ici reviennent à trois reprises sur le même problème : comment expliquer le célibat des aînés dans une société connue pour son attachement exceptionnel au droit d'aînesse ? Ils offrent la possibilité de suivre, étape par étape, le développement d'une recherche. Le dernier, qui présente le modèle explicatif le plus général, permet de comprendre ce qui se livrait et se dissimulait à la fois dans la scène initiale : le petit bal que j'avais observé était une réalisation concrète du marché des biens symboliques qui, en s'unifiant à l'échelle nationale, a voué les paysans, leurs manières, leur tenue vestimentaire et leur corps même à une brusque dévaluation.

Genres: Nonfiction, France, Anthropology, Ethnography

266 pages, Paperback

First published January 1, 2002

About the author

Bourdieu pioneered investigative frameworks and terminologies such as cultural, social, and symbolic capital, and the concepts of habitus, field or location, and symbolic violence to reveal the dynamics of power relations in social life. His work emphasized the role of practice and embodiment or forms in social dynamics and worldview construction, often in opposition to universalized Western philosophical traditions. He built upon the theories of Ludwig Wittgenstein, Maurice Merleau-Ponty, Edmund Husserl, Georges Canguilhem, Karl Marx, Gaston Bachelard, Max Weber, Émile Durkheim, Erwin Panofsky, and Marcel Mauss. A notable influence on Bourdieu was Blaise Pascal, after whom Bourdieu titled his Pascalian Meditations.

Bourdieu rejected the idea of the intellectual "prophet", or the "total intellectual", as embodied by Sartre. His best known book is Distinction: A Social Critique of the Judgment of Taste, in which he argues that judgments of taste are related to social position. His argument is put forward by an original combination of social theory and data from surveys, photographs and interviews, in an attempt to reconcile difficulties such as how to understand the subject within objective structures. In the process, he tried to reconcile the influences of both external social structures and subjective experience on the individual (see structure and agency).

Reviews

[Tara · Rating 3 out of 5]

This was a good description of cultural change and cultural identity and how the dominated classes come to see themselves in the images of those who dominate them.

[Hakan Sipahioğlu · Rating 4 out of 5]

Bourdieu'nün Cezayir'de gerçekleştirdiği antropolojik çalışmanın bir benzerini kendi memleketine evlilik pratikleri üzerinden uyarlaması. Kırsal ekonominin girdiği ekonomik kriz - daha doğrusu ekonomik gelişme sonucunda kırın kente yenilmesi - neticesinde kırsaldaki evlilik süreçlerinin geleneksel işleyişinin de bozulmasını gözlemliyor burada Bourdieu. Açık bir referans olarak göstermese de Bourdieu, Elias'ın "Uygarlık Süreci"nde tarih boyunca siyasal iktidarın merkezileşmesine paralel olarak adab-ı muaşeret kaidelerinin de yerel/yalıtılmış olmaktan çıkarak iktidar merkezlerinden yayılan tek tip bir mantığa uymasına benzer bir "süreç" gözlemliyor - kent kültürünün kırsal alana yavaş yavaş sızması ve ele geçirmesi (dansıyla, giyimiyle, beden yönetimiyle ve evliliğiyle). Fakat Elias'ın "uygarlaşma" olarak okuduğu bu gidişat Bourdieu için (Cezayir tecrübesinin de etkisiyle) bir tür işgal; köylünün "aşağı" bir konuma itildiği, adeta ırkçı bir hegemonyaya maruz kalarak kendine bile yabancılaştığı bir kolonizasyon süreci bu (Bourdieu bu değerlendirmeyi yaptığı final bölümünde - yine açık referans göstermese de - epey Fanonvari bir pozisyon alıyor).

Çalışmanın en problemli yanıysa cinsiyet boyutu. Taşranın trajedisinin "erkek bekarlığı"nda somutlaşmasına odaklanan Bourdieu adeta kadınları suçlayıcı bir tona sahip ("kent kırsalın soyunu köylü genç kızları baştan çıkararak kurutuyor" misali bir okumayla karşı karşıya kalıyoruz). Bu noktada mevzubahis krizin kadınlar için nasıl deneyimlendiği sorusunun cevabını alamıyoruz, zira kadınlar açısından sürecin bambaşka şeyler ifade edebileceği yönünde en ufak bir bilinç emaresi Bourdieu'de bulunmuyor - öyle ki araştırma sırasında görüştüğü insanların listesini sunduğu kısımda yaş, köy, meslek vb. onca bilgi varken cinsiyet bilgilerini verme gereği dahi duymamış (muhtemelen - metinden anladığımız kadarıyla - herhangi bir kadınla da görüşmemiş).

Dolayısıyla cinsiyet açısından problemli fakat dünyanın her yerinde benzer şekilde deneyimlenen bir modernleşme probleminin kayda geçirilmesi açısından önemli bir çalışma.

[Sencer Turunç · Rating 4 out of 5]

Modern öncesi köylülük mefhumunun evlilik müessesesi üzerinden soykütüksel bir çalışması ortaya konulmuş... Değişen sosyal, ekonomik ve kültürel şablon içerisinde köylülük metni ile bekarlık metni arasındaki ilişki irdeleniyor... Pierre Bourdieu bir harika...